Vườn hồng của gia đình ông Phạm Văn Diền, 69 tuổi là một trong những vườn lâu năm nhất ở thôn Liên Hà 6. Với hơn 100 gốc hồng, trong đó có những cây đã gần 40 năm tuổi, vườn hồng mang lại nguồn sinh kế ổn định cho gia đình ông.
Theo ông Diền, cây hồng dễ chăm sóc, ít khi mất mùa cho nên hầu như năm nào cũng cho thu hoạch. Vườn hồng của gia đình ông mỗi năm cho thu hoạch khoảng 6-7 tấn quả, trừ chi phí thu về hơn 50 triệu đồng.
“Gia đình tôi hiện chỉ có hai vợ chồng đều đã lớn tuổi, cũng không còn sức lao động vất vả, nhưng nhờ cây hồng mà vẫn có nguồn thu ổn định. Hồng không hạt ít phải chăm, chịu rét tốt, ít sâu bệnh, có thể thu hoạch trong nhiều năm nên trồng lâu dài rất yên tâm”, ông Diền chia sẻ.
Ở thôn Liên Hà 6, cây hồng không hạt hiện diện hầu như trong các vườn nhà. Thôn có 130 hộ thì có đến hơn 100 hộ trồng hồng, với diện tích toàn thôn đạt khoảng 40 ha, trong đó hơn 10 ha đã cho thu hoạch ổn định.
Ông Nguyễn Văn Khánh, Trưởng thôn Liên Hà 6 cho biết: Trước kia, cây hồng không hạt chỉ được trồng một ít trong vườn các hộ dân từ thời ông cha. Thấy cây dễ chăm sóc lại có trái ngon nên dần dần người dân ươm trồng rộng rãi hơn.
Cây hồng không kén đất, có thể trồng tập trung hoặc phân tán ở chân đồi, ven ao, suối hay các chỗ đất trống mà cây trồng khác khó phát triển. Trong quá trình chăm sóc, người dân chỉ cần bón phân, phát dọn cỏ, không cần cắt tỉa, vin cành tạo tán mà cây vẫn cho quả đều. Vì vậy, cây hồng không hạt trở thành cây kinh tế mũi nhọn, mang lại thu nhập khá cho bà con.
Thuận lợi hơn, cây hồng Bảo Hà là sản phẩm đã được chứng nhận OCOP. Đây không chỉ là sự khẳng định về chất lượng mà còn mở cánh cửa để quả hồng không hạt có mặt ở nhiều thị trường lớn hơn.
Nếu như trước đây bà con chủ yếu bán lẻ hoặc bán cho thương lái địa phương với giá bấp bênh, thì nay đã có các đơn vị kinh doanh, thương lái từ nhiều nơi tìm đến mua tại vườn, thậm chí bao tiêu toàn bộ vườn từ khi trái còn nhỏ. Nhờ vậy, người dân yên tâm đầu tư chăm sóc, năng suất và chất lượng ngày càng được nâng cao.
Ngoài việc thu hoạch quả để làm hồng ngâm, những năm gần đây người dân Bảo Hà cũng thu hoạch thêm quả hồng chín cây cho giá trị kinh tế cao hơn; tuy nhiên do đặc điểm quả hồng chín dễ bị nứt, mất nhiều công bảo quản, khó vận chuyển đi xa nên sản lượng chưa được nhiều.
Ông Đỗ Khắc Hùng, thôn Tân An 1 cho biết: Cây hồng càng lâu năm chất lượng quả càng ổn định. Cây ít bệnh nên không phải phun thuốc, quả hồng bảo đảm an toàn, được thương lái ưa chuộng.
Quả hồng sau khi hái chỉ cần ngâm nước khoảng ba ngày cho ra hết nhựa là có thể ăn được, khi ăn có vị ngọt, giòn; có thể vận chuyển đi xa nên đầu ra cũng thuận tiện. So với những cây trồng truyền thống khác thì cây hồng ở Bảo Hà cho giá trị cao hơn. Ngoài việc bán quả, gia đình tôi cũng ươm thêm cây giống để có thêm nguồn thu nhập.
Xã Bảo Hà có vị trí địa lý thuận lợi, nhiều tuyến đường quan trọng đi qua như: Đường cao tốc Nội Bài-Lào Cai, Quốc lộ 279; các Di tích lịch sử cấp quốc gia như đền Bảo Hà, đền Hai Cô... thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chiêm bái. Do đó, thương hiệu quả hồng không hạt Bảo Hà cũng được đông đảo mọi người biết tới.
Hiện xã có 320 ha hồng không hạt, chính quyền địa phương đang hướng đến mục tiêu trồng thêm để đạt khoảng 500 ha; đồng thời có thêm nhiều sản phẩm chế biến từ quả hồng như hồng sấy dẻo, hồng sấy giòn để nâng cao giá trị kinh tế, góp phần quảng bá sản vật địa phương cho du khách mỗi khi đặt chân đến Bảo Hà.
Ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bảo Hà cho biết: Từ ngày 1/7/2025, xã Bảo Hà mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất 5 xã Kim Sơn, Cam Cọn, Tân An, Tân Thượng và Bảo Hà cũ.
Diện tích mở rộng là điều kiện thuận lợi để phát triển cây hồng không hạt, do đó xã xác định cây hồng không hạt là cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương.
Xã đang khuyến khích người dân mở rộng diện tích, áp dụng tiến bộ khoa học-kỹ thuật để năng suất đồng đều, chất lượng ổn định. Cùng với đó, đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến thương mại, đa dạng sản phẩm từ quả hồng để gia tăng giá trị.
