Thưa bà, bóng đá có ý nghĩa như thế nào trong đời sống văn hóa và tinh thần của người dân Colombia?
Đại sứ Camila María Polo Flórez: Bóng đá, cũng giống như cà phê, là một phần bản sắc của Colombia. Từ những con phố nhỏ trong các khu dân cư, từ thành thị đến nông thôn, khi cổ vũ câu lạc bộ yêu thích hay các đội tuyển quốc gia, dù là nam hay nữ, bóng đá luôn gắn kết người dân Colombia.
Bóng đá du nhập vào Colombia vào cuối thế kỷ XIX cùng với các kỹ sư người Anh. Từ các cảng biển và những vùng lân cận, bóng đá dần trở thành một hình thức giải trí, rồi lan tỏa khắp cả nước, đến với mọi tầng lớp xã hội. Cùng với sự phát triển của môn thể thao này và sự ra đời của các đội bóng địa phương, các câu lạc bộ, tinh thần đoàn kết và bản sắc dân tộc cũng dần được bồi đắp. Từ đó, mỗi trận đấu luôn trở thành một dịp để mọi người gặp gỡ, giao lưu.
Bóng đá ở Colombia như một tấm gương phản chiếu con người chúng tôi - một đất nước đa dạng và giàu bản sắc văn hóa. Ở khắp mọi miền đất nước, bóng đá vang lên trong tiếng hát, điệu nhảy, và trở thành chất liệu cho những câu chuyện, cả có thật lẫn hư cấu, trong điện ảnh và cả văn học.
Điều tôi đặc biệt muốn nhấn mạnh là bóng đá góp phần xây dựng hòa bình và gieo mầm cho tương lai. Chính vì vậy, từ lâu môn thể thao này đã trở thành một phương tiện để thúc đẩy sự gắn kết xã hội. Tại những nơi còn biệt lập hoặc chịu ảnh hưởng của bất ổn và bạo lực, bóng đá giúp thanh thiếu niên rèn luyện tính kỷ luật, định hình mục tiêu trong cuộc sống, vượt qua nghịch cảnh và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.
Bà đánh giá như thế nào về hành trình của đội tuyển quốc gia Colombia qua các kỳ FIFA World Cup? Theo bà, đâu là những khoảnh khắc đáng nhớ nhất, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người hâm mộ?
Đại sứ Camila María Polo Flórez: Câu hỏi của bạn làm tôi nhớ lại niềm vinh dự khi được dõi theo đội tuyển nam Colombia qua 7 kỳ World Cup kể từ năm 1990. Thế nhưng, hành trình của đội tuyển đã bắt đầu từ sớm hơn nhiều, và mỗi lần góp mặt ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh đều để lại những nhân vật cùng những khoảnh khắc không thể nào quên.
Chẳng hạn, tại World Cup 1962 ở Chile, Colombia lần đầu tiên góp mặt tại một kỳ World Cup. Dù rơi vào bảng đấu rất khó khăn với Uruguay, Nam Tư và Liên Xô, đội tuyển vẫn đi vào lịch sử với bàn thắng duy nhất tại World Cup được ghi trực tiếp từ một quả phạt góc, cùng trận hòa 4-4 đầy cảm xúc trước Liên Xô.
Từ những năm 1990, các thế hệ cầu thủ mới đã mang đến cho chúng tôi biết bao khoảnh khắc hân hoan và tự hào. Có những bàn thắng tưởng như không thể xảy ra, như tại World Cup Italia 1990, khi Colombia ghi bàn vào lưới Đức sau một pha phối hợp giữa huyền thoại Carlos “El Pibe” Valderrama và cầu thủ xuất sắc Freddy Rincón.
Tại World Cup 1994 ở Hoa Kỳ, Colombia ghi một bàn thắng tuyệt đẹp ở gần những phút cuối trận gặp Cameroon. Sau đó, với những thế hệ cầu thủ mới, là màn trình diễn rực rỡ tại Brazil 2014 cùng James Rodríguez, và gần đây hơn là World Cup 2026 với bàn thắng ấn tượng của Cucho Hernández trong trận gặp Uzbekistan.
Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng đội tuyển nữ Colombia đã để lại nhiều khoảnh khắc đáng nhớ. Đội đã góp mặt tại bốn kỳ World Cup, trong đó nổi bật là Canada 2015 và Australia-New Zealand 2023. Hiện nay, đội tuyển nữ Colombia là một đội bóng rất mạnh, vừa giành quyền tham dự World Cup Brazil 2027.
