Bảo tàng đổi mới cách tiếp cận

Cùng với việc đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cấp cơ sở vật chất, nhiều bảo tàng tại Thành phố Hồ Chí Minh còn sáng tạo các chương trình tích hợp, kết nối nhằm gia tăng tính trải nghiệm, tương tác cho khách tham quan.

Du khách tìm hiểu câu chuyện hiện vật tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Mỹ Dung
Du khách tìm hiểu câu chuyện hiện vật tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Mỹ Dung

Mới đây, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp cùng Nhà hát kịch Thành phố tổ chức tuần lễ “Kết nối di sản” với nhiều hoạt động độc đáo, thú vị. Lần đầu tiên, bảo tàng mở cửa đến 21 giờ, thiết kế chuỗi chương trình đa trải nghiệm cho người dân và du khách. Bên cạnh không gian trưng bày quen thuộc, giờ đây, khách tham quan có thể trực tiếp trang trí bình gốm thủ công, vẽ nón lá, nghe nghệ nhân kể chuyện nghề trước khi thưởng thức chương trình nghệ thuật sân khấu hóa giới thiệu di sản Nam Bộ.

Bất ngờ, thích thú là điều du khách cảm nhận rõ khi tham gia chuỗi trải nghiệm mới mẻ này. Bà Đoàn Thị Trang, Giám đốc Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, đây là chương trình thử nghiệm nhằm ghi nhận phản hồi thực tế từ công chúng trước khi tính toán việc hình thành sản phẩm văn hóa đêm trong thời gian tới. Hướng tiếp cận được thay đổi từ thụ động tham quan sang chủ động tương tác, kết nối lịch sử-văn hóa thông qua hiện vật, con người và di sản. Đích đến là tạo nên điểm hẹn mới có sự kết hợp đa ngành, đa lĩnh vực.

Thời gian gần đây, Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Tôn Đức Thắng, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ cũng đầu tư cho quy trình thay đổi hướng tiếp cận nhằm tăng lượng khách đến tham quan, trải nghiệm. Nhiều chuyên đề mới được trưng bày, nhiều chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống hay hoạt động kết nối được triển khai nhằm đưa thông tin, hiện vật tại bảo tàng đến gần hơn với người dân, du khách theo những cách rất riêng.

Công nghệ cùng sự sáng tạo cũng giúp Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh thường xuyên cập nhật, đổi mới không gian trưng bày và cách tiếp cận du khách. Khách tham quan có thể nhập vai, trải nghiệm, kết nối trực tiếp với ký ức lịch sử để cảm nhận sâu sắc từng thông điệp. Bên cạnh đó, bảo tàng còn đưa lên trang web một không gian trưng bày ảo, nơi du khách có thể tham quan trực tuyến, tìm hiểu thông tin.

Sau khi tạo dấu ấn với bộ nhận diện mới mang tính tương tác cao, Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục lên kế hoạch nâng cấp hoạt động tham quan, truyền thông và giáo dục. Công nghệ thông minh cùng cách giới thiệu, kể chuyện sống động đang là thế mạnh được đơn vị này khai thác tối đa nhằm “mềm hóa” các yếu tố lịch sử. Chỉ cần quét mã QR hay chạm nhẹ màn hình, du khách dễ dàng tiếp cận thông tin hiện vật cùng những câu chuyện đi kèm. Tại đây, thông tin, hình ảnh luôn được chọn lọc kỹ càng, thường xuyên cập nhật.

Không dừng lại ở các chương trình hợp tác với ngành giáo dục để đưa học sinh, sinh viên đến bảo tàng học sử, đơn vị còn chủ động tổ chức nhiều sân chơi mang tính kết nối cao, thu hút được sự quan tâm của giới trẻ. Bảo tàng còn thực hiện nhiều sản phẩm truyền thông, giáo dục số và chia sẻ, lan tỏa trên không gian mạng, nhận về phản hồi tích cực từ cộng đồng. “Thay đổi rõ nét nhất là số lượng khách đến tham quan trực tiếp và truy cập, tương tác trên các trang fanpage, trang web của bảo tàng tăng mạnh. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục làm mới cách tiếp cận không gian trưng bày, bổ sung thêm những cách lan tỏa thông tin sao cho hấp dẫn, sống động và phối hợp với nhiều bên để triển khai chuỗi dự án mới mang tính kết nối cao”, bà Nguyễn Khắc Xuân Thi, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ.

