Nông nghiệp: Vòng tuần hoàn khép kín
Ở xã Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, Hội Nông dân triển khai mô hình sản xuất và chế biến nước mắm theo hướng tuần hoàn. Nếu trước đây xác mắm từng là chất thải gây ô nhiễm, nay đã được Công ty Mười Quý thu mua để làm phân bón và thức ăn chăn nuôi. Mỗi tháng, nhờ đó, người dân giảm gần 5 tấn rác thải đổ ra biển, vừa giữ được môi trường biển sạch hơn, vừa có thêm nguồn thu nhập.
Tại thôn An Mô xã Mộ Đức, gần 30 hộ dân liên kết trồng rau sạch kết hợp nuôi gà. Chất thải chăn nuôi được xử lý bằng đệm lót sinh học, sau đó tái sử dụng làm phân hữu cơ cho rau. Ngược lại, lượng rau dư thừa lại trở thành nguồn thức ăn cho gia cầm. Nhờ cách làm này, lợi nhuận của các hộ tăng tới 1,5 lần so với chăn nuôi, trồng trọt truyền thống.
“Nhờ cách làm mới, rau xanh hơn, gà thịt ngon hơn, chi phí giảm hẳn”, một nông hộ chia sẻ. Những mô hình nhỏ nhưng hiệu quả ấy cho thấy kinh tế tuần hoàn không phải khái niệm xa vời, mà gắn liền với từng giọt mắm, từng luống rau ở nông thôn Quảng Ngãi.
Trong chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”, kinh tế tuần hoàn cũng tạo bước chuyển đáng kể. Ở xã Mộ Đức, 3 ha chanh được trồng hữu cơ không chỉ dừng lại ở bán quả tươi, mà còn được chế biến thành chanh muối, chanh sấy, nước rửa chén tự nhiên… Giá trị sản phẩm nhờ vậy tăng gấp ba lần.
Đến nay, toàn tỉnh đã có 282 sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó 18 sản phẩm đạt 4 sao trở lên. Không ít doanh nghiệp tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, dược liệu bản địa để sản xuất dầu gội, xà bông, rồi đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử. Điều này giúp nông sản Quảng Ngãi nâng cao sức cạnh tranh, đồng thời giữ được hướng đi xanh, sạch và bền vững.
Công nghiệp: “Năng suất xanh” dẫn lối
Không chỉ dừng lại ở nông nghiệp, công nghiệp Quảng Ngãi cũng đang chuyển mình với mô hình “năng suất xanh” - giải pháp kết hợp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm phát thải. Nhiều doanh nghiệp trong các khu công nghiệp đã bắt đầu tái chế nước, tiết kiệm năng lượng và cải thiện hệ thống xử lý chất thải.
Khu kinh tế Dung Quất được quy hoạch trở thành khu kinh tế xanh, thông minh. Các dự án mới tại đây ưu tiên công nghệ sạch, năng lượng tái tạo, trong khi những ngành nghề gây ô nhiễm bị loại bỏ ngay từ khâu cấp phép. Ở Khu công nghiệp VSIP Quảng Ngãi, hệ thống xử lý nước thải công suất 12.000 m³/ngày đã được vận hành. Nhờ hạ tầng “xanh” này, khu công nghiệp đã thu hút gần 1 tỷ USD vốn đầu tư và tạo hơn 28.000 việc làm cho lao động địa phương.
Theo Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, Quảng Ngãi xác định mục tiêu phát triển công nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn và năng lượng sạch. Các hành lang kinh tế xanh cùng khu nông nghiệp bền vững đang hình thành ở nhiều huyện miền núi.
Năm 2023, chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGI) của Quảng Ngãi đạt 20,12 điểm, tăng mạnh so với mức 14,60 điểm của năm 2022. Sự cải thiện này phản ánh rõ quyết tâm chính trị cũng như những bước đi cụ thể trong điều hành phát triển bền vững.
Những mô hình kinh tế tuần hoàn ở Quảng Ngãi hiện mới dừng ở quy mô thí điểm, song đã khẳng định tính khả thi và hiệu quả rõ rệt. Để nhân rộng, tỉnh cần tiếp tục hỗ trợ vốn, kỹ thuật, đầu tư hạ tầng xử lý chất thải; khuyến khích doanh nghiệp áp dụng năng suất xanh; đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về lợi ích lâu dài.
Từ một tỉnh vừa có thế mạnh công nghiệp, vừa giàu truyền thống nông nghiệp, Quảng Ngãi đang bước vào con đường phát triển xanh - tuần hoàn. Đó là nền tảng để địa phương không chỉ tăng trưởng về kinh tế, mà còn bảo đảm chất lượng môi trường và sự bền vững cho tương lai.
