Cân nhắc mở rộng quy định cho cộng tác viên trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng

Nhằm thu hút và phát huy những người có trình độ, khả năng tham gia trợ giúp pháp lý, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 bổ sung quy định cộng tác viên trợ giúp pháp lý thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý được tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng theo quy định của pháp luật.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 đang được Bộ Tư pháp - cơ quan chủ trì soạn thảo lấy ý kiến các cơ quan, chuyên gia để hoàn thiện dự thảo.

Hiện nay, Luật trợ giúp pháp lý năm 2017 đang giới hạn cộng tác viên trợ giúp pháp lý chỉ một số nhóm người gồm: Trợ giúp viên pháp lý; thẩm phán, thẩm tra viên ngành Tòa án; kiểm sát viên, kiểm tra viên ngành kiểm sát; điều tra viên; chấp hành viên, thẩm tra viên thi hành án dân sự; chuyên viên làm công tác pháp luật tại các cơ quan nhà nước đã nghỉ hưu.

Về địa bàn sử dụng cộng tác viên, Luật giới hạn chỉ ký kết hợp đồng với cộng tác viên ở “vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn”. Đồng thời, cộng tác viên trợ giúp pháp lý chỉ được thực hiện các vụ việc trợ giúp pháp lý theo hình thức tư vấn pháp luật mà không được tham gia tố tụng hoặc đại diện ngoài tố tụng. Các quy định này chưa thu hút được người có trình độ, có năng lực trong xã hội tham gia trợ giúp pháp lý, không mở rộng được mạng lưới người thực hiện trợ giúp pháp lý ở các địa bàn khác để chủ động tiếp cận và đáp ứng nhu cầu trợ giúp pháp lý của người dân, đặc biệt trong bối cảnh nhiều địa phương đã sáp nhập, có quy mô địa bàn rộng, địa hình phức tạp, dân số đông.

251125-tgpl-canh-sua-6424.jpg
Hội nghị góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017. (Ảnh: TL)

Bổ sung quy định cộng tác viên trợ giúp pháp lý được tham gia tố tụng

Để thu hút những người có trình độ tham gia thực hiện trợ giúp pháp lý, mở rộng mạng lưới thực hiện trợ giúp pháp lý, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 mở rộng phạm vi người có thể trở thành cộng tác viên trợ giúp pháp lý theo hướng sửa đổi tiêu chuẩn tương đương với trợ giúp viên pháp lý và không thuộc một trong các trường hợp: “đang là cán bộ, công chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan, công nhân trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân; viên chức đang trong thời hạn bị xử lý kỷ luật; đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đã chấp hành xong bản án, quyết định về hình sự của Tòa án mà chưa được xóa án tích”.

Như vậy, dự thảo Luật không giới hạn chỉ một số nhóm người như hiện nay gồm: Trợ giúp viên pháp lý; thẩm phán, thẩm tra viên ngành Tòa án; kiểm sát viên, kiểm tra viên ngành kiểm sát; điều tra viên; chấp hành viên, thẩm tra viên thi hành án dân sự; chuyên viên làm công tác pháp luật tại các cơ quan nhà nước đã nghỉ hưu. Ngoài ra, các địa phương đều có thể có cộng tác viên trợ giúp pháp lý mà không giới hạn chỉ “vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn” như quy định của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017.

Dự thảo Luật bổ sung quy định cộng tác viên trợ giúp pháp lý được thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng theo quy định của pháp luật (Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 quy định cộng tác viên chỉ được thực hiện tư vấn pháp luật) do tiêu chuẩn cộng tác viên đã được nâng lên tương đương với trợ giúp viên pháp lý. Hiện nay, nhu cầu trợ giúp pháp lý của người dân ngày càng tăng, việc cho phép cộng tác viên được tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng sẽ giúp mở rộng nguồn nhân lực, thu hút và phát huy được những người có trình độ và có khả năng tham gia thực hiện trợ giúp pháp lý, tạo điều kiện cho người dân được tiếp cận dịch vụ pháp lý kịp thời, đặc biệt trong bối cảnh nhiều địa phương đã sáp nhập, có quy mô địa bàn rộng, dân số tăng đáng kể.

Cân nhắc kỹ mở rộng quy định cho cộng tác viên trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng

Tại Hội nghị góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 do Bộ Tư pháp tổ chức gần đây, góp ý về tiêu chuẩn của cộng tác viên trợ giúp pháp lý, bà Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước thành phố Hà Nội đồng tình cân nhắc “nới lỏng” hơn tiêu chuẩn với nhóm đối tượng này.

