Bất ổn gia tăng tại Burkina Faso sau đảo chính

Tình hình tại Burkina Faso càng thêm bất ổn sau cuộc đảo chính hôm 30/9, lần thứ hai kể từ đầu năm 2022. Liên hợp quốc (LHQ) và nhiều nước lên án hành động chiếm quyền bằng vũ lực, kêu gọi các bên tại Burkina Faso kiềm chế bạo lực, tìm kiếm cơ hội đối thoại để khôi phục hòa bình và ổn định.
Quân đội Burkina Faso bảo vệ an ninh trên đường phố Thủ đô Ouagadougou. Ảnh: AFP
Quân đội Burkina Faso bảo vệ an ninh trên đường phố Thủ đô Ouagadougou. Ảnh: AFP

Đảo chính liên tiếp

Tối 30/9, một nhóm binh sĩ nổi dậy ở Burkina Faso thông báo trên đài phát thanh và truyền hình quốc gia rằng, Trung tá Paul-Henri Sandaogo Damiba, người đứng đầu chính quyền quân sự nước này đã bị cách chức. Ông Damiba bị loại khỏi vị trí Chủ tịch Phong trào yêu nước nhằm bảo vệ và khôi phục (MPSR), với lý do không có khả năng đối phó tình trạng hoạt động nổi dậy vũ trang ngày càng tồi tệ ở Burkina Faso.

Nhóm binh sĩ nổi dậy tuyên bố chỉ định Đại úy Ibrahim Traore giữ chức Chủ tịch MPSR và thành lập chính quyền quân sự mới để điều hành đất nước. Lực lượng đảo chính cũng thông báo đóng cửa biên giới quốc gia vô thời hạn, đình chỉ Hiến pháp và giải thể chính quyền cũ. Lệnh giới nghiêm được lực lượng đảo chính ban bố, tất cả hoạt động chính trị, xã hội tại Burkina Faso bị đình chỉ.

Một ngày sau diễn biến căng thẳng, ngày 1/10, lực lượng ủng hộ Đại úy Traore cáo buộc Trung tá Damiba ẩn náu tại một căn cứ quân sự của Pháp ở Burkina Faso và đang lên kế hoạch phản công sau khi bị lật đổ. Cùng ngày, truyền thông Burkina Faso đưa tin, một vụ cháy xảy ra ở Đại sứ quán Pháp kèm theo nhiều tiếng súng nổ.

Quân đội Burkina Faso kêu gọi các phe phái trong lực lượng vũ trang quốc gia chấm dứt hành động thù địch, duy trì đàm phán sau cuộc đảo chính mới nhất. Tuyên bố từ văn phòng truyền thông của quân đội Burkina Faso mô tả tình hình hiện nay là “cuộc khủng hoảng nội bộ trong các lực lượng vũ trang quốc gia”.

Burkina Faso rơi vào bất ổn nhiều năm nay và liên tiếp hứng chịu các cuộc tấn công của các nhóm thánh chiến có liên kết với mạng lưới khủng bố al-Qaeda và tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS). Trung tá Damiba lên nắm quyền sau cuộc đảo chính hồi tháng 1/2022, với cam kết ưu tiên khôi phục và bảo đảm an ninh quốc gia. Tuy nhiên, tình trạng bạo lực không giảm, gần đây lại có xu hướng gia tăng, nhất là khu vực miền bắc Burkina Faso.

Chủ tịch Ủy ban AU Faki Mahamat lên án sự thay đổi chính quyền tại Burkina Faso. Ảnh: SOCIAL NEWS

Chủ tịch Ủy ban AU Faki Mahamat lên án sự thay đổi chính quyền tại Burkina Faso. Ảnh: SOCIAL NEWS

Lên án mạnh mẽ

Pháp phủ nhận mọi liên quan tới diễn biến tình hình tại Burkina Faso hiện nay, khẳng định không bảo vệ bất kỳ lực lượng nào ở quốc gia Tây Phi này, đồng thời bác bỏ thông tin nói Trung tá Damiba ẩn náu tại căn cứ quân sự Pháp. Người phát ngôn Chính phủ Pháp ra tuyên bố lên án hành vi bạo lực nhằm cơ quan ngoại giao Pháp và cho biết, một trung tâm xử lý khủng hoảng đã được thiết lập ở Thủ đô Ouagadougou của Burkina Faso để bảo đảm an ninh cho công dân Pháp.