Những cầu thủ nam và nữ của chúng tôi không chỉ ghi dấu bằng những bàn thắng đáng nhớ, mà còn mang đến những bài học quý giá về tinh thần đồng đội, sức bền, tính kỷ luật, lòng tự tin và sự sáng tạo, cả trên phương diện kỹ thuật lẫn chiến thuật. Nhưng trên tất cả, điều tuyệt vời và đáng nhớ nhất là sau mỗi pha bóng, mỗi bàn thắng, cả Colombia lại cùng cất tiếng hát. Vì thế, mỗi trận đấu của đội tuyển đều trở thành một ngày hội, gắn kết mọi người và khơi dậy tình yêu dành cho đất nước.
Thưa bà, người dân Colombia thường chào đón mỗi kỳ World Cup như thế nào? Có những phong tục, thói quen hay hoạt động đặc biệt nào gắn với ngày hội bóng đá này không?
Đại sứ Camila María Polo Flórez: Bóng đá là một phần trong đời sống thường nhật của người Colombia. Chúng tôi có các giải đấu ở cấp địa phương, quốc gia, khu vực và châu lục, vì thế mỗi khi ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới diễn ra, cả Colombia dường như chỉ nói về bóng đá. Gần như ai cũng trở thành một “chuyên gia” theo cách riêng của mình.
Ngay từ vòng loại World Cup, mọi người đã tụ họp để cùng theo dõi các trận đấu, trong gia đình, với bạn bè, đồng nghiệp hay thậm chí cả những người xa lạ. Họ theo dõi qua truyền hình, internet hay phát thanh, ở nhà hay trước những màn hình lớn ngoài trời.
Không khí luôn rộn ràng với âm nhạc, các món ăn truyền thống và tất nhiên không thể thiếu cà phê. Chúng tôi đặc biệt thích lắng nghe các bình luận viên thể thao. Có lẽ họ là những người rất đặc biệt, bởi cách bình luận đầy cảm xúc của họ luôn làm tăng thêm sự kịch tính và bầu không khí cuồng nhiệt của mỗi trận đấu.
Một nét rất đặc trưng là mỗi khi đội tuyển Colombia thi đấu, hầu như ai cũng khoác lên mình chiếc áo đội tuyển quốc gia. Chiếc áo ấy khiến chúng tôi cảm thấy mình là một phần của đội bóng, đồng thời tạo nên bản sắc và sự gắn kết giữa những người hâm mộ.
Mới đây, khi đang mặc áo đội tuyển Colombia, tôi bất ngờ gặp một người cũng mặc đúng chiếc áo ấy trên một con phố ở Hà Nội. Chúng tôi nhìn nhau, cùng bật cười và cuộc trò chuyện nhanh chóng bắt đầu như thể đã quen biết từ lâu.
Theo quan sát của bà, cộng đồng người Colombia đang sinh sống, học tập hoặc làm việc tại Việt Nam có theo dõi sát sao FIFA World Cup không? Họ đón nhận và hòa mình vào sự kiện thể thao này như thế nào khi ở xa quê hương?
Đại sứ Camila María Polo Flórez: Nhờ các phương tiện truyền thông số, người Colombia ở nước ngoài vẫn có thể theo dõi đội tuyển quốc gia và cũng như ở quê nhà, để mỗi trận đấu thành dịp gặp gỡ và ăn mừng.
Cho đến thời điểm này, các trận đấu của Colombia tại World Cup 2026 đều diễn ra vào khung giờ khá thuận lợi đối với người hâm mộ ở Việt Nam, dù đôi khi vẫn ảnh hưởng đến thời gian làm việc. Tuy nhiên, tôi biết rằng người Colombia tại Việt Nam vẫn khoác lên mình chiếc áo đội tuyển, cùng nhau hòa mình vào bầu không khí World Cup như thể đang ở chính quê hương mình. Dù ở Colombia hay bất cứ nơi đâu trên thế giới có người Colombia sinh sống, đội tuyển quốc gia luôn là tâm điểm của những cuộc gặp gỡ.
Bà ấn tượng như thế nào về tình yêu của người Việt Nam dành cho bóng đá? Theo bà, đâu là những điểm tương đồng giữa người hâm mộ Việt Nam và Colombia?
