Thành phố Đồng Nai có 89 khu công nghiệp được quy hoạch với tổng diện tích khoảng 39.000ha, thu hút hơn 1,5 triệu công nhân lao động. Trong đó, lao động ngoại tỉnh chiếm hơn 60%. Phần lớn người lao động thuê trọ tại các khu dân cư gần nhà máy để thuận tiện đi lại, từ đó cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nhà ở, phúc lợi và đời sống văn hóa, tinh thần cho người lao động.
Tuy nhiên, tại nhiều khu vực tập trung đông nhà trọ, các sân chơi cộng đồng, điểm sinh hoạt văn hóa và thiết chế thể thao lại chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Sự thiếu hụt những không gian giải trí lành mạnh không chỉ ảnh hưởng chất lượng sống mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các vấn đề xã hội trong cộng đồng công nhân.
Thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho công nhân lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, ngành văn hóa và tổ chức công đoàn tại thành phố Đồng Nai đã tiến hành khảo sát thực trạng, đánh giá nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người lao động. Từ kết quả khảo sát, nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao được triển khai với nội dung từng bước đổi mới, hướng trực tiếp về cơ sở và các khu công nghiệp, tạo điều kiện để chính công nhân trở thành chủ thể của hoạt động văn hóa.
Theo bà Bùi Thị Bích Thủy, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai, các phong trào dành cho công nhân đang được đổi mới theo hướng có chiều sâu, gần gũi hơn với người lao động. Nhiều chương trình được tổ chức theo phương châm “Công nhân tham gia - công nhân hưởng thụ - công nhân thể hiện”.
Ngành văn hóa cũng tăng cường phối hợp tổ chức liên hoan giữa các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp tiêu biểu với nhiều phần thi, như giới thiệu doanh nghiệp, biểu diễn văn nghệ, thi đấu thể thao. Những sân chơi này góp phần tạo không khí phấn khởi, tăng sự gắn bó giữa người lao động với doanh nghiệp sau những giờ làm việc căng thẳng.
Dù đã có nhiều nỗ lực, mạng lưới thiết chế văn hóa, thể thao tại các khu vực tập trung đông công nhân vẫn còn thiếu và phân bố chưa đồng đều. Liên đoàn Lao động Đồng Nai đang tiến hành khảo sát, lập dự án đầu tư xây dựng Thiết chế Công đoàn tại Khu công nghiệp Giang Điền... Đây được kỳ vọng sẽ trở thành không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao, nghỉ ngơi và hỗ trợ đời sống thiết thực cho công nhân trong khu vực.
Theo đề xuất của ngành văn hóa, địa phương cần ưu tiên xây dựng các trung tâm văn hóa, thể thao ngay trong hoặc gần khu công nghiệp. Những thiết chế này không chỉ phục vụ tập luyện thể thao, biểu diễn văn nghệ mà còn có thể tổ chức các lớp kỹ năng mềm, tuyên truyền pháp luật và phổ biến chủ trương, chính sách tới người lao động. Doanh nghiệp cũng cần tạo điều kiện để người lao động tham gia các chương trình do công đoàn tổ chức, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định.
Bên cạnh hoạt động văn hóa, thể thao, công tác chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần cần được triển khai thường xuyên. Các chương trình khám sức khỏe định kỳ, tư vấn tâm lý, hôn nhân, gia đình, tài chính và kỹ năng phòng tránh tín dụng đen, lừa đảo sẽ giúp công nhân có thêm kiến thức để tự bảo vệ mình.
Khi đời sống vật chất và tinh thần được quan tâm đồng bộ, công nhân sẽ thêm gắn bó với nơi làm việc, phát huy khả năng sáng tạo và đóng góp tích cực hơn cho sự phát triển bền vững của địa phương.