LHQ đã lên án mạnh mẽ vụ đảo chính ở Burkina Faso. Người phát ngôn Tổng Thư ký LHQ cho biết, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres lên án mọi nỗ lực chiếm quyền bằng vũ lực, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế bạo lực và thúc đẩy đối thoại.

Lên án sự thay đổi chính quyền một cách vi hiến, Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi (AU) Moussa Faki Mahamat kêu gọi quân đội Burkina Faso chấm dứt lập tức và hoàn toàn mọi hành động bạo lực, đe dọa an toàn của dân thường, cũng như các quyền tự do dân sự của người dân. AU cũng kêu gọi Burkina Faso nỗ lực hơn nữa nhằm khôi phục trật tự Hiến pháp, muộn nhất là trước tháng 7/2023.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ ra tuyên bố nêu rõ: Mỹ quan ngại sâu sắc về những diễn biến hiện nay của tình hình Burkina Faso, nơi các sĩ quan và binh sĩ lật đổ lãnh đạo chính quyền quân sự. Mỹ kêu gọi những người có trách nhiệm tại Burkina Faso nhanh chóng làm dịu căng thẳng, ngăn chặn hành động gây tổn hại tới người dân, đồng thời khôi phục trật tự Hiến pháp.

Liên minh châu Âu (EU) cũng chỉ trích vụ đảo chính mới nhất tại Burkina Faso, nhấn mạnh rằng, hành động này gây nguy hiểm đối với những nỗ lực của khu vực, nhất là của Cộng đồng kinh tế Tây Phi (ECOWAS), nhằm thúc đẩy và giám sát tiến trình chuyển tiếp tại Burkina Faso. EU kêu gọi các bên tại Burkina Faso tuân thủ cam kết đã đưa ra trong thỏa thuận nhất trí với ECOWAS, trong đó có mục tiêu khôi phục trật tự Hiến pháp tại Burkina Faso trước ngày 1/7/2023.

Có thể bạn quan tâm

Để làm chủ công nghiệp cơ khí chế tạo cần tự chủ được nguồn cung vật liệu. Ảnh: NAM HẢI

Hướng tới làm chủ vật liệu chiến lược

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghiệp toàn cầu ngày càng gay gắt, vật liệu chiến lược có giá trị gia tăng cao như chất bán dẫn thế hệ mới, vật liệu nano và nanocomposite, vật liệu sinh học - y sinh… đóng vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia. Đây là nội dung được nhiều nước đặc biệt quan tâm, tập trung tìm giải pháp để từng bước làm chủ công nghệ chế biến sâu.

Biếm họa: SIMON REGIS

Tình thế lưỡng nan

Đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra giữa lực lượng Israel và Phong trào Hezbollah ở Lebanon đang cản trở việc thực thi thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran. Nhằm bảo đảm thỏa thuận không bị đổ vỡ, phái đoàn Mỹ, Pakistan và Iran đã lên đường tới Thụy Sĩ tham gia vòng đàm phán mới.

Cảnh sát kiểm tra một container nghi chứa ma túy ở cảng Antwerp của Bỉ. Ảnh: AFP

Châu Âu đẩy mạnh chống ma túy

Trước sự bùng phát của thị trường ma túy bất hợp pháp cùng sự gia tăng mạnh mẽ của tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy các biện pháp quyết liệt nhằm bảo vệ an ninh và sức khỏe cộng đồng.

Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Văn Quyết tác nghiệp tại Phái bộ an ninh lâm thời LHQ khu vực Abyei.

Chuyện tác nghiệp của những “nhà báo” mũ nồi xanh Việt Nam

Dù được đào tạo chuyên nghiệp hay chỉ được tập huấn như một công việc kiêm nhiệm, những “nhà báo” mũ nồi xanh đang thực hiện nhiệm vụ tại các Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ vẫn luôn miệt mài vượt khó, gửi thông tin, hình ảnh và tư liệu chân thực để phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền.

