Cần "nới" quy định về tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Sau hơn sáu năm thực hiện, Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) đã phát huy những tác động tích cực trong việc ổn định cuộc sống của người lao động, góp phần bảo đảm an sinh xã hội đất nước.
Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)
Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Một trong những kết quả dễ thấy nhất là lượng lao động tham gia và thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội đã liên tục gia tăng. Năm 2016 - năm đầu tiên Luật có hiệu lực, số lao động tham gia bảo hiểm xã hội trong cả nước mới đạt hơn 13 triệu người (trong đó có hơn 12,8 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc), chiếm 23,8% lực lượng lao động. Ðến cuối năm 2021 đã có hơn 16,2 triệu người (chiếm khoảng 35,5% lực lượng lao động trong độ tuổi) tham gia, trong đó số người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là hơn 1,3 triệu người, chiếm 2,88% lực lượng lao động trong độ tuổi, vượt 1,88 điểm phần trăm so với mục tiêu đề ra.

Mặc dù vậy, nếu so sánh với thực tế thì kết quả đạt được trong mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội vẫn còn khá hạn chế, bởi vẫn còn hơn 28,8 triệu lao động (khoảng 64,5% lực lượng lao động trong độ tuổi) chưa tham gia. Còn nếu so với mục tiêu đã được đề ra tại Nghị quyết 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội là đến năm 2030 có khoảng 60% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội, thì kết quả đạt được vẫn còn một khoảng cách khá lớn.

Trong nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, theo các chuyên gia lao động, có một lý do rất quan trọng là Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) hiện hành vẫn chưa quy định tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với toàn bộ người lao động phát sinh thu nhập tiền lương, tiền công. Một báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy, năm 2018, tổng số cá nhân người Việt Nam phát sinh thu nhập tiền lương, tiền công là 20,1 triệu người. Trong khi đó, theo thống kê của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cũng trong năm 2018, cả nước chỉ có 12 triệu người nộp bảo hiểm xã hội, chiếm 59,7%. Tương tự, năm 2019, cả nước có 20,6 triệu cá nhân người Việt Nam phát sinh thu nhập tiền lương, tiền công, nhưng số nộp bảo hiểm xã hội chỉ có 12,76 triệu người, chiếm 61,9%; năm 2020, trong tổng số 21,4 triệu người phát sinh thu nhập tiền lương, tiền công cũng chỉ có 13,4 triệu người nộp bảo hiểm xã hội, chiếm 62,6%.

Cùng với đó, Luật cũng "bỏ sót" một số nhóm đối tượng có nhu cầu và có khả năng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc như chủ hộ kinh doanh cá thể, người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã không hưởng tiền lương, người lao động làm việc theo chế độ linh hoạt. Thực tế cho thấy, đây là các nhóm có số lượng khá lớn (lên tới hàng chục triệu lao động); nhiều người trong số đó có nguyện vọng tham gia bảo hiểm xã hội.

Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng, để đạt mục tiêu mở rộng độ bao phủ bảo hiểm xã hội, bên cạnh việc chú trọng phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện, trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm xã hội tới đây, cần tính đến việc quy định chính sách bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với toàn bộ người lao động có việc làm, có thu nhập và tiền lương. Trước mắt, có thể bổ sung một số nhóm đối tượng có điều kiện và khả năng như chủ hộ kinh doanh cá thể; người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã không hưởng tiền lương; đồng thời quy định cụ thể việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động làm việc không trọn thời gian (part-time) hay các hình thức lao động mới như lao động làm việc trực tuyến (online), lao động tại nhà…

Có thể bạn quan tâm

Dệt zèng, một sản phẩm du lịch đặc trưng của đồng bào A Lưới, giúp bà con giảm nghèo.

Lấy sinh kế làm gốc để giảm nghèo

Tại thành phố Huế, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững cùng các chương trình khác giai đoạn 2021-2025 tại hai xã miền núi Nam Đông và A Lưới đã từng bước giảm tỷ lệ hộ nghèo và nâng cao năng lực tự vươn lên của người dân.

Tin nổi bật ngày 28/1:Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Cao Bằng; Thủ tướng Phạm Minh Chính kiểm tra các công trình phục vụ APEC 2027

Tin nổi bật ngày 28/1:Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Cao Bằng; Thủ tướng Phạm Minh Chính kiểm tra các công trình phục vụ APEC 2027

Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Cao Bằng; Thủ tướng Phạm Minh Chính kiểm tra các công trình phục vụ APEC 2027; Chủ tịch nước Lương Cường thăm, chúc Tết, tri ân các đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước… là một số tin tức nổi bật trong ngày 28/1/2026.

Nhiều trò chơi dân gian được tổ chức để mang thêm không khí Xuân cho ngày hội.

"Mỹ tục" mới của quân và dân nơi biên cương, hải đảo

Chiều 27/1, tại xã Chân Mây-Lăng Cô, Bộ đội Biên phòng thành phố Huế tổ chức chương trình “Xuân biên cương, hải đảo-Tết thắm tình quân dân”, mang không khí Tết sớm đến với người dân khu vực biên giới biển, đồng thời khẳng định rõ mục tiêu chăm lo an sinh xã hội gắn với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Tin nổi bật ngày 27/1: Tổng Bí thư Tô Lâm thăm và làm việc tại Quảng Ninh; Chương trình Hòa nhạc Ánh Sáng chào năm mới sẽ có nhiều trải nghiệm chưa từng có

Tin nổi bật ngày 27/1: Tổng Bí thư Tô Lâm thăm và làm việc tại Quảng Ninh; Chương trình Hòa nhạc Ánh Sáng chào năm mới sẽ có nhiều trải nghiệm chưa từng có

Tổng Bí thư Tô Lâm thăm và làm việc tại Quảng Ninh; chuẩn bị chu đáo, trách nhiệm tổ chức Tết Nguyên đán Bính Ngọ; chương trình Hòa nhạc Ánh Sáng chào năm mới sẽ có nhiều trải nghiệm chưa từng có… là một số tin tức nổi bật trong ngày 27/1/2026.