Bão số 1 năm 2025 hình thành bất thường, nguy cơ lớn

Bão hình thành sớm, ngay trên biển Đông

Tại cuộc họp của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về ứng phó với bão số 1 chiều 11/6, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh: Bão số 1 năm nay có diễn biến bất thường và cần theo dõi chặt chẽ trong 48 giờ tới. Theo Thứ trưởng, bão hình thành ngay trên vùng biển phía Tây biển Đông, khu vực gần bờ, thay vì hình thành ngoài khơi xa như thông thường.

Theo báo cáo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 11/6, áp thấp nhiệt đới đã mạnh lên thành bão, có tên quốc tế là WUTIP. Hồi 10 giờ, tâm bão ở khoảng 16,3 độ Vĩ Bắc; 113,4 độ Kinh Đông, trên vùng biển phía Đông quần đảo Hoàng Sa, với sức gió mạnh cấp 8, giật cấp 10, di chuyển chậm theo hướng Tây Tây Bắc, tốc độ khoảng 10km/giờ và có khả năng tiếp tục mạnh thêm.

Tính đến 13 giờ cùng ngày, cường độ bão vẫn duy trì ở cấp 8, với bán kính gió mạnh từ cấp 6 trở lên khoảng 40km–50km tính từ tâm bão.

Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết: Cả các mô hình dự báo quốc tế và công nghệ trí tuệ nhân tạo đều nhận định quỹ đạo bão tương đối ổn định. Bão di chuyển theo cung Tây Tây Bắc, sau đó chuyển dần lên phía bắc, hướng về đảo Hải Nam (Trung Quốc), và có khả năng đi vào đất liền nước này.

"Về cường độ, nhiều mô hình dự báo bão sẽ mạnh lên cấp 10, giật cấp 12 trong khoảng 48 giờ tới. Một số mô hình độ phân giải cao trong nước thậm chí dự báo bão đạt cấp 11, song độ tin cậy chưa cao. Do vậy, phương án chủ đạo hiện vẫn là kịch bản cấp 10, giật cấp 12", ông Khiêm nhận định.

Dự báo từ chiều tối 11/6 đến đêm, bão tiếp tục đi theo hướng Tây Tây Bắc, sau đó chuyển sang Tây Bắc rồi Bắc. Cường độ giữ ở cấp 8 trong đêm 11/6, tăng lên cấp 9 trong ngày 12/6 và đạt cấp 10 vào ngày 13/6. Bán kính gió mạnh từ cấp 8 trở lên có thể mở rộng tới 100km.

Từ tối 11/6 đến ngày 13/6, bão số 1 được dự báo gây mưa lớn trên diện rộng tại Trung Bộ và Bắc Tây Nguyên, đặc biệt do kết hợp với hiệu ứng địa hình. Khu vực mưa lớn tập trung từ Quảng Bình đến Quảng Ngãi, trong đó trọng điểm là Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định.

Trong khoảng 19 giờ ngày 10/6 đến 13 giờ ngày 11/6, nhiều địa phương đã ghi nhận lượng mưa lớn: Quan Tượng Đài (Thừa Thiên Huế) 186mm, thành phố Huế 182mm, An Tây (Huế) 179mm, Nhơn Hòa (Gia Lai) 204mm, hồ Plei Thơ Ga (Gia Lai) 147mm.

Dự báo lượng mưa tại Trung Trung Bộ phổ biến 100mm–300mm, có nơi trên 450mm. Bắc Tây Nguyên phổ biến 70mm–150mm, có nơi trên 200mm. Cảnh báo nguy cơ mưa cục bộ cực lớn, trên 200mm chỉ trong 6 giờ.

Ngoài ra, từ đêm 11 đến ngày 14/6, các sông ở Trung Bộ và Tây Nguyên có khả năng xuất hiện một đợt lũ với đỉnh ở mức báo động 1 và trên báo động 1. Tuy nhiên, hiện mực nước các sông còn thấp, nhờ vậy nguy cơ lũ ống, lũ quét chưa cao nhưng vẫn cần cảnh giác với sạt lở đất ở vùng núi.

Tại khu vực Bắc biển Đông, sóng cao từ 2m–4m; ngoài khơi Trung Bộ từ 3m–5m. Vùng gió mạnh cấp 8 trở lên chủ yếu nằm ngoài khơi. Ven biển từ Quảng Ninh đến Quảng Nam, bao gồm các đảo như Cồn Cỏ, Bạch Long Vĩ, Hòn Ngư..., dự báo chỉ chịu gió cấp 5–6, giật cấp 7. Riêng khu vực phía Đông đảo Hải Nam có thể có gió mạnh cấp 8, giật cấp 10.

Do sai số trong dự báo quỹ đạo 24 giờ đầu có thể lên đến 50km, các địa phương được yêu cầu theo dõi sát và cập nhật liên tục các bản tin cảnh báo mới.

