Ông Nguyễn Văn Hiệp và ông Dương Văn Minh Truyền, những hộ dân sinh sống gần bãi rác cho biết: Năm 2009, Ủy ban nhân dân huyện Chợ Mới (cũ) xây dựng khu dân cư Kiến Bình, xã Kiến An (nay là xã Chợ Mới) để bố trí người dân vùng sạt lở và những hộ chưa có nhà ở. Thời điểm đó, địa phương xây dựng một hầm làm nơi thoát nước cho khu dân cư. Sau đó, Công ty cổ phần Môi trường đô thị An Giang vận hành thành khu tập kết rác với diện tích khoảng 7.785 m², bắt đầu hoạt động từ năm 2012. Chợ Mới là vùng sản xuất hoa màu lớn của tỉnh An Giang (cũ), do đó lượng rác đưa về đây chủ yếu là phế phẩm từ rau, củ, quả. Ban đầu lượng rác không nhiều, nhưng về sau mỗi ngày có hàng chục tấn được tập kết, đổ chất thành những đống cao. Trước đây nhiều hộ dân sống gần khu vực này trồng lúa, rau màu. Tuy nhiên, khi điểm tập kết rác hình thành, nước bẩn từ rác chảy tràn xuống ruộng kèm theo mùi hôi, ảnh hưởng đến đất sản xuất. Một số hộ phải bán, cho thuê đất hoặc chuyển đổi cây trồng. Không chỉ tác động đến sản xuất, tình trạng ô nhiễm còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người dân. Theo phản ánh, trước khi đóng cửa, khu vực này từng xảy ra cháy rác, phát sinh mùi hôi, ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư.
Theo chân ông Phạm Văn Hòa, ngụ ấp Kiến Bình 1 ra khu vực bãi rác, trước mắt chúng tôi là lượng rác chất thành đống cao như ngọn đồi, kéo dài hơn 300m. Ông Hòa cho biết: Trước đây có bờ đê và hàng rào nhằm ngăn rác tràn sang đất sản xuất. Tuy nhiên, lượng rác tập kết ngày càng lớn khiến đê và hàng rào không còn khả năng chịu lực, bị đổ. Rác cùng nước rỉ từ khu vực chứa rác tràn sang phần đất canh tác. Trước tình trạng trên, ông Hòa đã ngăn không cho xe tiếp tục đưa rác vào khu vực và đề nghị chính quyền địa phương, Công ty cổ phần Môi trường đô thị An Giang xử lý lượng bùn, rác đã phủ lấp đất nông nghiệp. Dù điểm tập kết đã ngưng hoạt động từ tháng 8/2024, khoảng 773 m² đất của gia đình ông vẫn bị rác phủ lấp, phải bỏ hoang. Ông Hòa đã gửi đơn khiếu nại đến chính quyền địa phương và tỉnh đề nghị xem xét, giải quyết.
Điểm tập kết ngưng tiếp nhận rác nhưng những hệ lụy về môi trường vẫn còn đó. Theo ông Hòa, khi mưa lớn, nước theo hệ thống cống thoát nước chảy vào khu vực chứa rác rồi dội ngược trở lại, gây ngập khu dân cư Kiến Bình. Người dân cũng lo ngại ruồi, muỗi, chuột phát sinh từ đây có thể làm gia tăng nguy cơ dịch bệnh; nước mưa thấm qua các lớp rác có khả năng ngấm xuống lòng đất, ảnh hưởng đến nguồn nước ngầm.
Ông Nguyễn Trọng Trí, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Chợ Mới thông tin, hệ thống cống thoát nước của khu dân cư hiện xả trực tiếp vào hầm chứa cũ. Khi lượng nước lớn, hệ thống không tiêu thoát kịp, dẫn đến tình trạng trào ngược, gây ngập cục bộ tại khu dân cư Kiến Bình. Để khắc phục, Ủy ban nhân dân xã Chợ Mới đã chỉ đạo xây dựng hệ thống thoát nước riêng, tách biệt khu dân cư với khu vực chứa rác, dẫn nước ra kênh thủy lợi phía sau nhằm hạn chế tình trạng nước ứ đọng, trào ngược vào khu dân cư khi mưa lớn. Do lượng rác tồn đọng lớn, nơi đây nhiều lần xảy ra sạt lở, tràn sang đất canh tác của người dân. Dù đã từng được múc dọn, tình trạng này tiếp tục tái diễn sau những đợt mưa lớn. Đối với phần đất nông nghiệp của ông Phan Văn Hòa bị bùn, rác phủ lấp, Ủy ban nhân dân xã đã giao Phòng Kinh tế-Hạ tầng thuê đơn vị tư vấn khảo sát, lập dự toán nạo vét, đồng thời đánh giá thiệt hại để báo cáo tỉnh.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Để giải quyết tình trạng ô nhiễm tại khu vực, sở đã giao Chi cục Bảo vệ môi trường phối hợp Ủy ban nhân dân xã Chợ Mới khảo sát vào ngày 15/5/2026, bàn phương án triển khai xử lý. Trước mắt, chính quyền địa phương đã đặt biển cảnh báo ngưng tiếp nhận rác, cải tạo, san ủi những khu vực có nguy cơ sạt lở. Từ ngày 1/7/2026, địa phương tiến hành phun chế phẩm vi sinh IMO nhằm khử mùi, hỗ trợ phân hủy rác, giảm thể tích và hạn chế sự phát triển của ruồi, muỗi, chuột. Song song đó, phía Ủy ban nhân dân xã Chợ Mới phối hợp nhà đầu tư khảo sát, xây dựng phương án xử lý theo hướng tái chế, tuần hoàn. Sau khi xử lý lượng rác tồn đọng, mặt bằng sẽ được hoàn trả, phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.
Tại kỳ họp thứ 4, Hội đồng nhân dân tỉnh An Giang khóa 11 vào cuối tháng 7 vừa qua, trả lời chất vấn của cử tri về tình trạng rác thải gây ô nhiễm, ông Lê Hữu Toàn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Toàn tỉnh hiện tồn đọng khoảng 2,5 triệu tấn rác thải. Theo thống kê, mỗi ngày toàn tỉnh phát sinh hơn 2.000 tấn rác thải sinh hoạt, tỷ lệ thu gom đạt hơn 76%. Trong số này, khoảng 38% được chôn lấp, 22% được xử lý tại các nhà máy, còn khoảng 40% được đưa về các bãi rác lộ thiên. Để từng bước khắc phục tình trạng ô nhiễm, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành định mức thu gom rác thải sinh hoạt, tạo cơ sở để các địa phương ký hợp đồng dịch vụ thu gom. Đồng thời, tỉnh đang kêu gọi đầu tư chín cụm nhà máy xử lý rác với tổng công suất khoảng 1.700 tấn/ngày. Về lâu dài, tỉnh quy hoạch 16 cụm xử lý rác, với tổng công suất từ 4.900 đến 6.200 tấn/ngày.
Hướng xử lý dứt điểm lượng rác tồn đọng tại bãi rác Kiến An không chỉ góp phần giải quyết những bức xúc trước mắt của người dân mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn cho khu dân cư. Cùng với đó, việc đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom, xử lý chất thải theo hướng hiện đại, tái chế và tuần hoàn sẽ là giải pháp căn cơ, góp phần hạn chế nguy cơ tái diễn các điểm nóng ô nhiễm môi trường.
