Biến thể mới BQ.1.1 của Omicron "phát triển một cách đáng kinh ngạc"

Nhận định về những diễn biến mới của dịch Covid-19, nhật báo Le Monde cho biết, với khả năng thoát miễn dịch mạnh hơn, BQ.1.1 - biến thể dòng phụ mới của Omicron, đang liên tục phát triển, mặc dù dường như không khiến bệnh nặng hơn.
Nhân viên y tế lấy mẫu xét nghiệm Covid-19 cho người dân tại Paris, Pháp. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Nhân viên y tế lấy mẫu xét nghiệm Covid-19 cho người dân tại Paris, Pháp. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Ở châu Âu, Pháp là quốc gia có tỷ lệ lây nhiễm biến thể mới này cao nhất.

Được phát hiện vào tháng 9 tại Pháp, biến thể BQ.1.1 đang tiếp tục phát triển một cách đáng kinh ngạc, mạnh đến mức nó dường như đang dần thay thế biến thể BA.5 của Omicron, hiện đang chiếm đa số.

BQ.1.1 bắt nguồn từ dòng biến thể phụ BQ.1 vốn có nguồn gốc từ BA.5. Dòng biến thể mới này dường như xuất hiện ở Nigeria vào tháng 7, đã lan rộng ở châu Âu, đặc biệt là ở Pháp, Bỉ, Đan Mạch và Italy, cũng như ở các quốc gia khác, bao gồm Nhật Bản, Mỹ và Australia.

Cho đến cuối tháng 10, các nước châu Âu là những nơi có tỷ lệ người nhiễm các biến thể mới này (BQ.1 và BQ.1.1) cao nhất, trong đó đứng đầu là Pháp (19%), Bỉ (9%), Thụy Sĩ (9%), Vương quốc Anh (8%), Hà Lan (6%) và Italy (5%).

Tại Mỹ, các biến thể BQ.1 và BQ.1.1 lần lượt chiếm 9,4% và 7,2% số ca mắc. Các dòng phụ này cùng nhau chiếm vị trí thứ hai về tỷ lệ phổ biến sau biến thể BA.5 (62,2%).

Trong báo cáo mới đây của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Âu (ECDC), tốc độ tăng theo ngày của BQ.1.1 cao hơn 11% so với BA.5.

Theo tính toán của các chuyên gia, với tốc độ này, tỷ lệ nhiễm biến thể BQ.1 và BQ.1.1 sẽ có thể tăng cao từ giữa tháng 11 đến đầu tháng 12, chiếm khoảng hơn một nửa số ca nhiễm. Và đến đầu năm 2023, theo ECDC, ước tính khoảng hơn 80% các trường hợp ở khu vực châu Âu bịCovid-19 là do các biến thể phụ này gây ra.

Sở dĩ BQ.1.1 phát triển mạnh hơn so với các biến thể đang tồn tại là do thực tế chúng có khả năng né tránh miễn dịch cao. Theo các nhà nghiên cứu, các đột biến hiện diện trong protein của vỏ virus, đóng vai trò là chìa khóa để xâm nhập vào tế bào, cho phép virus ngăn cản hoạt động của các kháng thể. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có dữ liệu nào cho thấy BQ.1.1 có thể khiến bệnh trở nên nặng hơn.

Hai nghiên cứu của các nhóm Trung Quốc và Mỹ, công bố ngày 4/10 và 20/10 trên trang BioRxiv, cho thấy, khả năng chống lại kháng thể của BQ.1 và BQ.1.1 cao hơn so với BA.5.

Các nhà nghiên cứu của Đại học Bắc Kinh chỉ ra rằng, BQ.1.1 đánh bại các thuốc kháng thể trị liệu đơn dòng, bao gồm cả Evusheld, được sử dụng cho các đối tượng có nguy cơ nhiễm các dạng Covid-19 nghiêm trọng.

Trong khi đó, các nhà nghiên cứu tại Đại học bang Ohio ở Columbus (Mỹ) đã làm thí nghiệm để xác định xem liệu các kháng thể được phát triển trên cơ thể những bệnh nhân đã mắc Covid-19 chủng BA.5 có khả năng vô hiệu hóa các loại biến thể mới này hay không.

Kết quả cho thấy, so với chủng gốc, các biến thể BQ.1 và BQ.1.1 có khả năng ít bị vô hiệu hóa bởi các kháng thể, lần lượt khoảng 10,4 và 10,7 lần. Có nghĩa là, nếu bệnh nhân đã nhiễm BA.5 trước đó vẫn có thể nhiễm các biến thể mới này.