Bà Tú Anh nêu thí dụ, nhiều cán bộ kiểm sát viên, thẩm phán sau khi nghỉ hưu rất muốn cống hiến thêm sức lực, trí tuệ của mình trong bảo vệ người yếu thế, nhưng quy định hiện còn khắt khe, không thể tận dụng những người dày dạn kinh nghiệm là lãng phí.

Trong khi đó, bà Dương Thu Phương, đại diện Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) đề nghị cân nhắc kỹ việc nâng cao tiêu chuẩn của cộng tác viên trợ giúp pháp lý

Bà Phương đặt vấn đề: “Thời gian qua, chúng ta đã sử dụng cộng tác viên như thế nào? Chúng ta cần nhìn rõ hơn”. Bà Phương cho hay, hiện nay chúng ta đang sử dụng đối tượng nghỉ hưu là chính. Nếu bây giờ mở rộng ra, sẽ không giới hạn người nghỉ hưu mà cả những người đương chức. Việc này sẽ có sự giới hạn đối với những người không đủ điều kiện ở các tỉnh, bởi không phải bất kỳ ai cũng sẽ học lớp luật sư hay những đối tượng được miễn thực sự rất là ít.

Đại diện Cục Bổ trợ tư pháp nêu dẫn chứng chuyên viên cao cấp ở bộ thì nhiều, nhưng ở địa phương chỉ có thể là lãnh đạo cấp sở. Vậy, những đối tượng này có thời gian để đi làm cộng tác viên trợ giúp pháp lý không?

Trong dự thảo Luật này, sẽ xung đột ở chỗ tiêu chuẩn cộng tác viên trợ giúp pháp lý lại cao hơn cả tư vấn viên pháp luật hiện nay, ngang với luật sư và trợ giúp pháp lý. Vì vậy, bà Phương cho rằng để thu hút đội ngũ cộng tác viên trợ giúp pháp lý phù hợp, chỉ nên yêu cầu tham gia lớp bồi dưỡng bắt buộc.

Bên cạnh đó, đại diện Cục Bổ trợ tư pháp cũng nêu quan điểm, việc mở rộng phạm vi cho cộng tác viên tham gia tố tụng không cần thiết, cần cân nhắc ở trong phạm vi sửa đổi luật lần này.

Đồng quan điểm, đại diện Bộ Nội vụ đề nghị nên cân nhắc mở rộng quy định cho cộng tác viên trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng để bảo đảm giá trị của trợ giúp pháp lý, nâng cao tiêu chuẩn của cộng tác viên trợ giúp pháp lý.

dao-ngoc-chuyen-ls-5848.png
Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Đào Ngọc Chuyền. (Ảnh: TL)

Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Đào Ngọc Chuyền đề nghị cân nhắc quy định này, vì tiêu chuẩn đối với cộng tác viên trợ giúp pháp lý khác với tiêu chuẩn của trợ giúp viên pháp lý. Do đó, để bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý, bảo đảm sự bình đẳng, công bằng trong trợ giúp pháp lý có thể phân biệt trường hợp luật sư làm cộng tác viên trợ giúp pháp lý thì được giao "tham gia tố tụng với tư cách là người bào chữa hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được trợ giúp pháp lý", các cộng tác viên khác thì không nên quy định được tham gia tố tụng.

Nhiều ý kiến cũng đề nghị nếu mở rộng phạm vi này cần rà soát thêm mối liên hệ với quy định pháp luật tố tụng để cộng tác viên có thể thực hiện quyền của mình.

Có thể bạn quan tâm

Đại biểu Đoàn Thị Lê An (Đoàn Cao Bằng) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Nghiên cứu mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý

Theo các đại biểu Quốc hội, mặc dù phạm vi đối tượng trợ giúp pháp lý đã được quy định khá rộng nhưng trên thực tế vẫn còn một bộ phận người dân gặp khó khăn trong tiếp cận pháp luật mà chưa thuộc diện được trợ giúp pháp lý.

Đại biểu Bế Trung Anh (Đoàn Đắk Lắk). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đại biểu Quốc hội đề xuất gỡ “rào” tỷ lệ khen thưởng, tôn vinh giá trị thực

Đại biểu Bế Trung Anh (Đoàn Đắk Lắk) đề xuất đổi mới tư duy trong xét tặng danh hiệu khen thưởng, từ phân bổ theo chỉ tiêu sang công nhận dựa trên giá trị thực. Theo đó, cá nhân, tổ chức đạt chuẩn giá trị đều cần được xem xét, ghi nhận, không bị ràng buộc, giới hạn bởi một tỷ lệ hành chính nhất định.

