Nhiều diện tích cây cà-phê bị ảnh hưởng tiêu cực do nắng hạn và biến đổi khí hậu

Dù chính quyền địa phương và ngành chức năng đã tích cực phối hợp, triển khai nhiều giải pháp điều tiết nước tưới, thế nhưng hàng nghìn ha cà-phê tại huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum đang phải “gồng mình” chống chịu với thời tiết nắng nóng kéo dài. Hàng trăm ha cà-phê đã xuất hiện tình trạng cháy lá, khô cành và quả non. Bên cạnh nỗi lo sụt giảm năng suất, sản lượng, người trồng cà-phê còn lo lắng vườn cây sẽ bị ảnh hưởng lâu dài do tác động của biến đổi khí hậu tiêu cực như hiện nay.
Hàng chục đầu máy bơm xếp hàng chờ nước tưới.
Hàng chục đầu máy bơm xếp hàng chờ nước tưới.

Liên tục nhiều ngày nay, nhiều công nhân, người lao động Công ty Cà-phê Đăk Uy và người dân trồng cà-phê tại thôn Bình Minh, xã Hà Mòn, huyện Đăk Hà đứng ngồi không yên khi chứng kiến vườn cây đang xuống cấp một cách nhanh chóng. Do nguồn nước tưới không bảo đảm, hàng chục ha cà-phê héo rũ, khô cành, cháy lá và quả non.

Nhiều diện tích cà-phê bị cháy lá, khô cành do biên độ nhiệt tăng cao thất thường
Nhiều diện tích cà-phê bị cháy lá, khô cành do biên độ nhiệt tăng cao thất thường

Ông Phạm Văn Tiệp, công nhân Công ty Cà-phê Đăk Uy cho biết: Nhiều năm nay, bên cạnh nguồn nước được điều tiết từ hệ thống kênh cấp I của công trình Đập thủy lợi Đăk Uy, có hơn 100 ha cà-phê của người dân trong vùng phụ thuộc vào nguồn nước tưới từ đập thủy lợi tại thôn Bình Minh (còn gọi là Hồ C3). Tuy nhiên, gần 1 tháng nay, mực nước trong hồ cạn kiệt, dẫn đến việc hàng chục ha cà-phê của người dân không đủ nguồn nước tưới tiêu.

Ông Phạm Văn Tiệp bên diện tích cà-phê bị cháy lá do thời tiết nắng nóng kéo dài.

Ông Phạm Văn Tiệp bên diện tích cà-phê bị cháy lá do thời tiết nắng nóng kéo dài.

“Cà-phê mùa này, cần nhất là nguồn nước tưới. Thiếu nước tưới thì cành còn không nuôi nổi nó, khô lá đi thì lấy đâu ra nuôi quả. Bây giờ thiếu nước, mà Công ty không có giải pháp đưa được nguồn nước tưới tiêu về đây thì công nhân chúng tôi chắc chắn là thiệt hại. Cứ thực tế thế này, thì ước chừng một lô mất đi khoảng 70% sản lượng”, ông Tiệp lo lắng.

Cũng như nhiều hộ dân trên địa bàn huyện Đăk Hà, ông Phạm Văn Tiệp lo lắng một mùa vụ cà-phê thất thu.

Cũng như nhiều hộ dân trên địa bàn huyện Đăk Hà, ông Phạm Văn Tiệp lo lắng một mùa vụ cà-phê thất thu.

Ghi nhận tại công trình thủy lợi Hồ C3, có hàng chục máy bơm tưới của người dân ngày ngày túc trực bên lòng hồ đã cạn kiệt, trơ đáy. Để có nước, các hộ phải luân phiên nhau chia ca theo tiếng để bơm về diện tích cà-phê của gia đình. Tuy nhiên, việc bơm nước từ lòng hồ bị nhiễm bùn cũng trực tiếp ảnh hưởng đến cây cà-phê.

Theo ông Đoàn Văn Chương, một hộ dân có kinh nghiệm trong sản xuất cà-phê tại thôn Bình Minh, việc tưới cà-phê bằng nguồn nước nhiễm bùn, nhiễm phèn chỉ là giải pháp cấp bách trước mắt, nhưng cũng để lại nhiều hệ lụy cho cây cà-phê.

