Bất ổn gia tăng tại Burkina Faso sau đảo chính

Tình hình tại Burkina Faso càng thêm bất ổn sau cuộc đảo chính hôm 30/9, lần thứ hai kể từ đầu năm 2022. Liên hợp quốc (LHQ) và nhiều nước lên án hành động chiếm quyền bằng vũ lực, kêu gọi các bên tại Burkina Faso kiềm chế bạo lực, tìm kiếm cơ hội đối thoại để khôi phục hòa bình và ổn định.
Quân đội Burkina Faso bảo vệ an ninh trên đường phố Thủ đô Ouagadougou. Ảnh: AFP
Quân đội Burkina Faso bảo vệ an ninh trên đường phố Thủ đô Ouagadougou. Ảnh: AFP

Đảo chính liên tiếp

Tối 30/9, một nhóm binh sĩ nổi dậy ở Burkina Faso thông báo trên đài phát thanh và truyền hình quốc gia rằng, Trung tá Paul-Henri Sandaogo Damiba, người đứng đầu chính quyền quân sự nước này đã bị cách chức. Ông Damiba bị loại khỏi vị trí Chủ tịch Phong trào yêu nước nhằm bảo vệ và khôi phục (MPSR), với lý do không có khả năng đối phó tình trạng hoạt động nổi dậy vũ trang ngày càng tồi tệ ở Burkina Faso.

Nhóm binh sĩ nổi dậy tuyên bố chỉ định Đại úy Ibrahim Traore giữ chức Chủ tịch MPSR và thành lập chính quyền quân sự mới để điều hành đất nước. Lực lượng đảo chính cũng thông báo đóng cửa biên giới quốc gia vô thời hạn, đình chỉ Hiến pháp và giải thể chính quyền cũ. Lệnh giới nghiêm được lực lượng đảo chính ban bố, tất cả hoạt động chính trị, xã hội tại Burkina Faso bị đình chỉ.

Một ngày sau diễn biến căng thẳng, ngày 1/10, lực lượng ủng hộ Đại úy Traore cáo buộc Trung tá Damiba ẩn náu tại một căn cứ quân sự của Pháp ở Burkina Faso và đang lên kế hoạch phản công sau khi bị lật đổ. Cùng ngày, truyền thông Burkina Faso đưa tin, một vụ cháy xảy ra ở Đại sứ quán Pháp kèm theo nhiều tiếng súng nổ.

Quân đội Burkina Faso kêu gọi các phe phái trong lực lượng vũ trang quốc gia chấm dứt hành động thù địch, duy trì đàm phán sau cuộc đảo chính mới nhất. Tuyên bố từ văn phòng truyền thông của quân đội Burkina Faso mô tả tình hình hiện nay là “cuộc khủng hoảng nội bộ trong các lực lượng vũ trang quốc gia”.

Burkina Faso rơi vào bất ổn nhiều năm nay và liên tiếp hứng chịu các cuộc tấn công của các nhóm thánh chiến có liên kết với mạng lưới khủng bố al-Qaeda và tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS). Trung tá Damiba lên nắm quyền sau cuộc đảo chính hồi tháng 1/2022, với cam kết ưu tiên khôi phục và bảo đảm an ninh quốc gia. Tuy nhiên, tình trạng bạo lực không giảm, gần đây lại có xu hướng gia tăng, nhất là khu vực miền bắc Burkina Faso.

Chủ tịch Ủy ban AU Faki Mahamat lên án sự thay đổi chính quyền tại Burkina Faso. Ảnh: SOCIAL NEWS

Chủ tịch Ủy ban AU Faki Mahamat lên án sự thay đổi chính quyền tại Burkina Faso. Ảnh: SOCIAL NEWS

Lên án mạnh mẽ

Pháp phủ nhận mọi liên quan tới diễn biến tình hình tại Burkina Faso hiện nay, khẳng định không bảo vệ bất kỳ lực lượng nào ở quốc gia Tây Phi này, đồng thời bác bỏ thông tin nói Trung tá Damiba ẩn náu tại căn cứ quân sự Pháp. Người phát ngôn Chính phủ Pháp ra tuyên bố lên án hành vi bạo lực nhằm cơ quan ngoại giao Pháp và cho biết, một trung tâm xử lý khủng hoảng đã được thiết lập ở Thủ đô Ouagadougou của Burkina Faso để bảo đảm an ninh cho công dân Pháp.

