Biến thể mới BQ.1.1 của Omicron "phát triển một cách đáng kinh ngạc"

Nhận định về những diễn biến mới của dịch Covid-19, nhật báo Le Monde cho biết, với khả năng thoát miễn dịch mạnh hơn, BQ.1.1 - biến thể dòng phụ mới của Omicron, đang liên tục phát triển, mặc dù dường như không khiến bệnh nặng hơn.
Nhân viên y tế lấy mẫu xét nghiệm Covid-19 cho người dân tại Paris, Pháp. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Nhân viên y tế lấy mẫu xét nghiệm Covid-19 cho người dân tại Paris, Pháp. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Ở châu Âu, Pháp là quốc gia có tỷ lệ lây nhiễm biến thể mới này cao nhất.

Được phát hiện vào tháng 9 tại Pháp, biến thể BQ.1.1 đang tiếp tục phát triển một cách đáng kinh ngạc, mạnh đến mức nó dường như đang dần thay thế biến thể BA.5 của Omicron, hiện đang chiếm đa số.

BQ.1.1 bắt nguồn từ dòng biến thể phụ BQ.1 vốn có nguồn gốc từ BA.5. Dòng biến thể mới này dường như xuất hiện ở Nigeria vào tháng 7, đã lan rộng ở châu Âu, đặc biệt là ở Pháp, Bỉ, Đan Mạch và Italy, cũng như ở các quốc gia khác, bao gồm Nhật Bản, Mỹ và Australia.

Cho đến cuối tháng 10, các nước châu Âu là những nơi có tỷ lệ người nhiễm các biến thể mới này (BQ.1 và BQ.1.1) cao nhất, trong đó đứng đầu là Pháp (19%), Bỉ (9%), Thụy Sĩ (9%), Vương quốc Anh (8%), Hà Lan (6%) và Italy (5%).

Tại Mỹ, các biến thể BQ.1 và BQ.1.1 lần lượt chiếm 9,4% và 7,2% số ca mắc. Các dòng phụ này cùng nhau chiếm vị trí thứ hai về tỷ lệ phổ biến sau biến thể BA.5 (62,2%).

Trong báo cáo mới đây của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Âu (ECDC), tốc độ tăng theo ngày của BQ.1.1 cao hơn 11% so với BA.5.

Theo tính toán của các chuyên gia, với tốc độ này, tỷ lệ nhiễm biến thể BQ.1 và BQ.1.1 sẽ có thể tăng cao từ giữa tháng 11 đến đầu tháng 12, chiếm khoảng hơn một nửa số ca nhiễm. Và đến đầu năm 2023, theo ECDC, ước tính khoảng hơn 80% các trường hợp ở khu vực châu Âu bịCovid-19 là do các biến thể phụ này gây ra.

Sở dĩ BQ.1.1 phát triển mạnh hơn so với các biến thể đang tồn tại là do thực tế chúng có khả năng né tránh miễn dịch cao. Theo các nhà nghiên cứu, các đột biến hiện diện trong protein của vỏ virus, đóng vai trò là chìa khóa để xâm nhập vào tế bào, cho phép virus ngăn cản hoạt động của các kháng thể. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có dữ liệu nào cho thấy BQ.1.1 có thể khiến bệnh trở nên nặng hơn.

Hai nghiên cứu của các nhóm Trung Quốc và Mỹ, công bố ngày 4/10 và 20/10 trên trang BioRxiv, cho thấy, khả năng chống lại kháng thể của BQ.1 và BQ.1.1 cao hơn so với BA.5.

Các nhà nghiên cứu của Đại học Bắc Kinh chỉ ra rằng, BQ.1.1 đánh bại các thuốc kháng thể trị liệu đơn dòng, bao gồm cả Evusheld, được sử dụng cho các đối tượng có nguy cơ nhiễm các dạng Covid-19 nghiêm trọng.

Trong khi đó, các nhà nghiên cứu tại Đại học bang Ohio ở Columbus (Mỹ) đã làm thí nghiệm để xác định xem liệu các kháng thể được phát triển trên cơ thể những bệnh nhân đã mắc Covid-19 chủng BA.5 có khả năng vô hiệu hóa các loại biến thể mới này hay không.

Kết quả cho thấy, so với chủng gốc, các biến thể BQ.1 và BQ.1.1 có khả năng ít bị vô hiệu hóa bởi các kháng thể, lần lượt khoảng 10,4 và 10,7 lần. Có nghĩa là, nếu bệnh nhân đã nhiễm BA.5 trước đó vẫn có thể nhiễm các biến thể mới này.

