Theo bác sĩ Vũ Đình Tâm, khoa phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu trung ương, ung thư tế bào hắc tố (melanoma) là một trong những loại ung thư da nguy hiểm nhất do khả năng tiến triển nhanh và di căn sớm, đây là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong ung thư da. Tuy nhiên, bệnh có thể được điều trị hiệu quả nếu phát hiện ở giai đoạn sớm.
Mới đây, bác sĩ Tâm tiếp nhận bệnh nhân nữ 70 tuổi, xuất hiện một tổn thương tăng sắc tố màu đen ở vùng gan bàn chân phải cách đây khoảng 15 năm.
Trong suốt nhiều năm, tổn thương không gây đau, không ngứa, không ảnh hưởng gì tới sinh hoạt hàng ngày và chỉ tăng kích thước chậm nên người bệnh không đi khám.
Khoảng một năm gần đây, bệnh nhân nhận thấy vùng da màu đen này lớn nhanh hơn và lan rộng ra xung quanh, nhưng hoàn toàn không đau, không ngứa, không loét. Sau khi tình cờ đọc được thông tin về bệnh ung thư hắc tố trên báo chí, bệnh nhân đã chủ động đến Bệnh viện Da liễu trung ương để kiểm tra.
Qua thăm khám, các bác sĩ đã chẩn đoán bệnh nhân bị ung thư tế bào hắc tố vùng gan chân phải. Bệnh nhân nhanh chóng được tiến hành phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn tổn thương ung thư, ghép da tạo hình tổn khuyết. Hiện tại tình trạng bệnh nhân ổn định.
Bác sĩ Tâm cho hay melanoma phát sinh từ các tế bào hắc tố của da nhưng có khả năng xâm lấn sâu xuống các lớp da bên dưới và di căn sớm theo đường bạch huyết hoặc đường máu đến các cơ quan như hạch bạch huyết, phổi, gan và não.
Ở giai đoạn muộn, việc điều trị trở nên phức tạp, chi phí cao và tiên lượng sống thấp. Ngược lại, nếu được phát hiện khi khối u xâm lấn ít và chưa di căn, phẫu thuật cắt bỏ sớm có thể giúp điều trị khỏi hoàn toàn. Vì vậy, phát hiện sớm giữ vai trò quyết định trong cải thiện tiên lượng cho người bệnh.
Để phát hiện sớm ung thư tế bào hắc tố, ung thư da cần áp dụng quy tắc ABCDE khi theo dõi các tổn thương sắc tố trên da. Đây là những dấu hiệu không chỉ các bác sĩ mà ngay cả bệnh nhân cũng có thể tự theo dõi và phát hiện được.
Nếu tổn thương có một trong các đặc điểm dưới đây cần đến khám ngay tại bệnh viện chuyên khoa:
A (Asymmetry - Bất đối xứng): Nốt ruồi hoặc vết tăng sắc tố không có hình dạng đối xứng.
B (Border - Bờ tổn thương): Bờ tổn thương không đều, lởm chởm hoặc mờ.
C (Color - Màu sắc): Màu sắc không đều, có thể bao gồm nhiều màu sắc khác nhau như đen, nâu và thậm chí đỏ hoặc xanh.
D (Diameter - Đường kính): Đường kính lớn hơn 6mm.
E (Evolving - Tiến triển): Tổn thương thay đổi về kích thước, hình dạng hoặc màu sắc theo thời gian.
Bác sĩ Vũ Đình Tâm cho biết, ung thư tế bào hắc tố ở Việt Nam hay gặp ở lòng bàn tay, bàn chân, kẽ ngón, dưới móng tay móng chân, da đầu hoặc các vùng da khác. Những vị trí này thường ít được chú ý trong sinh hoạt hằng ngày, khiến tổn thương dễ bị bỏ qua và dẫn đến chẩn đoán muộn.
Trường hợp người bệnh trên cho thấy một tổn thương sắc tố tồn tại nhiều năm mà không gây triệu chứng vẫn có thể là ung thư da hắc tố. Ung thư tế bào hắc tố là bệnh lý nguy hiểm, nhưng nếu được phát hiện sớm, khả năng điều trị khỏi rất cao.
Người dân không nên chủ quan với các đốm sắc tố thay đổi theo thời gian, đặc biệt ở những vị trí như lòng bàn chân, lòng bàn tay.
Khi phát hiện tổn thương da có dấu hiệu bất thường, hãy đến khám tại cơ sở chuyên khoa để được tư vấn và kiểm tra kịp thời.