LHQ đã lên án mạnh mẽ vụ đảo chính ở Burkina Faso. Người phát ngôn Tổng Thư ký LHQ cho biết, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres lên án mọi nỗ lực chiếm quyền bằng vũ lực, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế bạo lực và thúc đẩy đối thoại.

Lên án sự thay đổi chính quyền một cách vi hiến, Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi (AU) Moussa Faki Mahamat kêu gọi quân đội Burkina Faso chấm dứt lập tức và hoàn toàn mọi hành động bạo lực, đe dọa an toàn của dân thường, cũng như các quyền tự do dân sự của người dân. AU cũng kêu gọi Burkina Faso nỗ lực hơn nữa nhằm khôi phục trật tự Hiến pháp, muộn nhất là trước tháng 7/2023.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ ra tuyên bố nêu rõ: Mỹ quan ngại sâu sắc về những diễn biến hiện nay của tình hình Burkina Faso, nơi các sĩ quan và binh sĩ lật đổ lãnh đạo chính quyền quân sự. Mỹ kêu gọi những người có trách nhiệm tại Burkina Faso nhanh chóng làm dịu căng thẳng, ngăn chặn hành động gây tổn hại tới người dân, đồng thời khôi phục trật tự Hiến pháp.

Liên minh châu Âu (EU) cũng chỉ trích vụ đảo chính mới nhất tại Burkina Faso, nhấn mạnh rằng, hành động này gây nguy hiểm đối với những nỗ lực của khu vực, nhất là của Cộng đồng kinh tế Tây Phi (ECOWAS), nhằm thúc đẩy và giám sát tiến trình chuyển tiếp tại Burkina Faso. EU kêu gọi các bên tại Burkina Faso tuân thủ cam kết đã đưa ra trong thỏa thuận nhất trí với ECOWAS, trong đó có mục tiêu khôi phục trật tự Hiến pháp tại Burkina Faso trước ngày 1/7/2023.

Có thể bạn quan tâm

Hội chợ Sách quốc tế Cairo. Ảnh: GETTYIMAGES

Tâm điểm văn chương thế giới

Hội chợ Sách quốc tế Cairo lần thứ 57 diễn ra từ ngày 21/1 đến 5/2 tại Trung tâm Triển lãm quốc tế Ai Cập ở thành phố New Cairo, là hội chợ sách lâu đời và lớn nhất trong thế giới Arab.

Nông dân Nigeria tìm kiếm cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu. Ảnh: GETTYIMAGES

Nông dân Nigeria tìm cách thích ứng biến đổi khí hậu

Tại Nigeria, nông nghiệp đóng góp khoảng 40% vào tổng sản phẩm quốc nội và hỗ trợ sinh kế cho khoảng 60% dân số. Quốc gia Tây Phi này đang tìm kiếm những giải pháp canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH), qua đó phát triển kinh tế và giảm nghèo.

Biếm họa: HANDREN

Phá bỏ rào cản

Xác định rõ sự tham gia không thể thiếu của phụ nữ trong lĩnh vực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, Ủy ban châu Âu (EC) vừa phát động đợt tham vấn ý kiến nhằm xây dựng kế hoạch hành động đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU).

Cảnh sát tại hiện trường vụ xả súng tại Lake Cargelligo. Ảnh: DAILY TELEGRAPH

Lỗ hổng an ninh

Chỉ hơn một tháng sau vụ xả súng đẫm máu tại bãi biển Bondi, mới đây Australia lại chứng kiến một vụ nổ súng nghiêm trọng tại thị trấn Lake Cargelligo, huyện Lachlan Shire, bang New South Wales, khiến ba người chết.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Thắng lợi của ngoại giao

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte nhất trí về một thỏa thuận sơ bộ liên quan Greenland.