Hơn 53.000 tàu cá đã được cảnh báo

Theo báo cáo của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, đến sáng 11/6, toàn bộ 53.792 tàu cá với 223.054 ngư dân đã được thông báo về diễn biến của áp thấp nhiệt đới và bão. Trong đó, khu vực Bắc biển Đông có 160 tàu/752 ngư dân đang hoạt động (Quảng Nam 52 tàu/214 người; Quảng Ngãi 75 tàu/378 người; Bình Định 33 tàu/160 người). Tất cả các phương tiện trong vùng nguy hiểm đều đã nhận được cảnh báo và đang di chuyển tránh bão.

Về nuôi trồng thủy sản, tổng diện tích bị ảnh hưởng có thể lên tới 192.548ha, với hơn 270.000 lồng bè và gần 3.850 chòi canh từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa.

Về thủy lợi, hiện nhiều hồ chứa thủy lợi và thủy điện ở Trung Bộ và Tây Nguyên đang ở mức thấp, chỉ đạt 27%–85% dung tích thiết kế. Đây là điều kiện thuận lợi để tiếp nhận lượng mưa bổ sung trong đợt bão này.

Cụ thể, khu vực Bắc Trung Bộ có 2.323 hồ, trong đó 65 hồ đang thi công. Nam Trung Bộ có 517 hồ, Tây Nguyên có 1.246 hồ, nhiều hồ trong số này chỉ mới đạt từ 27%–38% dung tích. Ngoài ra, một số hồ xả điều tiết như Vĩnh Sơn (38m³/s) và Đrây Hlinh (242m³/s) đang được theo dõi chặt.

Về hệ thống đê điều, hiện còn 20 trọng điểm xung yếu và 7 công trình đang thi công ở các tỉnh ven biển từ Quảng Ninh đến Hà Tĩnh.

Chủ động các phương án ứng phó bão số 1

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh: Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm, một cơn bão số 1 hình thành ngay trên biển Đông, thay vì ngoài khơi Philippines như thường lệ. Diễn biến này rất bất thường, cần được theo dõi sát sao.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, đến thời điểm hiện tại, bão chưa có dấu hiệu đổ bộ trực tiếp vào đất liền nước ta. Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho rằng: Không loại trừ khả năng bão thay đổi hướng. Dù không vào đất liền, hoàn lưu bão dự kiến gây mưa lớn trên diện rộng tại Trung Bộ và Tây Nguyên – những khu vực vừa trải qua đợt hạn gay gắt, dễ nảy sinh tâm lý chủ quan.

Không loại trừ khả năng bão thay đổi hướng. Dù không vào đất liền, hoàn lưu bão dự kiến gây mưa lớn trên diện rộng tại Trung Bộ và Tây Nguyên – những khu vực vừa trải qua đợt hạn gay gắt, dễ nảy sinh tâm lý chủ quan.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Hoàng Hiệp.

“Tôi lưu ý, chính tâm lý chủ quan trước bão đầu mùa là nguy cơ lớn nhất hiện nay. Có mưa không đồng nghĩa là an toàn. Mưa dồn dập, tập trung trong thời gian ngắn sẽ gây nguy cơ ngập úng cục bộ, sạt lở đất và thiệt hại lớn nếu không chuẩn bị kỹ”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.

Thứ trưởng Hiệp cũng cho biết: Theo nhận định của cơ quan khí tượng, vùng mưa trọng điểm trải dài từ Quảng Bình đến Quảng Ngãi, với lượng mưa phổ biến 100mm–200mm, có nơi trên 300mm–350mm. Một số tỉnh Tây Nguyên như Gia Lai, Kon Tum cũng nằm trong vùng ảnh hưởng, với nguy cơ lũ quét và sạt lở đất.

“Mưa lần này không kéo dài liên tục nhưng sẽ rất tập trung, gây áp lực lớn cho hệ thống tiêu thoát nước, đặc biệt tại các đô thị lớn như Huế, Đà Nẵng, Tam Kỳ. Các địa phương cần chủ động rà soát các điểm thường xuyên ngập để có biện pháp ứng phó từ sớm”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp chỉ đạo.

Để ứng phó với bão số 1, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 86 ngày 10/6, yêu cầu các địa phương từ Quảng Ninh đến Quảng Ngãi, Kon Tum và Gia Lai chủ động triển khai các phương án phòng, chống bão và mưa lũ.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đã ban hành ba văn bản chỉ đạo, các bộ: Quốc phòng, Công an, Xây dựng, Công thương đều có công điện ứng phó riêng. Các cơ quan báo chí, truyền hình quốc gia đã tăng cường cập nhật thông tin dự báo đến người dân.

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đã tổ chức trực ban 24/24, nhắn tin cảnh báo bão và hướng dẫn kỹ năng an toàn đến hơn 8,1 triệu người dân vùng ven biển từ Quảng Ninh đến Ninh Thuận.