Các nhóm chuyên gia vi sinh nói trên cũng đã xác định rằng, so với BA.5, các biến thể BQ.1 và BQ.1.1 có nhiều khả năng tạo thành các tế bào khổng lồ hơn, một đặc tính sinh học có thể thúc đẩy sự phát tán nhiều hơn của virus trong cơ thể.

Mặc dù còn quá sớm để đánh giá tác động tiềm tàng của BQ.1.1 sẽ như thế nào đối với diễn biến dịch bệnh nhưng Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Âu cho rằng, "nhiều khả năng các biến chủng này sẽ dẫn đến sự gia tăng các trường hợp mắc Covid-19 trong những tháng tới, đặc biệt ở khu vực châu Âu".

Do đó, các chuyên gia của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Âu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiêm phòng Covid-19 và khuyến cáo người dân nên đi tiêm mũi nhắc lại, đặc biệt với người có bệnh nền hoặc bệnh mãn tính.

Có thể bạn quan tâm

Bác sĩ mổ cấp cứu lấy thai kịp thời cho sản phụ. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Tưởng chuyển dạ, thai phụ 36 tuần đối mặt biến chứng hy hữu

Thai phụ 36 tuần nhập viện vì đau bụng, không ra máu, không ra nước, tim thai và huyết động đều ổn định. Tuy nhiên, các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương phát hiện vết nứt 3cm ở góc phải tử cung, màng ối đã tràn ra ngoài ổ bụng, kịp thời mổ cấp cứu cứu mẹ và bé.

Phụ huynh dễ dàng thao tác quét mã QR và kiểm chứng thông tin về lon sản phẩm trên tay. (Nguồn ảnh: Nestle)

Minh bạch nguồn gốc và chất lượng trở thành tiêu chí quan trọng khi phụ huynh chọn sản phẩm dinh dưỡng

Khi lựa chọn sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ, bên cạnh bảng thành phần, nguồn gốc hay các tiêu chuẩn chất lượng là những thông tin quan trọng mà phụ huynh cần tham khảo. Việc các thông tin này được cung cấp rõ ràng, dễ tiếp cận giúp cha mẹ có thêm cơ sở tìm hiểu trước khi đưa ra lựa chọn phù hợp với nhu cầu của con.

Hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á 2026 diễn ra tại Bangkok, Thái Lan. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Dấu ấn Việt Nam tại hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á

Diễn ra từ ngày 2-3/9 tại thủ đô Bangkok của Thái Lan, Hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á (HMA) 2026 quy tụ đông đảo các nhà quản trị, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia trong lĩnh vực y tế tại khu vực. Việt Nam có hai đại diện được vinh danh trong số 25 nhân vật có ảnh hưởng hàng đầu của Hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á.

Bác sĩ thực hiện thủ thuật xử trí tình trạng biến chứng cho bệnh nhân. (Ảnh: BVCC)

Cảnh báo biến chứng thẩm mỹ dai dẳng sau can thiệp vùng ngực

Sau phẫu thuật đặt túi ngực, tiêm filler, không ít chị em phải nhập viện trong tình trạng gặp biến chứng nặng nề. Các bác sĩ cảnh báo những biến chứng nhiễm trùng sau các thủ thuật thẩm mỹ có thể kéo dài và khó điều trị nếu không được xử trí đúng cách.

Các y, bác sĩ khám bệnh cho người dân xã Than Uyên. (Ảnh: TRẦN TUẤN)

Lai Châu đưa chính sách khám sức khỏe đến gần người dân

Địa hình chia cắt, dân cư phân tán, giao thông đi lại khó khăn khiến việc chăm sóc sức khỏe định kỳ của người dân vùng sâu, xa của Lai Châu gặp không ít trở ngại. Chương trình khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí được triển khai góp phần đưa dịch vụ y tế đến gần người dân, giúp họ nâng cao ý thức chủ động chăm sóc sức khỏe.

Bác sĩ bệnh viện đa khoa Xanh Pôn khám cho học sinh tại trường Trung học cơ sở Ba Đình ngày 22/8/2026. (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)

Bộ Y tế hướng dẫn kiểm tra sức khỏe đầu năm học

Việc kiểm tra sức khỏe đầu năm học đối với trẻ em mầm non và học sinh phổ thông được thực hiện mỗi năm một lần vào đầu năm học, nhằm đánh giá tình trạng sức khỏe ban đầu, phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, bệnh, tật phổ biến ở lứa tuổi học đường.

Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa. (Ảnh: Bộ Công thương)

Giảm thủ tục tiền kiểm, tăng hậu kiểm trong quản lý an toàn thực phẩm

Bộ Y tế hiện đang là đầu mối, phối hợp các bộ, ngành và cơ quan liên quan xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Đặc biệt, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết thông qua chính sách Luật này, trong đó nội dung chính sách được xây dựng theo hướng quản lý an toàn thực phẩm giảm bớt thủ tục tiền kiểm, tăng hậu kiểm.

