10 năm qua, các đơn vị Bộ đội Biên phòng ở Thanh Hóa đã triển khai thực hiện 33 mô hình, chương trình, phong trào giúp dân phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại các xã biên giới.
Ở bản Chiềng Căm (xã Hiền Kiệt), tuyến đường giao thông liên bản, nội thôn đã thảm bê-tông, hai bên lắp đặt hơn 40 cột, đèn chiếu sáng bằng năng lượng mặt trời; nhà văn hóa cùng khuôn viên xanh, sạch, đẹp, đáp ứng sinh hoạt cộng đồng, tập luyện văn hóa, thể thao của nhân dân. Bản đã đạt chuẩn bản nông thôn mới, tiếp tục là điểm sáng vùng biên, nhờ có sự chung tay, góp sức của Bộ đội Biên phòng Đồn Hiền Kiệt. Bí thư chi bộ, Trưởng bản Chiềng Căm Hà Đình Điệu ghi nhận: Từ chỗ tỷ lệ hộ nghèo còn cao, 80% tuyến giao thông nội bản là đường đất; giờ đường làng, ngõ xóm sạch, đẹp, đời sống vật chất, tinh thần của 118 hộ, 589 nhân khẩu người Thái được nâng lên rõ rệt. Thành tựu đạt được có công lao của Bộ đội Biên phòng trong khơi dậy, khuyến khích nỗ lực vươn lên của mỗi cá nhân, gia đình; chung tay xây dựng công trình phúc lợi công cộng, chỉnh trang khu dân cư sáng-xanh-sạchđẹp. Nhân dân mong Nhà nước sớm xây dựng cây cầu vượt suối Khiết, khắc phục triệt để tình trạng bản Chiềng Căm thường bị chia cắt vào những ngày mưa to, lũ lớn.
Đứng chân trên địa bàn xã biên giới, nhiều năm qua Đồn Biên phòng Tam Chung phân công đảng viên phụ trách hộ hướng dẫn, trợ giúp các gia đình trồng trọt, chăn nuôi. Các mô hình Vườn rau sạch, thâm canh cây sắn cao sản, tổ chức chăn nuôi gia súc, gia cầm xa nơi ở, được nhiều hộ dân học tập, làm theo. Cán bộ, chiến sĩ biên phòng trích ngày lương, mua, trao tặng 5.000 con ngan, gà, vịt giống cho các hộ nghèo tổ chức chăn nuôi theo hướng an toàn dịch bệnh, góp phần tăng thêm thu nhập. Bộ đội Biên phòng cùng cán bộ trong hệ thống chính trị từ xã đến thôn bản đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đồng bào các dân tộc thiểu số bài trừ mê tín dị đoan, truyền đạo trái phép, không theo tà đạo, bỏ hủ tục trong việc cưới, việc tang. Bí thư Đảng ủy xã Tam Chung Lương Thị Tuân trao đổi: Những việc làm cụ thể, đồng hành của Bộ đội Biên phòng cùng cấp ủy, chính quyền địa phương đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 65% năm 2015 xuống còn 23,9% trong năm 2025; xóa bỏ thói quen lạc hậu, nâng cao trình độ dân sinh, kinh tế đi đôi với bảo tồn văn hóa truyền thống, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.
“Nói cho dân hiểu, làm cho dân tin”, Đồn Biên phòng Bát Mọt xây dựng mô hình nuôi cá tầm cho thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm, sau đó phổ biến các hộ dân nghiên cứu, nhân rộng. Đồn Biên phòng Quang Chiểu kêu gọi, kết nối nhà hảo tâm hỗ trợ 1.000 cây giống trám đen, cấp phát cho 19 gia đình ở xã Mường Chanh, Quang Chiểu trồng trên đồi núi trọc. Hiện tại cây trám sinh trưởng, phát triển tốt, bắt đầu bói quả, hứa hẹn cho hiệu quả kinh tế cao. Đồng hành cùng Bộ đội Biên phòng, các cấp hội phụ nữ huy động được 250 triệu đồng cho 25 hộ nghèo ở bản Chai, xã Mường Chanh vay không lãi, mua 16 con bò chăn nuôi. Hợp tác tổ chức chăn nuôi bò sinh sản gắn với giải quyết hài hòa quan hệ lợi ích, đến nay tổng đàn đã tăng lên 182 con bò. Chăn nuôi bò khẳng định hướng đi phù hợp, hiệu quả, được nhân rộng ở miền núi, biên giới tỉnh Thanh Hóa.
Trăn trở tạo thêm sinh kế cho đồng bào các dân tộc thiểu số, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa cùng các địa phương nghiên cứu, thử nghiệm trồng cây sắn cao sản cho kết quả phù hợp thổ nhưỡng, khí hậu vùng núi cao. Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đề xuất Tập đoàn sắn Việt Nam, Công ty cổ phần Sản xuất, chế biến nông, lâm sản và vật tư nông nghiệp Phúc Thịnh ký kết với các đồn biên phòng: Tam Chung, Pù Nhi, Trung Lý, Yên Khương và các xã biên giới triển khai trồng sắn cao sản đúng quy trình kỹ thuật gắn với bao tiêu sản phẩm, giúp người dân yên tâm canh tác. Đến nay, vùng trồng sắn nguyên liệu đạt năng suất cao, cung ứng cho các cơ sở chế biến; thiết thực nâng cao đời sống nhân dân khu vực biên giới, góp phần thắt chặt tình nghĩa quân-dân, củng cố niềm tin của đồng bào với cấp ủy, chính quyền địa phương…
Đồng chí Nguyễn Hồng Phong, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy đánh giá: Với tinh thần trách nhiệm cao, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã chủ động, tích cực triển khai các mô hình, phong trào lấy hiệu quả nâng cao đời sống người dân làm thước đo, lan tỏa nhiều cách làm mới, kinh nghiệm hay. Bộ đội Biên phòng còn tham mưu có trọng tâm, trọng điểm, lồng ghép các nguồn lực gắn với thực hiện hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia. Những việc làm cụ thể của Bộ đội Biên phòng đã khơi dậy, nhân thêm nghị lực, bản lĩnh vượt khó, “an cư để lạc nghiệp” trong đồng bào dân tộc thiểu số vùng thượng du Thanh Hóa. Nhiều gia đình đã thoát nghèo, mô hình “Bản sáng vùng biên” tiếp tục khẳng định tinh thần chủ động, sáng tạo, đồng hành, hiệu quả phối hợp của Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa trong củng cố “lòng dân”, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân, an ninh nhân dân, an ninh đối ngoại vững chắc.