Ông Đoàn Văn Chương (áo xanh) bên diện tích cà-phê bị cháy lá, khô quả non
Ông Đoàn Văn Chương (áo xanh) bên diện tích cà-phê bị cháy lá, khô quả non

“Nguồn nước tưới là yếu tố rất quan trọng cho cây cà-phê, vì nó không chỉ bảo đảm độ ẩm cho cây cà-phê sinh trưởng và phát triển, mà còn là yếu tố giúp cây có thể hấp thụ được các chất dinh dưỡng từ đất, từ phân bón để nuôi quả. Gia đình tôi đã đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm từ nhiều năm nay, nhưng với nguồn nước nhiễm bùn thì không dám tưới. Vì sẽ để lại hậu quả rất nặng nề cho vườn cây sau này”, ông Chương khẳng định.

Lòng hồ thủy lợi tại xã Hà Mòn cạn trơ đáy.
Lòng hồ thủy lợi tại xã Hà Mòn cạn trơ đáy.

Tương tự tại thôn Bình Minh, xã Hà Mòn, theo ghi nhận tại nhiều diện tích cà-phê trên địa bàn huyện Đăk Hà cũng bị tình trạng khô cành, cháy lá. Những trái non vừa mới đậu vài tháng trước, cũng héo khô và không còn khả năng phát triển. Dù nhiều diện tích vẫn bảo đảm nguồn nước tưới theo chu kỳ từ 20-25 ngày/đợt.

Theo khuyến cáo của các cơ quan chuyên môn, cây cà-phê Robusta thích hợp với nhiệt độ trung bình từ 15ºC đến 30ºC. Tuy nhiên thời gian gần đây, biên độ nhiệt tăng cao thất thường, có thời điểm lên gần 40ºC đã vượt quá khả năng chống chịu của cây cà-phê.

Cạn nước, đáy lòng hồ thủy lợi trơ ra những vết nứt nẻ

Cạn nước, đáy lòng hồ thủy lợi trơ ra những vết nứt nẻ

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hà Mòn Trần Đức Trọng, cho biết, ngay từ đầu mùa khô, chính quyền địa phương đã xây dựng phương án, phối hợp Trạm quản lý thủy nông và các đơn vị liên quan làm tốt công tác quản lý, vận hành các công trình thủy lợi, hồ đập chứa trên địa bàn. Tuy nhiên, do thời tiết nắng nóng kéo dài, dẫn đến một số khu vực sản xuất của người dân nằm ở cuối nguồn cấp bị thiếu nước cục bộ. Cùng với đó, nhiệt độ không khí tăng cao cũng là một nguyên nhân gây ra tình trạng nhiều vườn cà-phê bị khô cành, cháy lá. Thiệt hại về năng suất, sản lượng cũng như quá trình phát triển của vườn cây.

“Giải pháp trước mắt thì chúng tôi tiếp tục phối hợp đơn vị cấp nước điều tiết một cách hợp lý nguồn nước về cho các vùng sản xuất tập trung. Vận động người dân sử dụng các biện pháp tưới nước tiết kiệm, hạn chế thấp nhất thiệt hại. Về lâu dài thì địa phương sẽ vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng hợp lý, trồng xen các cây bóng mát trong vườn cà-phê cũng như thực hiện hiệu quả các Đề án của Nhà nước để tạo nền móng phát triển bền vững cây cà-phê trước tình trạng biến đổi khí hậu như hiện nay”, đồng chí Trần Đức Trọng nhấn mạnh.

Người trồng cà-phê lo lắng một vụ mùa thất thu.

Người trồng cà-phê lo lắng một vụ mùa thất thu.

Đến thời điểm hiện tại, người dân đang bước vào đợt tưới thứ 5 đến đợt thứ 6. Đây là giai đoạn cây cà-phê sinh trưởng phát triển mạnh, nhưng cũng dễ bị tổn thương do tác động tiêu cực của thời tiết, khí hậu. Ước tính chi phí vật tư nông nghiệp cho mỗi ha cà-phê là hơn 20 triệu đồng, chưa kể công chăm sóc, tưới tiêu; thiệt hại do tác động của nắng hạn kéo dài, nguy cơ sụt giảm năng suất tại các vườn cây là trên 35% trong niên vụ tới. Bên cạnh đó, còn tiềm ẩn nguy cơ cây cà-phê bị tổn thương bộ rễ, phát sinh tuyến trùng và các loại mầm bệnh khó phát hiện. Gây ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển và năng suất trong suốt chu kỳ kinh doanh sau này.

Huyện Đăk Hà là địa phương có diện tích cây cà-phê lớn nhất tỉnh Kon Tum với trên 15.000ha. Cà-phê cũng được địa phương xác định là loại cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế, tạo công ăn việc làm, giảm nghèo bền vững cho người dân. Do vậy, để hình thành và phát triển một nền nông nghiệp thực sự bền vững, ứng phó linh hoạt, hiệu quả với biến đổi khí hậu. Cần có những biện pháp tích cực và khả thi hơn thay vì những giải pháp mang tính tức thời, cấp bách như hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Dự báo viên Nguyễn Thị Hương Lý, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, thông tin về tình hình mưa lớn diện rộng đang diễn ra tại khu vực Trung Bộ.

[Video] Mưa lớn tiếp diễn ở Trung Bộ, có nơi trên 500mm

Theo Dự báo viên Nguyễn Thị Hương Lý, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, mưa lớn đang tiếp diễn tại Trung Bộ, trong đó từ thành phố Huế đến thành phố Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi là những khu vực mưa lớn trọng điểm.

Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố kiểm tra vật chất cứu hộ cứu nạn tại xã Duy Nghĩa. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Ứng phó mưa bão: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng yêu cầu bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực tại các khu vực xung yếu

Ngày 7/10, đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng do đồng chí Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại phường Hội An Đông và xã Duy Nghĩa.

Xí nghiệp Thi công cơ giới ứng trực trên đường Nguyễn Xiển. (Ảnh: Đơn vị cung cấp)

“Thoát nước xanh” giúp chống ngập đô thị

Ngập lụt đô thị đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại các đô thị lớn ở Việt Nam. Theo các chuyên gia, cần giải quyết từ khâu quy hoạch, quản lý nước đến phát triển các giải pháp thoát nước xanh, qua đó giảm tải cho hệ thống cống ngầm và tăng khả năng chống chịu của đô thị.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ khá thuận lợi với trạng thái tạnh ráo, có nắng và nền nhiệt tăng nhẹ. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục có diễn biến đáng chú ý khi mưa rất to tập trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng. Nam Bộ ngày nắng gián đoạn, chiều tối và đêm có mưa dông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

Mưa lớn là diễn biến đáng chú ý nhất tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi có mưa rất to, trong đó trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng có nơi trên 300mm. Mưa lớn tiếp tục kéo dài sang ngày mai, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

Hệ thống thủy lợi Rào Nan, tỉnh Quảng Trị bảo đảm nguồn nước cho sản xuất trong mùa khô. (Ảnh: Bảo Hân)

El Nino gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn

Theo dự báo, trạng thái El Nino có cường độ rất mạnh với xác suất rất cao xảy ra từ nay đến tháng 12, sau đó khả năng giảm dần và duy trì đến đầu mùa hè năm 2027. Do tác động của El Nino, nguy cơ xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn ha cây trồng ở nhiều địa phương.

Chủ động vận hành điều tiết các hồ chứa thủy lợi nhằm chủ động đón lũ. (Ảnh: Bảo Hân)

Ứng phó với mưa lớn, ngập lụt, lũ quét

Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia vừa có Văn bản số 56/BCĐ-BNNMT gửi các địa phương về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá.

Khu vực Hà Nội không mưa, đêm và sáng trời lạnh. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Không khí lạnh gây mưa to ở miền trung

Chiều nay (5/10), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến phía bắc tỉnh Quảng Trị. Cảnh báo đêm 5 và ngày 6/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế có mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Chiều 5/10, thủ đô Bangkok tiếp tục có mưa. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Thái Lan đối mặt nguy cơ tái ngập

Ngày 5/10, Cục Khí tượng Thái Lan ra Thông báo số 8 cho biết, từ ngày 5-7/10, Thái Lan tiếp tục sẽ có mưa nhiều trên diện rộng, trong đó có thủ đô Bangkok. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả lũ lụt.