Nhiều thành phố tại Ukraine bị thiệt hại nặng do xung đột. Ảnh: GETTY IMAGES

EU hỗ trợ Kiev phục hồi và tái thiết

Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) vừa ký kết khoản cam kết đầu tư trị giá 50 triệu euro vào Quỹ Hạ tầng Amber Dragon Ukraine I (ADUIF), bên lề Diễn đàn Kinh tế thế giới tại Davos (Thụy Sĩ).

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Thiện chí không thể từ một phía

Bất chấp nỗ lực bước vào giai đoạn hai thỏa thuận hòa bình về Dải Gaza của Phong trào Hồi giáo Hamas, Israel vẫn tiếp tục có những động thái thách thức sự khởi đầu quan trọng này, cũng như gây bạo lực khiến gần 500 người Palestine thiệt mạng.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Niềm vui ngắn ngủi

Thỏa thuận ngừng bắn vừa được ký kết giữa chính quyền lâm thời Syria và Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Niềm vui ngắn ngủi ấy bị dội gáo nước lạnh chỉ một ngày sau khi thỏa thuận được ký kết bởi giao tranh lại bùng phát dữ dội ở phía đông bắc Syria.

Cây bao báp cuối cùng tại thủ đô CHDC Congo. Ảnh: THE GUARDIAN

Cây bao báp cuối cùng ở Kinshasa

Giữa nhịp đô thị hóa mạnh mẽ của Thủ đô Kinshasa (CHDC Congo), cây bao báp trăm tuổi cuối cùng còn sót lại ở trung tâm thành phố đang trở thành biểu tượng mong manh của ký ức, văn hóa và cuộc đấu tranh giữ lấy mảng xanh cho một đô thị đang nghẹt thở.

Bữa ăn giá rẻ tại một trường đại học của Pháp. Ảnh: FTV

Mở rộng quy mô “bữa ăn một euro” cho sinh viên

Từ tháng 5 tới, Chính phủ Pháp sẽ triển khai chính sách “Bữa ăn một euro” tại toàn bộ các nhà ăn sinh viên trên cả nước. Đây được xem là một trong những ưu tiên nhằm hỗ trợ sinh viên trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang và nhiều áp lực kinh tế kéo dài.

Một cuộc họp khẩn cấp của các nhà lãnh đạo EU về chính sách thuế quan Mỹ. Ảnh: GETTYIMAGES

Căng thẳng leo thang giữa Mỹ và châu Âu

Nghị viện châu Âu (EP) quyết định tạm dừng tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương ký năm ngoái, ngay trước thềm Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp của Liên minh châu Âu (EU) dự kiến hôm nay, ngày 22/1, thảo luận phương án đáp trả đe dọa áp thuế của Mỹ.

Binh sĩ Đức trong một đợt huấn luyện tại Greenland. Ảnh: DW

NATO có thể hoạt động trinh sát tại Greenland

Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte ngày mới đây cho biết, đã thảo luận với Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen và giới chức vùng lãnh thổ tự trị Greenland về “tầm quan trọng của Bắc Cực, bao gồm cả Greenland, trong cấu trúc an ninh tập thể”.

Ngày 17/1, Hiệp ước Biển cả chính thức có hiệu lực. Ảnh: SONG ANH

Cam kết mạnh mẽ bảo vệ biển và đại dương

Ngày 17/1, cộng đồng quốc tế chứng kiến cột mốc mới trong nỗ lực bảo vệ biển và đại dương, khi Hiệp định thực thi Công ước LHQ về Luật Biển bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học tại vùng biển ngoài quyền tài phán quốc gia (Hiệp ước Biển cả) chính thức có hiệu lực.

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Cuộc chiến chưa hồi kết

Ngày 17/1, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ra thông báo cho biết, lực lượng này đã tiến hành một cuộc không kích tại Syria và tiêu diệt Bilal Hasan al-Jasim - một "thủ lĩnh khủng bố kỳ cựu".

