Dự án đường vành đai 3 đi qua Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương và Long An (cũ) có tổng mức đầu tư lên tới 75.378 tỷ đồng. Ý nghĩa của dự án không chỉ nằm ở việc giảm áp lực giao thông khu vực nội đô Thành phố Hồ Chí Minh mà còn mở ra không gian mới, được coi là mảnh ghép hoàn thiện hệ thống giao thông, dòng chảy hàng hóa vùng Đông Nam Bộ.
Sau sáp nhập, tuyến đường càng có ý nghĩa khi nằm trong một không gian kinh tế rộng hơn, nơi Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Tây Ninh mới cùng chia sẻ các chuỗi công nghiệp, logistics, cảng biển, sân bay và thị trường tiêu dùng. Không dừng lại ở đó, tuyến đường cao tốc hiện đại này còn kết nối các khu công nghiệp phía đông và tây thành phố. Đồng thời hòa nhập với các tuyến cao tốc cũ như Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây. Nhờ đó, các khu vực sản xuất được kết nối trực tiếp hơn với hệ thống cảng. Cuối tháng 7/2026, đại diện sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thành phố sẽ đầu tư tuyến đường chuyên dụng phục vụ phương tiện ra vào cảng Cát Lái (hầu hết là các xe container). Đây là một trong những dự án thành phần hoàn thiện mạng lưới kết nối từ cảng đến đường vành đai 3. "Khi các dự án trên hoàn thành và đưa vào khai thác, năng lực kết nối giữa khu vực cảng Cát Lái - Phú Hữu với hệ thống giao thông đối ngoại sẽ được nâng cao. Dự án góp phần giảm ùn tắc, hạn chế xung đột giữa xe container và phương tiện lưu thông trong khu dân cư, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và tạo điều kiện phát triển bền vững hệ thống cảng, logistics của Thành phố Hồ Chí Minh”, ông Trần Hữu Tín, Phó trưởng Phòng Quản lý chất lượng công trình xây dựng (Sở Xây dựng) cho biết.
Đường vành đai 3 cũng trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới kết nối với sân bay Long Thành. Dự kiến, sân bay bắt đầu khai thác cùng thời điểm vành đai 3 và một loạt tuyến kết nối khác hoàn thành, Đông Nam Bộ sẽ xuất hiện một cấu trúc hạ tầng khác hẳn trước đây.
Khi thời gian vận chuyển giữa khu công nghiệp, cảng, sân bay và trung tâm tiêu dùng được rút ngắn, lợi thế vị trí của doanh nghiệp cũng có thể thay đổi. Những khu công nghiệp có khả năng kết nối trực tiếp với vành đai 3 và mạng lưới cao tốc sẽ có thêm lợi thế về logistics; các trung tâm kho vận cũng có thể mở rộng phạm vi phục vụ vượt khỏi ranh giới một địa phương. Vì vậy, tác động dài hạn của vành đai 3 có thể không nằm ở số phương tiện đi trên tuyến đường. Việc doanh nghiệp sẽ lựa chọn đặt nhà máy, kho hàng và trung tâm phân phối ở đâu sẽ phụ thuộc đáng kể vào tuyến đường huyết mạch này.
Tuy nhiên, một tuyến đường không tự tạo ra một không gian kinh tế. Giá trị của vành đai 3 chỉ được phát huy khi các tuyến kết nối tiếp tục được hoàn thiện, đặc biệt là các tuyến tới cảng biển, sân bay, khu công nghiệp và các trung tâm logistics. Chính việc nhiều dự án cùng được đẩy tiến độ trong năm 2026 mới tạo ra khả năng hình thành một mạng lưới thay vì một tuyến đường đơn lẻ.
Vành đai 3, vì thế, chỉ là một phần của bài toán. Giá trị kinh tế thật sự sẽ xuất hiện khi tuyến đường được nối với cảng, sân bay, khu công nghiệp và các trung tâm logistics thành một mạng lưới thống nhất.