Có thể bạn quan tâm

Câu chuyện trái cây Việt đang được Bơnana kể lại theo cách thức mới mẻ, hiện đại hơn.

Những câu chuyện nông sản

Tận dụng thế mạnh công nghệ cùng tư duy sáng tạo, một số thương hiệu tại Thành phố Hồ Chí Minh đang tìm cách đưa nông sản Việt vào các sản phẩm F&B (dịch vụ ẩm thực) được đầu tư bài bản nhằm tạo ra trải nghiệm mới cho người tiêu dùng và góp phần gia tăng giá trị kinh tế.

Nghệ nhân Năm Tịnh chia sẻ về bộ sưu tập. Ảnh: Sê Lan

Hồn sơn phảng phất

Giữa làng nghề sơn mài, không gian trưng bày của Nghệ nhân Ưu tú Năm Tịnh lặng lẽ hiện diện, lưu giữ kho tàng ký ức quý báu. Sau nhiều năm giữ nghề truyền thống, ông đau đáu mong mỏi truyền lửa nghề cho thế hệ mai sau.

Sinh viên Trường đại học Quốc tế Sài Gòn được học tập cùng hệ sinh thái công nghệ hiện đại.

Hướng tới mô hình đại học thông minh

Bên cạnh việc liên tục cập nhật các chương trình đào tạo theo sát sự phát triển của công nghệ hiện đại, nhiều trường đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh đang chú trọng đầu tư sâu về cơ sở vật chất, chuyển giao kinh nghiệm quốc tế nhằm tiệm cận mô hình đại học thông minh.

“Hồn quê trong phố” mang đến những trải nghiệm nghệ thuật dân tộc độc đáo tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.

Lắng nghe hồn phố về đêm

Thành phố Hồ Chí Minh đang chú trọng đến việc đưa chương trình nghệ thuật vào bảo tàng nhằm mang lại sức sống mới cho không gian này, đồng thời tạo ra sản phẩm du lịch văn hóa thu hút du khách.

Thành phố Hồ Chí Minh triển khai chương trình “Tick xanh trách nhiệm” nhằm số hóa chuỗi cung ứng và tự động giám sát an toàn thực phẩm.

Chuyển đổi tư duy quản trị dựa trên dữ liệu

Suốt nhiều thập niên, một đô thị xanh được đánh giá qua những tiêu chí như số lượng cây được trồng, thành phố có bao nhiêu công viên... Giờ đây, với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, Thành phố Hồ Chí Minh chú trọng tới vai trò của dữ liệu trong quá trình đo lường chất lượng cải thiện cuộc sống.

Các doanh nghiệp, startup trình bày ý tưởng và giải pháp kiến tạo không gian xanh tại Smart Green Living Week 2026.

Hình thành cơ chế kết nối cung - cầu

Những năm gần đây, Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức rất nhiều sự kiện giúp kết nối giữa doanh nghiệp, startup, giới chuyên môn và cộng đồng sáng tạo, trong nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu phát triển đô thị xanh - thông minh.

Chương trình “Chung tay vì Khu Công viên phần mềm Quang Trung xanh” năm 2026 hướng đến xây dựng đô thị xanh - thông minh.

Mã QR cho cây xanh

Sau một thập niên niên số hóa liên tục, Khu Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) đang nỗ lực chứng minh tính hiệu quả của mô hình quản trị dựa trên dữ liệu, đồng thời đặt ra bài toán nhân rộng, với mục tiêu đưa Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đô thị xanh - thông minh.

Tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, đoạn nút giao An Phú (Vành đai 3, Thành phố Hồ Chí Minh).

Mở rộng không gian phát triển từ các dự án hạ tầng

Làn sóng đầu tư hạ tầng quy mô lớn đang diễn ra mạnh tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố phía nam, song hành với hàng loạt dự án đường vành đai, metro và hạ tầng kết nối sân bay quốc tế Long Thành liên tục được triển khai, hoàn thiện.

Một tiết mục trong chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim”. Ảnh: Thành Đạt

Một gợi mở giá trị và ý nghĩa

Sức lan tỏa của chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, khi những giá trị văn hóa, lịch sử được kể bằng ngôn ngữ sáng tạo và công nghệ hiện đại, một sự kiện nghệ thuật có thể vượt ra ngoài khuôn khổ sân khấu. Từ đó cũng mở ra những gợi ý để Thành phố Hồ Chí Minh biến sức hấp dẫn văn hóa thành nguồn lực cho du lịch, dịch vụ và kinh tế sáng tạo.