Với việc hướng tới bảo hiểm y tế toàn dân, người dân được khám bệnh, sàng lọc định kỳ, quản lý sức khỏe liên tục (Ảnh: Thu Trang)

Khơi thông các nguồn lực tài chính hướng tới bảo hiểm y tế toàn dân

Tăng đầu tư y tế là yêu cầu cấp thiết để tạo nền tảng bền vững hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đưa ra. Đầu tư cho y tế hôm nay là đầu tư cho sức khỏe người dân, năng suất và tăng trưởng bền vững của Việt Nam.

Các bác sĩ ghi nhận bệnh nhi có tình trạng sốc nhiễm khuẩn và tổn thương đa cơ quan bao gồm viêm phổi, suy thận cấp, và tổn thương gan. (Ảnh: BVCC)

Cảnh báo sốt mò có thể gây sốc, suy đa tạng

Khởi đầu với sốt, đau họng, bé gái 14 tuổi ở Điện Biên nhanh chóng diễn biến nặng, rơi vào sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, phải thở máy và lọc máu. Các bác sĩ sau đó phát hiện tổn thương da nghi do mò đốt và xác định bệnh nhi mắc sốt mò.

Các bác sĩ khám bệnh, tư vấn chăm sóc sức khỏe cho người dân. (Ảnh: HOÀNG KHÁNH)

Chung tay chăm sóc sức khỏe cho người dân đặc khu Côn Đảo

Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh và Đảng ủy, UBND Đặc khu Côn Đảo, Báo Quân đội nhân dân với sự đồng hành của Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu tổ chức chương trình “Hành trình tri ân - Vì một Việt Nam khỏe mạnh” với chuỗi hoạt động tri ân người có công, chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội cho người dân Đặc khu Côn Đảo.

 (Ảnh minh họa: CHI MAI)

Bộ Y tế yêu cầu Shopee gỡ bỏ thông tin 11 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa yêu cầu sàn thương mại điện tử Shopee ngừng kinh doanh, gỡ bỏ thông tin đối với 11 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có số Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm không đúng với hồ sơ đã được cơ quan này cấp. Đồng thời, đề nghị kiểm tra Siêu thị Ba Lan và Công ty vận chuyển TRON.

Các chuyên gia chia sẻ việc tiêm vaccine cúm sẽ là một biện pháp quan trọng giúp bảo vệ nhóm đối tượng nguy cơ cao. (Ảnh: BTC cung cấp)

Cúm có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi

Cúm không chỉ gây bệnh đường hô hấp mà còn có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và các biến cố sức khỏe nghiêm trọng ở người cao tuổi. Trong khi đó, tỷ lệ tiêm vaccine cúm ở nhóm này tại Việt Nam được ước tính chỉ khoảng 5%, đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo vệ nhóm nguy cơ cao.

Các chuyên gia trình bày nghiên cứu mới về các biện pháp phòng bệnh chủ động. (Ảnh: MINH HOÀNG)

Tiếp cận tiêm chủng toàn diện theo vòng đời - giải pháp bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng

Tại phiên họp chuyên đề Dự phòng trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 được Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức ngày 28/8, các chuyên gia dịch tễ nhấn mạnh phòng bệnh cần đi trước một bước, trong đó tiêm chủng theo vòng đời là công cụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

Trung tâm Y tế Nậm Pồ tập huấn kỹ năng xử trí vết thương cho nhân viên y tế trường học trên địa bàn. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Nâng cao kỹ năng cấp cứu ban đầu cho nhân viên y tế trường học

Để chuẩn bị các điều kiện y tế phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh đầu năm học mới, ngày 28/8, các trung tâm Y tế: Tuần Giáo, Nậm Pồ, Tủa Chùa, Điện Biên Đông (tỉnh Điện Biên) tổ chức tập huấn kỹ năng cấp cứu ban đầu cho đội ngũ nhân viên y tế trường học và viên chức phụ trách chương trình y tế học đường. 

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BTC)

Từng bước đưa điều trị hiếm muộn vào bảo hiểm y tế

WHO lần đầu ban hành hướng dẫn về phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị hiếm muộn, khuyến cáo các quốc gia xem hiếm muộn là một vấn đề y tế công cộng. Trước sự gia tăng tỷ lệ vô sinh hiếm muộn, chi phí điều trị cao, các chuyên gia đặt ra yêu cầu sớm có chính sách hỗ trợ, từng bước mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế.