Cảnh báo hành vi mua bán chim hoang dã trên không gian mạng

Lực lượng chức năng liên tục ra quân xử phạt nghiêm các cá nhân, cơ sở mua bán, nuôi nhốt trái phép chim hoang dã tại các địa phương, nhưng trên mạng xã hội, hoạt động này vẫn diễn ra phổ biến, công khai và ngày càng tinh vi.

Hình ảnh một số loài chim hoang đã được bán trên mạng xã hội. (Ảnh: ENV)
Hình ảnh một số loài chim hoang đã được bán trên mạng xã hội. (Ảnh: ENV)

Để tăng lợi nhuận, một số cửa hàng đã trực tiếp livestream bán hàng hoặc quảng cáo các loại chim rừng kèm theo báo giá cụ thể.

Từ tháng 1/2019 đến 8/2025, Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) ghi nhận hơn 4.700 vụ việc, với hơn 13.900 vụ vi phạm về chim hoang dã trên toàn quốc. Hơn 66% số vụ vi phạm được phát hiện trên không gian mạng (trên Facebook chiếm hơn 91% tổng số vụ vi phạm trực tuyến). Chỉ tính riêng hơn 3.550 vụ quảng cáo mua, bán trái phép chim hoang dã thì số lượng chim rừng bị vi phạm ước tính hơn 615.700 cá thể… Điều đáng nói, các đối tượng còn công khai quảng cáo các dụng cụ săn, bẫy chim như: Lưới tàng hình, loa bẫy chim, sào bẫy chim...

Những ngày đầu năm 2026, lực lượng kiểm lâm đã xử lý vụ việc liên quan đến anh T.V.Q. (SN 1994, trú tại xã Tân Yên, tỉnh Bắc Ninh) có hành vi kinh doanh động vật rừng trái phép trên mạng xã hội. Anh Q. đã đăng 12 bài quảng cáo rao bán các loại chim hoang dã như: Khướu bạc má, chào mào, họa mi, chích chòe lửa trên Facebook và TikTok cá nhân, thu hút nhiều lượt người theo dõi. Hạt Kiểm lâm liên phường, xã Tân-Việt-Hòa, tỉnh Bắc Ninh đã ra quyết định xử phạt anh Q. 15 triệu đồng.

Trước đó, Hạt Kiểm lâm khu vực 6, tỉnh Quảng Ninh xác minh, xử phạt một phụ nữ đã đăng 13 bài viết rao bán cò, vạc, chèo bẻo, tu hú,… Tại cơ quan chức năng, người phụ nữ cho biết, toàn bộ số chim hoang dã này do người chồng tự đánh bẫy trên rừng, các đầm, hồ, sau đó đăng tin rao bán trên mạng xã hội. Cán bộ kiểm lâm đã xử phạt người phụ nữ đó 16 triệu 250 nghìn đồng và buộc gỡ bỏ tất cả các bài viết đã đăng.

Những vụ việc nêu trên mà lực lượng chức năng đã phát hiện và xử phạt nghiêm trọng thời gian gần đây chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Bởi thực tế các vụ việc vi phạm có thể gấp nhiều lần.

Luật sư Phạm Viết Luân, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho rằng, các quy định xử phạt đối với hành vi mua bán, kinh doanh chim hoang dã trái phép hiện nay tương đối chặt chẽ.

660684714131718320.jpg
Chim rừng được thu gom, nuôi nhốt tại các cửa hàng trước khi được mua bán trên mạng xã hội. (Ảnh: ENV)

Cụ thể, người có hành vi quảng cáo để kinh doanh các loài chim hoang dã nguy cấp, quý hiếm bị xử phạt đến 100 triệu đồng theo điều 33, Nghị định số 38/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, sửa đổi và bổ sung bởi Nghị định số 128/2022/NĐ-CP của Chính phủ.

Đối với hành vi quảng cáo để kinh doanh trái phép các loài chim hoang dã khác: Xử phạt theo từng bài đăng vi phạm từ 1 đến 1,5 triệu đồng/bài đối với cá nhân theo điều 16 Nghị định số 35/2019/ NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, sửa đổi và bổ sung bởi Nghị định số 07/2022/NĐ-CP của Chính phủ.