Metro góp phần giảm ùn tắc giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ metro đến cấu trúc đô thị mới

Thành phố Hồ Chí Minh đang tăng tốc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, hướng tới mục tiêu khoảng 255 km vào năm 2030. Gắn metro với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) đang mở ra cơ hội tổ chức lại không gian sống, việc làm và dịch vụ, đưa giao thông công cộng trở thành động lực tái cấu trúc đô thị.

Bốn thành viên nhóm tổ chức dành rất nhiều tâm huyết cho chương trình.

Kết nối người trẻ với nghệ thuật cải lương

Mới đây, nhóm sinh viên Trường đại học FPT Thành phố Hồ Chí Minh đã phát động chương trình truyền thông tương tác mang tên “Đồng hội đồng hò”, tập trung khai thác các hình thức kết nối hiện đại, giúp đưa những giá trị nguyên bản của cải lương đến thật gần với người trẻ.

Thử nghiệm hoạt động robot trước khi tham gia cuộc thi. Ảnh: CLB BotBee

Cuộc đua trí tuệ từ sân chơi “tí hon”

Hàng chục đội thi là học sinh trung học phổ thông tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tự tay chế tạo những chú robot “chuột máy” siêu nhỏ, tranh tài dò đường trong mê cung tại cuộc thi Micromouse 2026 - một trong những sân chơi kỹ thuật lâu đời và giàu tính học thuật nhất của giới robotics toàn cầu.

Đội tuyển taekwondo tập luyện tại Nhà thi đấu Phú Thọ.

Tạo hệ sinh thái và xây nền dữ liệu

Không chỉ tập trung đẩy nhanh hoàn thiện cơ sở vật chất, Thành phố Hồ Chí Minh xác định chuyển đổi số là một trong những trụ cột trong công tác tổ chức Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X.

Từ năm 2026, Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đã từng bước áp dụng AI, chuyển từ quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu và công nghệ số.

Ứng dụng hiệu quả AI trong quản lý nợ thuế

Ngay từ đầu năm 2026, Thuế Thành phố Hồ Chí Minh xác định quản lý nợ, cưỡng chế nợ thuế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt. Trong đó, đổi mới phương thức quản lý, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là hướng đi quan trọng để nâng cao hiệu quả thu hồi nợ, hạn chế thất thu ngân sách.

Giữ điệu múa, tiếng hát của người S’tiêng. Ảnh: Tâm Thanh

Giữ lửa truyền thống trong nhịp sống mới

Trước thực tế các phong tục truyền thống có nguy cơ bị mai một, Câu lạc bộ văn hóa truyền thống S’tiêng xã Tân Hưng (thành phố Đồng Nai) đã được thành lập và ra mắt chính thức vào tháng 6/2026, thu hút sự tham gia của nhiều thế hệ, từ những nghệ nhân cao tuổi đến các em thiếu niên, nhi đồng.

Hai vị trí trong nhóm dẫn đầu thuộc về các tay vợt nữ Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Thế Đại

Vinh quang tiếp nối

Bốn năm trước, tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX, Mai Hoàng Mỹ Trang là tay vợt duy nhất mang về Huy chương vàng cho bóng bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Năm nay, đơn vị này giành tới ba chức vô địch ở nhóm nội dung nữ.

Nhiều giải pháp khuyến khích người dân sử dụng xe buýt, xe sử dụng nhiên liệu sạch sẽ sớm triển khai. Ảnh: ANH KHUÊ

Thí điểm lộ trình xây dựng vùng phát thải thấp

Thành phố Hồ Chí Minh đang tích cực thực hiện “Đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông trên địa bàn”, theo đó thành phố đặt mục tiêu có 100% phương tiện đạt chuẩn khí thải; hơn 50% ô-tô và xe máy chuyển sang sử dụng năng lượng sạch, thân thiện môi trường vào năm 2030.

ITE HCMC 2026 dự kiến thu hút khoảng 50.000 lượt khách tham quan.

Mở rộng cơ hội du lịch liên vùng

Không chỉ là điểm hẹn xúc tiến du lịch quốc tế, Hội chợ Du lịch Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 20 (ITE HCMC 2026) là cơ hội để Thành phố Hồ Chí Minh phát huy vai trò trung tâm kết nối thị trường, dẫn dòng khách tới Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.