Lãnh đạo 27 nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí kế hoạch tái cấu trúc nền kinh tế của khối với lộ trình nghiêm ngặt, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu. Các thành viên trong “ngôi nhà chung” xác định năm 2026 là thời điểm chín muồi để chuyển mạnh sang giai đoạn triển khai thực chất, đặt năng lực cạnh tranh của toàn khối làm trọng tâm chính sách. Đây là chương trình hành động quyết liệt nhằm phá bỏ các rào cản để đưa EU trở thành “một thực thể kinh tế khổng lồ”.
Hội nghị thượng đỉnh không chính thức của các nước EU diễn ra ở lâu đài Alden Biesen, tỉnh Limbourg của Bỉ, đã tập trung đánh giá tình hình kinh tế hiện nay và xác định các ưu tiên chiến lược, xây dựng lộ trình hành động nhằm thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm chất lượng cao và bảo đảm mức chi phí sinh hoạt hợp lý cho người dân trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh: “Áp lực và tính cấp bách rất lớn. Chính điều đó có thể giúp chúng ta thay đổi cục diện”.
Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho rằng, các cuộc trao đổi tại Alden Biesen đã tạo ra nguồn năng lượng mới và sự đồng thuận rõ rệt về tính cấp bách của việc nâng cao năng lực cạnh tranh.
Việc vực dậy nền kinh tế EU trở nên cấp bách hơn bao giờ hết trước những cú sốc địa chính trị gần đây, trong đó có tác động mạnh từ các chính sách thuế quan của Mỹ đối với thương mại toàn cầu.
Kế hoạch tái cấu trúc nền kinh tế EU tập trung nâng cấp và điều phối mạng lưới năng lượng toàn diện, thúc đẩy hội nhập tài chính sâu rộng và nới lỏng các quy định sáp nhập, cho phép các công ty châu Âu phát triển để cạnh tranh tốt hơn.
Một trong những nội dung đạt được sự nhất trí cao là tiếp tục thúc đẩy chương trình nghị sự đầy tham vọng về đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Đây được coi là điều kiện cần thiết để tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư, qua đó giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh, đồng thời giảm gánh nặng hành chính cho các nhà đầu tư.
Các nhà lãnh đạo EU cũng nhất trí chuyển đổi từ một thị trường đơn nhất còn phân mảnh sang một “thị trường thống nhất cho một châu Âu thống nhất”, đồng thời xác định đây là một nhiệm vụ cấp bách cần hoàn thành trong giai đoạn 2026-2027.
Trong bối cảnh hệ thống hiện tại đang phân mảnh ở mức độ cao và các công ty châu Âu gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn để mở rộng quy mô so với các đối thủ Mỹ, các nhà lãnh đạo EU nhấn mạnh tính cấp thiết của việc khơi thông nguồn vốn cho doanh nghiệp ngay trong năm nay.
EU đang đối mặt tình trạng thiếu hụt vốn, trong khi năng lực cạnh tranh sẽ không thể cải thiện nếu không có thêm đầu tư. Để giải quyết vấn đề này, Chủ tịch EC đề xuất, nếu cả 27 nước thành viên không thể đạt được thỏa thuận chung, khối nên xem xét cơ chế tăng cường hợp tác giữa các nhóm nước có cùng chí hướng.
Về cấu trúc thị trường, lãnh đạo EU thống nhất rằng, trong một số lĩnh vực, nhất là viễn thông, cần cho phép mức độ hợp nhất doanh nghiệp nhất định nhằm đạt quy mô đầu tư và đổi mới cần thiết. Tiến trình này sẽ gắn với các cam kết về đầu tư và đổi mới, bảo đảm lợi ích chung của người tiêu dùng và nền kinh tế.
Chuyển đổi năng lượng được xác định là chiến lược dài hạn hiệu quả nhất để EU đạt quyền tự chủ và giảm chi phí.
Nhằm tăng cường an ninh năng lượng, thúc đẩy việc tích hợp năng lượng tái tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của EU trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt nhiều biến động, EC vừa quyết định phân bổ gần 650 triệu euro viện trợ từ Quỹ kết nối châu Âu để hỗ trợ 14 dự án hạ tầng năng lượng xuyên biên giới.
Các dự án được lựa chọn giữ vai trò then chốt trong việc hoàn thiện thị trường năng lượng chung của EU.
Đối với các ngành công nghiệp chiến lược, lãnh đạo EU đạt đồng thuận về tầm quan trọng của việc củng cố các lĩnh vực quốc phòng, không gian, công nghệ sạch, điện toán lượng tử, trí tuệ nhân tạo và hệ thống thanh toán.
EU sẽ rà soát các điểm phụ thuộc và thực hiện chiến lược đa dạng hóa, đồng thời áp dụng cơ chế ưu tiên hàng hóa châu Âu một cách có trọng điểm trong những lĩnh vực chiến lược.
Hội nghị Alden Biesen đặt nền móng để các nhà lãnh đạo EU tiến tới thống nhất về những hành động cụ thể tại Hội nghị thượng đỉnh châu Âu dự kiến diễn ra tháng 3 tới.
Những kết quả thảo luận tại Alden Biesen sẽ được cụ thể hóa thành các cam kết và lộ trình hành động. Mọi nỗ lực của EU nhằm tăng cường liên kết nội khối, hướng tới mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của nền kinh tế châu Âu.
