Bảo vệ cơ sở dữ liệu trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo

Cơ sở dữ liệu (Database) là tập hợp các dữ liệu liên quan đến nhau và được tổ chức theo một cấu trúc nhất định, giúp ích cho quá trình truy xuất và quản lý trong một hệ thống máy tính, là cơ sở để hoạch định đường lối, kế hoạch phát triển của quốc gia, tổ chức, doanh nghiệp. Do vậy, việc bảo vệ cơ sở dữ liệu trước sự tấn công của tội phạm công nghệ sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) là nhiệm vụ cần được chú trọng.
Trung tâm điều hành thông minh thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. (Ảnh: VĂN BẢO)
Trung tâm điều hành thông minh thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. (Ảnh: VĂN BẢO)

Khoa học và công nghệ phát triển đến mức đã tìm ra những giải pháp hỗ trợ con người trong nhiều lĩnh vực, hình thành nhiều tập hợp giải pháp công nghệ cho phép sao chép các chức năng nhận thức của con người và thu được kết quả khi thực hiện các nhiệm vụ cụ thể, có thể so sánh được với kết quả hoạt động của trí tuệ con người. Đó là AI. Bên cạnh những lợi ích to lớn, tạo đột phá cho sự phát triển, AI cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro, tác động tiêu cực đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, từ đầu năm 2023 đến đầu tháng 6/2024, đã có hơn 13.750 cuộc tấn công mạng vào các hệ thống thông tin tại Việt Nam gây ra một số sự cố nghiêm trọng.

Ở nước ta, những năm gần đây, tội phạm công nghệ cao đã lợi dụng AI tạo ra ứng dụng giả mạo, các tệp tin độc hại ngày càng “khôn ngoan” tấn công vào cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu của các tập đoàn kinh tế, các doanh nghiệp, tổ chức. Đã có lúc tội phạm khiến hệ thống ngưng trệ nhằm đòi tiền chuộc hoặc đánh cắp thông tin phục vụ những mục đích phi kinh tế. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng đánh giá, với việc lợi dụng AI, thủ đoạn tội phạm ngày càng tinh vi và khó lường.

Trung tướng Nguyễn Minh Chính, Cục trưởng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05-Bộ Công an), Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội An ninh mạng quốc gia Việt Nam nhận định: Tấn công mạng với sự hỗ trợ của AI nhằm vào hệ thống thông tin của Đảng, Nhà nước, các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế mũi nhọn vẫn diễn biến ngày càng phức tạp, có chiều hướng gia tăng, ảnh hưởng đến công tác điều hành, hoạt động và tài chính của tổ chức, doanh nghiệp.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, từ đầu năm 2023 đến đầu tháng 6/2024, đã có hơn 13.750 cuộc tấn công mạng vào các hệ thống thông tin tại Việt Nam gây ra một số sự cố nghiêm trọng. Riêng trong quý I/2024, các cơ quan chức năng đã phát hiện 32.265 nguy cơ tấn công mạng nhằm vào các mạng công nghệ thông tin trọng yếu của các cơ quan Đảng, Chính phủ và các doanh nghiệp nhà nước, tăng 18,7% so với cùng kỳ năm 2023. Nhiều vụ tấn công mạng có sự hỗ trợ của AI.

Tội phạm sử dụng AI để phạm tội thì các chuyên gia cũng sử dụng nó trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm. Để bảo vệ cơ sở dữ liệu trong kỷ nguyên AI, ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Nghiên cứu công nghệ của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, Giám đốc Công nghệ Công ty Công nghệ An ninh mạng quốc gia NCS kiến nghị Nhà nước cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý về AI; ban hành văn bản quy định về đạo đức và trách nhiệm trong quá trình phát triển, sản xuất, ứng dụng, sử dụng AI của các đơn vị trong nước và nước ngoài. Mặt khác, nghiên cứu, ứng dụng AI để chống lại rủi ro; phát triển AI song hành với an ninh mạng và an toàn thông tin để tránh bị tấn công, chiếm quyền điều khiển gây hậu quả nghiêm trọng.

Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty IGB Vũ Xuân Nguyên cho rằng, để chủ động phòng thủ trước sự tấn công của tội phạm sử dụng AI, cần thực hiện nguyên tắc phòng ngự theo chiều sâu (defense-in-depth) và bảo vệ có trọng điểm; thận trọng áp dụng các bản vá lỗ hổng do các nhà cung cấp phân phối; phát triển các ứng dụng thông minh, như tách biệt máy chủ CSDL để giảm rủi ro xâm nhập và bảo đảm an ninh cho dữ liệu; thiết lập máy chủ trung gian proxy HTTPS để bảo vệ thông tin cá nhân khỏi mối đe dọa từ các hacker; sử dụng tường lửa cơ sở dữ liệu; triển khai các giao thức mã hóa dữ liệu; giám sát cơ sở dữ liệu theo thời gian thực; thường xuyên sao lưu cơ sở dữ liệu...

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng cho hay, bên cạnh ứng dụng các biện pháp kỹ thuật, công nghệ thông minh, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã áp dụng biện pháp xác thực sinh trắc học khớp với dữ liệu được lưu trong cơ sở dữ liệu sinh trắc học về khách hàng; kiểm tra, khuyến khích kết hợp với phương thức xác thực OTP gửi qua SMS/Voice hoặc Soft OTP/Token OTP. Nhiều tổ chức tín dụng đã phối hợp C06 (Bộ Công an) triển khai xác thực khách hàng thông qua căn cước công dân gắn chip, nhiều đơn vị đang triển khai ứng dụng định danh điện tử công dân (VNeID)... ■

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham dự hội thảo quốc tế do Trường đại học Intracom phối hợp các đơn vị tổ chức. (Ảnh: NHẬT MINH)

Ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn

Ngày 28/1, tại Hà Nội, Trường đại học Intracom phối hợp Tạp chí Pháp luật và Phát triển, Viện khoa học và Bổ trợ Tư pháp (Liên hiệp Hội Người khuyết tật Việt Nam), Tạp chí Vận động, Nghiên cứu và Giáo dục (JARE)… tổ chức hội thảo quốc tế “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn”.

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: nhandan.vn)

Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức có vai trò thống nhất và chuẩn hóa thông tin nhân sự trong toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước, từ đó có cái nhìn toàn diện về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhằm đưa ra các quyết định quản lý và sử dụng nhân sự một cách khoa học, hợp lý.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.

Ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp hiệu quả để quản lý, bảo vệ tài nguyên biển.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý các khu bảo tồn biển

Đến năm 2030, Việt Nam có 27 khu bảo tồn biển, trong đó có 16 khu bảo tồn biển cấp quốc gia, 11 cấp tỉnh với khoảng 20 hệ sinh thái, 11.000 loại thủy sản, khoảng 3.000 đảo. Đây là địa điểm lý tưởng để thực hiện nhiệm vụ lưu giữ, bảo tồn giống, nguồn gen, đa dạng sinh học; phát triển kinh tế, du lịch; phục vụ nghiên cứu khoa học…