Giới chức CHDC Congo tuyên truyền phòng, chống dịch Ebola tới người dân. Ảnh: GETTYIMAGES

Dịch Ebola tiếp tục diễn biến phức tạp

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi cảnh báo, đợt bùng phát Ebola hiện nay tại CHDC Congo và Uganda đang diễn biến nghiêm trọng và phức tạp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia tiếp tục bổ sung nguồn viện trợ giúp khống chế dịch bệnh.

Xe cứu thương ba bánh của Moving Health. Ảnh: MOVING HEALTH

Thu hẹp khoảng cách y tế nông thôn

Tổ chức phi lợi nhuận Moving Health (Mỹ) triển khai mạng lưới xe cứu thương ba bánh tại Ghana nhằm hỗ trợ cấp cứu cho người dân vùng sâu, vùng xa. Với chi phí thấp, khả năng di chuyển linh hoạt, mô hình này đã góp phần rút ngắn thời gian tiếp cận bệnh viện và nâng cao cơ hội chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng nông thôn.

Giai điệu kết nối bên dòng sông Hương

Giai điệu kết nối bên dòng sông Hương

Tuần lễ Âm nhạc Quốc tế Huế 2026 mang đến cho công chúng những đêm diễn nghệ thuật đặc sắc, trở thành không gian gặp gỡ, giao lưu văn hóa quốc tế sôi động. Những giai điệu đến từ nhiều quốc gia cùng hòa quyện bên dòng Hương Giang đã khẳng định vị thế Huế là thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam và điểm đến của hội nhập văn hóa toàn cầu.

Biếm họa: GEORGE RIEMANN

Thời điểm then chốt

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một báo cáo cho thấy thực trạng đáng lo ngại về việc sử dụng internet, đặc biệt là các mạng xã hội của giới trẻ tại Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, gần một phần ba thanh - thiếu niên ở “lục địa già” thừa nhận cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập xã hội do tác động của mạng xã hội. Báo cáo trên làm nổi bật sự ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.

Cảnh sát Italy trong một chiến dịch truy quét tội phạm ma túy. Ảnh: ANSA

Chiến dịch triệt phá “ngân hàng ma”

Cảnh sát Italy vừa triệt phá một ngân hàng ngầm quy mô lớn chuyên phục vụ các tổ chức tội phạm có tổ chức, với lượng tiền đã luân chuyển lên tới 80-100 triệu euro mỗi năm thông qua các khoản thanh toán ảo.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

G7 trước sức ép bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Ảnh: GETTYIMAGES

Tăng cường bảo vệ trẻ em trước rủi ro từ AI

Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G7 đang diễn ra tại thành phố Evian-les-Bains của Pháp, gần 100 thanh - thiếu niên đến từ 19 quốc gia đã công bố một bản tuyên ngôn, kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hành động để bảo vệ giáo dục, sức khỏe tâm thần và đời sống xã hội của trẻ em trong bối cảnh các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) và ứng dụng AI ngày càng phổ biến.

Các nhà lãnh đạo G7 chụp ảnh chung trước phiên khai mạc. Ảnh: ANI

G7 tập trung thảo luận về xung đột và dịch bệnh

Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) dành nhiều thời gian thảo luận về các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông. Ngoài ra, dịch Ebola đang bùng phát ở châu Phi cũng là nội dung được quan tâm trong chương trình nghị sự.

Nhiều hoạt động tìm hiểu bản sắc văn hóa Việt Nam đã được tổ chức tại Hungary. Ảnh: NVCC

Tiếng Việt gắn kết cộng đồng

Ngày 21/6 tới, tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Thủ đô Paris (Pháp), Diễn đàn Gìn giữ tiếng Việt và Văn hóa Việt ở nước ngoài tổ chức chuỗi hoạt động quy mô lớn nhân kỷ niệm 5 năm thành lập (15/7/2021-15/7/2026). Sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, quy tụ các chuyên gia, giảng viên, giáo viên, nhà hoạt động cộng đồng và đông đảo người Việt đang sinh sống tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Bà Bang bên cạnh búp bê AI của mình. Ảnh: AFP

Búp bê AI đồng hành cùng người cao tuổi

Tại Hàn Quốc, quốc gia đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số nhanh nhất thế giới, những con búp bê tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành người bạn đồng hành đặc biệt của nhiều người cao tuổi sống một mình.