Đại sứ Camila María Polo Flórez: Tôi nhận thấy người Việt Nam ngày càng quan tâm đến bóng đá và có hiểu biết sâu hơn về môn thể thao này. Thực tế, nhiều khi người Việt Nam biết đến Colombia chính là nhờ bóng đá. Tại các trường học, tôi từng gặp nhiều học sinh nhớ rất rõ và chủ động tìm hiểu về những ngôi sao bóng đá Colombia như El Pibe, Higuita hay James. Điều đó khiến tôi thực sự vui và xúc động.
Tôi hy vọng bóng đá sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam và đội tuyển Việt Nam sẽ sớm đủ sức góp mặt tại một kỳ World Cup. Theo tôi, hầu như mọi điều kiện cần thiết đều đã hội tụ: tinh thần kỷ luật trong thể thao, bản sắc dân tộc, tình yêu đất nước và tinh thần làm việc tập thể.
Tôi cũng hy vọng một ngày nào đó sẽ được đến sân vận động và cùng người Việt Nam hòa mình vào ngày hội bóng đá.
Bà kỳ vọng như thế nào về việc tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Colombia trong lĩnh vực thể thao, đặc biệt là bóng đá?
Đại sứ Camila María Polo Flórez: Đây là lần đầu tiên tôi chia sẻ điều này, nhưng đó là một ý tưởng tôi đã ấp ủ từ khi đến Việt Nam. Nhiều yếu tố hội tụ khiến tôi tin rằng bóng đá có thể tiếp tục thắt chặt tình hữu nghị và thúc đẩy hợp tác giữa hai nước chúng ta. Ở Việt Nam, bóng đá ngày càng nhận được sự quan tâm rộng rãi và thu hút đông đảo người hâm mộ; còn ở Colombia, chúng tôi có một nền tảng truyền thống với hệ thống câu lạc bộ, huấn luyện viên, chuyên gia thể lực, học viện bóng đá, các nhà nghiên cứu và cầu thủ.
Tôi sẵn sàng để thúc đẩy hợp tác, để hai nước chúng ta cùng sát cánh trong một đội bóng, thực hiện những đường chuyền chính xác, tạo nên một pha phối hợp hoàn hảo và ghi một bàn thắng đáng nhớ, qua đó đánh dấu một cột mốc mới trong quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Colombia và Việt Nam.
Anh Miguel Beltran Angel: Bóng đá hòa trộn cùng cà phê
Đội tuyển Colombia được biết đến với biệt danh "Los Cafeteros" (Những người trồng cà phê). Cà phê Colombia được thế giới biết đến nhờ chất lượng, sự đa dạng và hương vị dịu nhẹ đặc trưng. Tuy nhiên, theo tôi, giá trị lớn nhất của cà phê không chỉ nằm ở những đóng góp về kinh tế, mà còn ở chỗ từ cà phê mà đã hình thành cả một nền văn hóa - văn hóa cà phê. Nền văn hóa ấy vượt ra ngoài phạm vi sản xuất và đã thấm sâu vào đời sống xã hội cũng như đời sống văn hóa của đất nước.
Qua nhiều năm, cà phê đã trở thành biểu tượng của sự gặp gỡ và gắn kết giữa con người với nhau. Điều đó được thể hiện qua một câu nói rất phổ biến: "Hãy cùng uống một tách tinto, rồi chúng ta sẽ trở thành bạn bè."
Ở Colombia, bóng đá được đón nhận như một ngày hội. Người dân xuống đường trong màu áo đội tuyển, bất kể thuộc tầng lớp xã hội nào. Các cửa hàng được trang hoàng bằng màu sắc của quốc kỳ Colombia (vàng, xanh lam và đỏ), thậm chí nhiều người còn vẽ màu lên khuôn mặt để cổ vũ đội tuyển. Âm nhạc cũng là một yếu tố gắn kết người dân với đội tuyển quốc gia. Nếu theo dõi những màn ăn mừng của các cầu thủ, các bạn sẽ thấy họ thường nhảy những đặc trưng của Colombia.
Các trận đấu của đội tuyển Colombia trở thành không gian kết nối giữa nhiều thế hệ, từ những em nhỏ đến các cụ già. Điều này diễn ra ngay cả ở những vùng nông thôn xa xôi, nơi còn nhiều khó khăn và biệt lập. Bất chấp những điều kiện đó, người dân ở các cộng đồng này vẫn tụ họp quanh những chiếc tivi ít ỏi để cùng theo dõi các trận đấu và kết nối với bầu không khí bóng đá.
