Thực trạng này cho thấy công tác phòng cháy, chữa cháy tại các cảng cá và khu neo đậu vẫn còn nhiều khoảng trống cần sớm khắc phục.
Những con tàu chìm trong biển lửa
Khoảng 19 giờ ngày 9/7, một vụ cháy lớn đã bùng phát tại khu neo đậu tàu thuyền ở cảng cá Tam Quan (phường Hoài Nhơn Bắc) khiến hàng chục tàu, thuyền đang neo đậu tại đây bị hủy hoại. Dù lực lượng chức năng địa phương cùng Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH), Công an tỉnh Gia Lai đã nhanh chóng huy động phương tiện dập lửa, nhưng công tác tiếp cận cứu hộ gặp rất nhiều khó khăn.
Thẫn thờ đứng bên mạn cầu cảng nhìn xác tàu cháy đen, ánh mắt ông Phạm Văn Toàn (xã Hoài Nhơn Đông) như lạc lõng giữa trùng khơi. Đối với ông, con tàu không đơn thuần là một khối tài sản được định giá bằng tiền. Nó là “ngôi nhà thứ hai” trên sóng nước, được chắt chiu qua nửa đời người. Đứng trước biển mênh mông, những giọt nước mắt bất lực lăn dài trên gò má sạm đen của ông Toàn khi chiếc “cần câu” duy nhất nay đã chẳng còn.
Trước đó, trưa ngày 29/6, tại khu neo đậu trên đầm Thị Nại (vị trí giáp ranh phường Quy Nhơn Đông và xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai), ngọn lửa lớn bùng lên dữ dội. Chỉ trong vài giờ đồng hồ, 16 tàu cá xa bờ đã bị ngọn lửa tàn phá nghiêm trọng, trong đó có tới 12 tàu bị thiêu rụi hoàn toàn và 4 tàu hư hại nặng. Ông Lê Văn Ngà (phường Quy Nhơn Đông), một trong những người trông coi ghe tại vị trí hỏa hoạn chia sẻ: “Ngọn lửa lan ra nhanh chóng mặt do gặp luồng gió mạnh. Nhiều chủ phương tiện ở xa không kịp trở tay, còn những người trông coi bến bãi như ông cũng đành bất lực tháo chạy để giữ mạng sống, chờ lực lượng chức năng đến ứng cứu chứ không thể làm gì”. Chứng kiến hơn 10 chiếc tàu cá bị ngọn lửa nuốt chửng, người đàn ông luống tuổi này không khỏi xót xa cho khối tài sản tích cóp cả đời của những bạn thuyền.
Lấp khoảng trống an toàn từ bến neo đậu
Thực tế hai vụ cháy tàu thuyền liên tiếp tại Gia Lai đã cho thấy công tác PCCC tại cảng cá còn nhiều hạn chế. Hạ tầng chữa cháy chưa đáp ứng, họng nước ít và áp lực yếu; phương tiện cứu hỏa tại chỗ thiếu, ít được kiểm tra định kỳ. Bên cạnh đó, lượng tàu thuyền neo đậu dày đặc do quỹ diện tích mặt nước tại các khu neo đậu an toàn như đầm Thị Nại, cảng Quy Nhơn hay cửa Tam Quan thường xuyên quá tải. Khi xảy ra sự cố, việc cách ly nguồn cháy ra khỏi các tàu chung quanh trong điều kiện đêm tối, sóng lớn cực kỳ phức tạp và nguy hiểm. Hệ thống luồng lạch và giao thông đường dẫn vào các bến cá, bãi neo đậu dân sinh bị lấn chiếm làm nơi phơi lưới, tập kết ngư cụ. Khi hỏa hoạn, xe chữa cháy chuyên dụng của lực lượng Cảnh sát PCCC khó tiếp cận hiện trường để dập lửa.
Để giảm thiểu thiệt hại từ các vụ cháy tàu cá, các cấp chính quyền, ngành chức năng tỉnh Gia Lai cần vào cuộc quyết liệt với những giải pháp mang tính căn cơ hơn. Trước hết, cần khẩn trương nâng cấp, hiện đại hóa hạ tầng PCCC tại các cảng cá quy hoạch trọng điểm của tỉnh. Ban quản lý các cảng cá phải bắt buộc lắp đặt hệ thống camera giám sát, bố trí xuồng máy chữa cháy chuyên dụng có khả năng cơ động hút nước biển dập lửa trực tiếp từ mặt nước; quy định nghiêm ngặt và phân khu neo đậu rõ ràng giữa các loại tàu thuyền để giảm thiểu rủi ro cháy lan…
Đại tá Nguyễn Hoàng Tuấn, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Gia Lai cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tiến hành rà soát tổng thể điều kiện an toàn PCCC tại tất cả các cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền trên địa bàn toàn tỉnh. “Song song công tác thanh tra, chúng tôi sẽ tăng cường tổ chức các lớp tập huấn, diễn tập nghiệp vụ PCCC và CNCH chuyên sâu cho đội ngũ chủ tàu, thuyền trưởng cũng như các thuyền viên. Mục tiêu cốt lõi là nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng thực hành thuần thục để ngư dân có đủ năng lực chủ động kiểm soát, xử lý và dập tắt các sự cố cháy nổ ngay từ khi mới phát sinh ban đầu”, Đại tá Nguyễn Hoàng Tuấn nhấn mạnh.
Biển cả bao la nuôi sống bao thế hệ ngư dân, nhưng bến neo đậu sẽ không còn an toàn nếu lơ là, mất cảnh giác với “giặc lửa”. Những vụ hỏa hoạn liên tiếp tại đầm Thị Nại và cảng cá Tam Quan vừa qua là tiếng chuông cảnh tỉnh, đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy quản lý của cơ quan chức năng và ý thức phòng ngừa hỏa hoạn của những chủ tàu.