Để ngăn chặn có hiệu quả các hành vi mua bán chim hoang dã trên không gian mạng, cần tăng cường thực thi pháp luật.

Tiến sĩ Doãn Đình Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Địa học và Môi trường, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam

Ngoài ra, nếu trường hợp hành vi vi phạm được xác định là nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng đến mức phải xử lý hình sự thì các cơ quan chức năng có thể căn cứ vào Bộ luật Hình sự…

Theo bà Nguyễn Thị Phương Dung, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên, những nguyên nhân gia tăng tình trạng mua bán trái phép chim hoang dã trên mạng xã hội hiện nay có thể kể đến như: Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng mạng tạo ra “mảnh đất vàng” giúp những người mua bán, kinh doanh chim hoang dã trái phép có thể kết nối hàng nghìn người trong thời gian ngắn. Lợi nhuận từ mua bán chim hoang dã rất hấp dẫn, trong khi khả năng bị xử lý trên môi trường mạng chưa tương xứng, khiến nhiều đối tượng sẵn sàng tái phạm.

Bên cạnh đó, sự hiểu biết của người dân về các quy định pháp luật khi mua bán trái phép chim hoang dã còn hạn chế. Ngoài ra, công tác quản lý, thu thập thông tin và xử lý các vụ việc về chim hoang dã trên mạng xã hội vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Quá trình xử lý thường mang tính vụ việc, thời điểm cho nên chưa ngăn chặn được triệt để. Cơ chế phối hợp giữa cơ quan chức năng và các nền tảng mạng xã hội chưa hiệu quả, việc gỡ bỏ nội dung vi phạm hoặc khóa tài khoản còn chậm và chưa đồng bộ.

Tiến sĩ Doãn Đình Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Địa học và Môi trường, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), Phụ trách Trung tâm Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên Việt Nam và Cứu hộ động, thực vật cho rằng: Để ngăn chặn có hiệu quả các hành vi mua bán chim hoang dã trên không gian mạng, cần tăng cường thực thi pháp luật.

Cụ thể, tăng mức xử phạt tiền đối với hành vi mua bán chim hoang dã trên không gian mạng. Áp dụng các hình thức phạt bổ sung như: Tịch thu phương tiện, thiết bị dùng để livestream, buộc đóng hoặc vô hiệu hóa tài khoản mạng xã hội vi phạm. Xử lý nghiêm các trường hợp tái phạm, tổ chức buôn bán có tính chất chuyên nghiệp, đủ yếu tố thì xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, cần nâng cao năng lực cho lực lượng kiểm lâm, công an về điều tra tội phạm môi trường trên nền tảng số; siết chặt trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội, yêu cầu gỡ bỏ nhanh nội dung vi phạm, khóa tài khoản tái phạm; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, nhấn mạnh rằng “mua chim hoang dã cũng là tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật”...

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng chức năng tái thả các cá thể rùa về môi trường tự nhiên. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Lan tỏa thông điệp bảo tồn đa dạng sinh học từ việc tái thả 31 cá thể động vật rừng nguy cấp về tự nhiên

Ngày 1/10, tại tiểu khu 414 thuộc lâm phần Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật (Ban Quản lý Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, tỉnh Gia Lai) phối hợp các cơ quan chức năng tổ chức tái thả 31 cá thể động vật rừng quý hiếm về môi trường tự nhiên sau thời gian cứu hộ, chăm sóc và phục hồi sức khỏe.

Vườn sầu riêng sử dụng cân đối phân bón vô cơ và hữu cơ của ông Trần Quang Tá, xã Ea Knuếc (Đắk Lắk).