Các nhóm chuyên gia vi sinh nói trên cũng đã xác định rằng, so với BA.5, các biến thể BQ.1 và BQ.1.1 có nhiều khả năng tạo thành các tế bào khổng lồ hơn, một đặc tính sinh học có thể thúc đẩy sự phát tán nhiều hơn của virus trong cơ thể.

Mặc dù còn quá sớm để đánh giá tác động tiềm tàng của BQ.1.1 sẽ như thế nào đối với diễn biến dịch bệnh nhưng Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Âu cho rằng, "nhiều khả năng các biến chủng này sẽ dẫn đến sự gia tăng các trường hợp mắc Covid-19 trong những tháng tới, đặc biệt ở khu vực châu Âu".

Do đó, các chuyên gia của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Âu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiêm phòng Covid-19 và khuyến cáo người dân nên đi tiêm mũi nhắc lại, đặc biệt với người có bệnh nền hoặc bệnh mãn tính.

Có thể bạn quan tâm

Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Kiều Đình Hùng (bên phải) chia sẻ về phẫu thuật ít xâm lấn. (Ảnh: T.H)

Hành trình theo đuổi những cuộc phẫu thuật ít tổn thương

Gắn bó nhiều năm với ngoại khoa, Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Kiều Đình Hùng, Phó Chủ tịch Hội Phẫu thuật Thần kinh Việt Nam, giảng viên cao cấp Bộ môn Ngoại, Trường đại học Y Hà Nội luôn trăn trở làm thế nào để phẫu thuật ít gây tổn thương nhất cho người bệnh, thậm chí có thể tránh mổ khi còn giải pháp điều trị phù hợp.

Các đại biểu tham dự hội thảo. (Ảnh: HUY SƠN)

Y học dự phòng phải đi trước một bước

Mục tiêu cuối cùng của y học dự phòng không chỉ là giảm số người mắc bệnh, mà cao hơn là người dân sống lâu hơn, sống khỏe hơn, ít phải điều trị bệnh và có chất lượng sống tốt hơn. Hội Y học dự phòng Việt Nam cần tiếp tục là lực lượng nòng cốt kết nối trí tuệ của các nhà khoa học, cán bộ y tế vì sức khỏe cộng đồng.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân Đặc khu Phú Quốc cùng đại diện Sở Y tế An Giang, Bệnh viện Vinmec Phú Quốc, Trung tâm Y tế Phú Quốc phát động Đề án Đào tạo sơ cấp cứu ban đầu cho cộng đồng. (Ảnh: HOÀNG DUNG)

Phú Quốc nâng tầm y tế cộng đồng, chuẩn bị cho APEC 2027

Ngày 23/10, Ủy ban nhân dân Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang tổ chức Lễ phát động Đề án Đào tạo sơ cấp cứu trong cộng đồng. Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm 1 năm vận hành Cơ sở Cấp cứu ngoại viện 115, nhằm bảo vệ tối đa “thời gian vàng” cho người bệnh và sẵn sàng nguồn lực y tế phục vụ Hội nghị APEC 2027.

Người dân trên địa bàn Hà Nội tiêm vaccine phòng bệnh viêm não mô cầu. (Ảnh: THẮNG ĐẠT)

Khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh viêm não mô cầu, người dân cần đến ngay cơ sở y tế

Ngay sau khi Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận một số trường hợp mắc và tử vong do mắc bệnh viêm não mô cầu, ngành y tế Hà Nội đã tăng cường giám sát dịch tễ, cảnh báo nguy cơ; đồng thời khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh và thực hiện tiêm phòng vaccine phù hợp để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Nhiều thiết bị điều trị hiện đại được Bệnh viện Bạch Mai đưa vào sử dụng. (Ảnh: THÀNH DƯƠNG)

Xây dựng hệ thống quản lý thiết bị y tế thống nhất, liên thông

Công tác quản lý thiết bị y tế tại Việt Nam hiện nay còn chưa đồng bộ và có một số khoảng trống pháp lý. Từ kinh nghiệm nhiều nước trên thế giới và khuyến cáo của các tổ chức quốc tế, Bộ Y tế đang xây dựng hệ thống quản lý mặt hàng này một cách thống nhất, liên thông và theo chuỗi cung ứng.