Giới thiệu về Lực lượng GGHB Bộ Công an với du khách quốc tế. Ảnh: Nhân vật cung cấp

“Lá chắn bình yên” trong thời kỳ hội nhập

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng An ninh Nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026), chuỗi sự kiện “Tổ quốc bình yên” gồm nhiều hoạt động triển lãm trưng bày, trải nghiệm, giao lưu và gala nghệ thuật... đã diễn ra từ ngày 11 đến 14/6 tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, TP Hồ Chí Minh.

Biếm họa: LAU KA-KUEN

Bảo vệ “lao động số”

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa ra mắt một văn kiện lịch sử: Công ước số 193 về việc làm xứng đáng trong nền kinh tế nền tảng số. Được thông qua tại Hội nghị Lao động quốc tế lần thứ 114 diễn ra ngày 12/6, ở Geneva (Thụy Sĩ), đây là hiệp ước mang tính ràng buộc pháp lý quốc tế đầu tiên trên thế giới được thiết kế chuyên biệt để bảo vệ quyền lợi cho hàng trăm triệu lao động trong “nền kinh tế việc làm tự do” (GIG) trên toàn cầu.

Ông Healey và Thủ tướng Starmer (bên phải) đã có những bất đồng liên quan chi tiêu cho quốc phòng. Ảnh: UNPIXS

Sóng gió tại Phố Downing

Làn sóng từ chức trong chính phủ đang đẩy Thủ tướng Anh Keir Starmer vào cuộc khủng hoảng nội bộ nghiêm trọng nhất kể từ khi Công đảng của ông trở lại cầm quyền.

Biếm họa: KAP

Bài toán khó

Làn sóng di cư trên tuyến đường Đại Tây Dương và Địa Trung Hải tới châu Âu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, bất chấp nhiều hiểm nguy rình rập trong suốt quá trình lênh đênh trên biển. Trước tình hình đó, Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.

Người dân đọc bảng hướng dẫn của WHO về phòng chống dịch. Ảnh: GETTYIMAGES

WHO cảnh báo nhiều “điểm mù” tại CHDC Congo

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo vẫn còn nhiều “điểm mù” trong công tác giám sát dịch tễ tại CHDC Congo, cho thấy quy mô thật sự của đợt bùng phát Ebola hiện nay có thể lớn hơn đáng kể so các số liệu chính thức.

Nhân viên y tế triển khai công tác dập dịch tại CHDC Congo. Ảnh: CNBC

Châu Phi căng mình ứng phó dịch Ebola

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi xác nhận tình hình dịch Ebola tại Uganda hiện nằm trong tầm kiểm soát. Trong khi đó, Mỹ viện trợ bổ sung 20 triệu USD cho các hoạt động ứng phó và phòng ngừa dịch tại “lục địa đen”.

Lực lượng cứu hộ Philippines tại hiện trường. Ảnh: RNZ

Nỗ lực cứu hộ ở “vành đai lửa”

Lực lượng cứu hộ Philippines đang tiếp tục nỗ lực tìm kiếm những người có thể còn mắc kẹt trong các công trình bị sập hoặc hư hại nặng sau trận động đất mạnh 7,8 độ richter xảy ra tại đảo Mindanao, miền nam nước này hôm 8/6.

Một phiên thảo luận chuyên đề trong khuôn khổ AFF 2026. Ảnh: THÀNH LONG

Cùng hành động vì tương lai chung của khu vực

Trong các ngày 9 và 10/6, tại Thủ đô Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3 (AFF 2026) với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm”. Sự hiện diện của đông đảo đại biểu đưa AFF trở thành một kênh trao đổi hữu ích, thiết thực, góp phần nuôi dưỡng tinh thần đối thoại, hợp tác và cùng hành động vì tương lai chung của khu vực.

Một tiết học tại Signal Shala. Ảnh: AFP

Chắp cánh tương lai cho trẻ em nghèo

Giữa trung tâm tài chính Mumbai (Ấn Độ), một ngôi trường đặc biệt được xây dựng từ những container cũ đang mang cơ hội học tập đến với trẻ em nghèo, góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục trong đô thị đông dân nhất thế giới.