Tái sử dụng tầng đất mặt

Tầng đất mặt được hình thành qua quá trình canh tác, cải tạo đất, bồi đắp tự nhiên rất nhiều năm, với các hạt không quá to, cũng không quá nhỏ, độ kết dính vừa phải, lưu giữ nước, chất dinh dưỡng, phù hợp cho cây trồng.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn quốc tế Unilever Việt Nam trao tặng tỉnh Thái Nguyên 86.300 cây giống lâm nghiệp sáng 30/9.

Trao tặng 86.300 cây giống lâm nghiệp cho tỉnh Thái Nguyên

Ngày 30/9, tại Trung đoàn 832, xã Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phối hợp Công ty Trách nhiệm hữu hạn quốc tế Unilever Việt Nam và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ trao tặng cây giống lâm nghiệp thuộc Chương trình “Gieo triệu mầm xanh, phủ vạn cánh rừng” giai đoạn 2026-2030.

Với người dân, mỗi chuyến đi qua tuyến đường là một lần phải căng mắt quan sát, lựa từng khoảng mặt đường còn bằng phẳng để tránh hiểm họa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Sớm sửa chữa tuyến đường Đá Voi-Nông Phố xuống cấp

Mặt đường nhểu ổ gà, bong tróc, đá dăm trồi lên; mỗi khi mưa lớn, nước đọng, lề đường bị xói lở khiến việc đi lại của người dân trên tuyến Đá Voi-Nông Phố, phường Ba Ngòi, tỉnh Khánh Hòa thêm nhọc nhằn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Trong khi đó, nguồn lực đầu tư để sửa chữa là bài toán chưa có lời giải.

Dùng flycam kiểm tra an toàn hệ thống đê. (Ảnh Tiến Đạt)

Bảo đảm an toàn tuyệt đối hệ thống đê điều trước thiên tai cực đoan

Đê điều không chỉ là công trình ngăn lũ mà còn là "lá chắn" bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và thành quả phát triển kinh tế-xã hội. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, công tác quản lý đê điều cần chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu.

Các đại biểu chủ trì Hội thảo “Khắc phục ô nhiễm và cải thiện chất lượng không khí tại Việt Nam - từ chính sách đến hành động”.

Ô nhiễm không khí: Gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng

Ô nhiễm không khí là một trong những yếu tố nguy cơ gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam, với 94.837 ca tử vong sớm trong một năm. Trước thực trạng này, Việt Nam đặt mục tiêu giảm nồng độ bụi mịn PM2.5, tăng số ngày có chất lượng không khí tốt và trung bình, đồng thời đẩy mạnh các giải pháp kiểm soát nguồn phát thải.

Hội thảo tham vấn “Giải pháp dựa vào tự nhiên nhằm phục hồi rừng sau khai thác khoáng sản và cơ hội tham gia thị trường carbon trong tương lai”, ngày 29/9.

Phục hồi rừng sau khai khoáng gắn với cơ hội phát triển thị trường carbon

Phục hồi rừng sau khai thác khoáng sản cần được thực hiện theo hướng dựa vào tự nhiên, gắn với quản lý tài nguyên theo cảnh quan và bảo đảm duy trì các chức năng sinh thái lâu dài. Cùng với đó, phát triển các dự án tín chỉ carbon rừng phù hợp có thể tạo thêm nguồn lực cho công tác phục hồi và quản lý rừng bền vững.

Ngập lụt tại Bangkok, Thái Lan. (Ảnh: ZUMA PRESS WIRE)

Mưa lũ gây thiệt hại nghiêm trọng

Mưa lớn gây lũ lụt, sạt lở nghiêm trọng tại nhiều nước châu Á những ngày qua, khiến hàng chục người chết, giao thông đình trệ và buộc chính quyền các nước triển khai nhiều biện pháp ứng phó khẩn cấp.

(Ảnh minh họa: ANH QUÂN)

Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn tại nhiều khu vực của tỉnh Lâm Đồng và Khánh Hòa

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, chiều và tối nay (28/9), khu vực các tỉnh Lâm Đồng và Khánh Hòa tiếp tục có mưa vừa, mưa to. Người dân và chính quyền địa phương cần chủ động đề phòng lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều xã/phường thuộc hai tỉnh trên.