Bóng đá Colombia ngay từ những ngày đầu đã có một lượng người hâm mộ rất đông đảo. Tuy nhiên, phải đến thập niên 1980, dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Maturana cùng những danh thủ như El Pibe Valderrama, René Higuita và Leonel Álvarez, đội tuyển Colombia mới thực sự tạo dựng được một bản sắc rất riêng. Điều làm nên dấu ấn ấy không chỉ là khả năng chơi bóng, mà còn là việc xây dựng được một phong cách riêng trong bức tranh bóng đá Nam Mỹ.
Cũng cần nhấn mạnh rằng, nhìn chung, quá trình đào tạo các cầu thủ ở Colombia chủ yếu xuất phát từ nỗ lực của chính bản thân các cầu thủ. Phần lớn những cầu thủ xuất sắc của Colombia đều trưởng thành từ những điều kiện rất bình thường, vươn lên nhờ sự hy sinh của gia đình và sự nỗ lực không ngừng của chính họ.
Tôi hy vọng Colombia sẽ tiến đến trận chung kết. Đội tuyển có đủ năng lực để làm được điều đó và cho đến nay đã chứng minh được khả năng của mình. Mặc dù lối chơi của Colombia nổi bật bởi sự gắn kết của cả tập thể, nhưng một trong những cầu thủ thi đấu xuất sắc nhất, không còn nghi ngờ gì nữa, là Lucho Díaz.
* Anh Miguel Beltran Angel là nhà xã hội học nổi tiếng tại Colombia.
Anh Alejandro Villanueva Bustos: Đội tuyển Colombia ngày nay có nền tảng chuyên môn vững chắc hơn
Hiện nay, những đặc điểm kỹ thuật và chiến thuật của đội tuyển Colombia tập trung vào ba hướng chính.
Thứ nhất là sự chuẩn bị thể lực rất tốt. Thể lực là nền tảng cơ bản để tham gia những giải đấu đỉnh cao như World Cup. Các cầu thủ được chuẩn bị để duy trì cường độ thi đấu cao trong hơn 120 phút.
Thứ hai là sự phát triển kỹ năng cá nhân của ngày càng nhiều thành viên trong đội tuyển Colombia. Cách đây khoảng 20 năm, đội tuyển Colombia thường chỉ có một cầu thủ sáng tạo, giữ vai trò kiến thiết và phân phối bóng cho các đồng đội. Ngày nay, Colombia có nhiều cầu thủ sáng tạo, có khả năng tổ chức lối chơi tấn công. Vì vậy, các cầu thủ hiện nay có kỹ thuật tốt hơn và có nền tảng chuyên môn vững chắc hơn.
Thứ ba, xét về mặt chiến thuật, đội tuyển Colombia đã và đang tập luyện nhiều kiểu đội hình khác nhau: đội hình thiên về tấn công, đội hình chú trọng triển khai lối chơi ở khu vực giữa sân và, tất nhiên, hệ thống phòng ngự với bốn hậu vệ, bốn tiền vệ, qua đó bố trí hai cầu thủ chơi cao nhất trên hàng công.
Rõ ràng, đội tuyển Colombia ngày nay đã có bước tiến đáng kể, vượt trội hơn nhiều so với các đội tuyển từng tham dự những kỳ World Cup trước đây như các năm 1990, 1994, 1998, 2014 và 2018. Hiện nay, Colombia có những cầu thủ nhanh hơn, cao lớn hơn và có thể hình tốt hơn. Họ được rèn luyện thể chất, tập luyện trong phòng gym, đồng thời nâng cao tốc độ, sức mạnh và sức bền.
Bên cạnh đó, Colombia hiện có nhiều cầu thủ từng thi đấu tại các giải vô địch bóng đá hàng đầu thế giới như Ngoại hạng Anh, giải vô địch quốc gia Pháp, Giải bóng đá nhà nghề Mỹ, các giải đấu tại Trung Quốc, Saudi Arabia... Có thể nói, khoảng 90% cầu thủ của đội tuyển Colombia hiện nay đang chơi bóng tại các giải đấu hàng đầu.
Điều này tạo nền tảng cho hiệu suất thi đấu cao, đồng thời nâng cao khả năng định đoạt trận đấu và giành chiến thắng. Chúng tôi kỳ vọng tại kỳ World Cup này, Colombia sẽ có màn trình diễn ấn tượng, giống như những gì các đội tuyển bóng đá Nam Mỹ khác đang hướng tới.
* Anh Alejandro Villanueva Bustos là nhà nghiên cứu, tác giả nhiều công trình nghiên cứu chuyên sâu về bóng đá Colombia.