Quang cảnh Hội nghị.

Phấn đấu đến năm 2030 Lạng Sơn đạt "Tỉnh không ma túy"

Ngày 10/4, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị công bố quyết định phê duyệt danh sách tuyến, địa bàn trọng điểm, địa bàn “không ma túy” năm 2025 và quán triệt, triển khai các kế hoạch, văn bản chỉ đạo liên quan công tác phòng, chống ma túy, phấn đấu đến năm 2030 Lạng Sơn đạt "Tỉnh không ma túy".

Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng kiểm tra đột xuất 7 cơ sở kinh doanh tại phường Sơn Trà và Hội An, phát hiện số lượng lớn hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xử phạt hơn 215 triệu đồng, buộc tiêu hủy toàn bộ tang vật vi phạm.

Đà Nẵng: Xử phạt 7 cơ sở kinh doanh hàng giả bán cho du khách

Triển khai đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường trước và trong thời gian diễn ra Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2026, những ngày đầu tháng 4/2026, Đội Quản lý thị trường số 2, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng đã tổ chức kiểm tra đột xuất 7 cơ sở kinh doanh có dấu hiệu vi phạm trên địa bàn.

Hai bị cáo tại tòa.

Kiến nghị xem xét trách nhiệm hình sự chủ nhà trọ trong vụ cháy khiến 15 người chết tại Trung Kính

Chiều 9/4, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tiếp tục xét xử sơ thẩm 2 cựu cán bộ công an phòng cháy, chữa cháy, Công an quận Cầu Giấy (cũ) về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" trong vụ cháy nghiêm trọng khiến 15 người chết tại Trung Kính, phường Yên Hòa, thành phố Hà Nội.

Thứ trưởng Tư pháp Mai Lương Khôi phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. (Ảnh: TL)

Tập trung số hóa toàn diện quy trình tổ chức thi hành án

Thứ trưởng Tư pháp Mai Lương Khôi đề nghị tiếp tục tổ chức triển khai đồng bộ các giải pháp để nâng cao kết quả công tác thi hành án dân sự; đồng thời số hóa toàn diện quy trình tổ chức thi hành án, bảo đảm triển khai vận hành nền tảng số thi hành án dân sự kết nối dữ liệu "Đúng-Đủ-Sạch-Sống".

Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. (Ảnh: DUY LINH)

Làm rõ phạm vi bắt buộc công chứng, tránh chồng chéo và tùy nghi áp dụng

Thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, các đại biểu Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu xác định rõ phạm vi công chứng bắt buộc, bảo đảm thống nhất và khả thi. Đồng thời, đề xuất hoàn thiện tiêu chí, tránh chồng chéo pháp luật và hạn chế tình trạng áp dụng tùy nghi trong thực tiễn.

Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. (Ảnh: DUY LINH)

Đẩy mạnh phân quyền, giảm thủ tục công chứng cho người dân

Việc xây dựng, ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện; tạo thuận lợi cao nhất cho người dân, doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp ở hội trường sáng 9/4. (Ảnh: DUY LINH)

Phát triển hệ thống trợ giúp pháp lý chuyên nghiệp, hiện đại, dễ tiếp cận

Việc sửa đổi Luật Trợ giúp pháp lý nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển hệ thống trợ giúp pháp lý chuyên nghiệp, hiện đại, dễ tiếp cận, mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, chuyển đổi số, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp; Thành viên Tổ soạn thảo dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). (Ảnh: ND)

Luật Thủ đô (sửa đổi): “Mở” tối đa không gian tự chủ, “khóa” chặt trách nhiệm để tạo đột phá

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) thiết kế cơ chế phân quyền sâu rộng, thí điểm cả những chính sách chưa có tiền lệ song gắn chặt với trách nhiệm giải trình và cơ chế giám sát. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ tạo không gian thể chế đủ rộng để Thủ đô Hà Nội có đủ thẩm quyền và công cụ thực hiện sứ mệnh dẫn dắt trong kỷ nguyên mới.

Đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ cho ý kiến về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ trở thành bệ phóng để Hà Nội bứt phá

Theo Chủ tịch Quốc hội, nếu được hoàn thiện theo hướng cân bằng giữa trao quyền mạnh, kiểm soát chặt chẽ và bảo đảm tính minh bạch, Luật Thủ đô sẽ trở thành động lực quan trọng giúp Hà Nội giải quyết các vấn đề cấp bách, đồng thời tạo đột phá phát triển kinh tế trong thời gian tới.