Ảnh: UN

Ưu tiên cho năm mới của LHQ

Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres (trong ảnh) vừa có bài phát biểu cuối cùng trên cương vị người đứng đầu tổ chức đa phương lớn nhất thế giới. Bài phát biểu nêu bật những ưu tiên then chốt trong chương trình nghị sự của LHQ cho năm 2026.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Nỗ lực khôi phục quản trị Gaza

Ủy ban Kỹ trị Palestine, cơ quan đóng vai trò quản lý Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, đã tiến hành cuộc họp trù bị đầu tiên. Mỹ cũng tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Washington bảo trợ.

SAFE sẽ tăng cường năng lực phòng thủ chung của EU. Ảnh: AFP

EU thúc đẩy cơ chế Hành động An ninh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa chính thức phê duyệt kế hoạch quốc phòng quốc gia của tám nước thành viên, đánh dấu bước khởi động quan trọng của cơ chế Hành động An ninh cho châu Âu (SAFE).

Cuốn truyện tranh đắt giá

Cuốn truyện tranh đắt giá

Theo AP, một bản sao quý hiếm của cuốn truyện tranh “Action Comics No.1” (trong ảnh), ấn phẩm lần đầu giới thiệu nhân vật Siêu nhân (Superman) tới công chúng và từng bị đánh cắp khỏi nhà của nam diễn viên Nicolas Cage, đã được bán với giá kỷ lục 15 triệu USD.

Đại diện thương mại của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật bản tại một sự kiện hợp tác. Ảnh: ASAHI

Chuyến công du chiến lược

Tiếp nối thành công từ chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao láng giềng bằng chuyến thăm Nhật Bản.

Chiến dịch trấn áp tội phạm mafia ở Italy. Ảnh: GETTYIMAGES

Italy chặt đứt mắt xích mafia

Một tòa án Italy vừa tuyên án hàng chục bị cáo thuộc ba băng nhóm mafia khét tiếng nhất nước này với tội danh buôn bán ma túy, rửa tiền và thực hiện hàng loạt vụ phạm tội tài chính tại vùng Lombardy. Vụ án gây chấn động bởi số lượng các bị cáo và tính chất phức tạp.

Biếm họa: OGUZ GUREL

“Lá chắn số”

Trong báo cáo công bố ngày 13/1, Cơ quan Giám sát y tế công cộng ANSES của Pháp nhận định: Mạng xã hội gây hại cho sức khỏe tâm thần của thanh - thiếu niên.

Ở tuổi 68, bà là nữ nghệ nhân cuối cùng còn bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống này. Ảnh: CNN

Người giữ hồn mạt chược giữa đô thị Hong Kong

Giữa tốc độ đô thị hóa chóng mặt của Hong Kong (Trung Quốc), bà Ho Sau-Mei vẫn lặng lẽ ngồi trong cửa tiệm nhỏ khắc từng quân mạt chược bằng tay. Ở tuổi 68, bà là nữ nghệ nhân cuối cùng còn bền bỉ gìn giữ một nghề thủ công được xem là di sản văn hóa đang dần mai một.

Mẫu xe Bee được trang bị tấm pin mặt trời trên nóc. Ảnh: BAKO MOTORS

Xe điện năng lượng mặt trời tại Tunisia

Thị trường xe điện (EV) tại châu Phi đang tăng trưởng nhanh nhưng vẫn phụ thuộc đáng kể vào điện lưới. Trong bối cảnh đó, nhu cầu về giải pháp giao thông sạch và phù hợp điều kiện địa phương ngày càng trở nên cấp thiết.

Các đại biểu tham quan một số cơ sở vật chất và trang thiết bị huấn luyện. Ảnh: VB

Bước trưởng thành mới của lực lượng gìn giữ hòa bình

Trong không khí sôi nổi chuẩn bị Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ngày 9/1, Bộ Công an phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lễ bàn giao, tiếp nhận trụ sở Trường đại học Thủy lợi, cơ sở Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên để xây dựng Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực gìn giữ hòa bình (GGHB), Bộ Công an.