Báo động đỏ ở vùng băng vĩnh cửu do biến đổi khí hậu

Trong những thập niên tới, những thay đổi địa chất cùng sự ấm lên của lớp băng vĩnh cửu do biến đổi khí hậu có thể đe dọa nhiều công trình kiến trúc do con người xây dựng ở Bắc Cực và các khu vực chung quanh. Các nhà khoa học ước tính, chi phí bảo trì, bảo dưỡng các hệ thống cơ sở hạ tầng này đến giữa thế kỷ có thể lên đến hàng chục nghìn tỷ USD.

Trái đất ấm lên khiến tốc độ băng tan ngày một nhanh. (Ảnh: GETTY IMAGES)
Trái đất ấm lên khiến tốc độ băng tan ngày một nhanh. (Ảnh: GETTY IMAGES)

Nghiên cứu khoa học mới công bố trên Tạp chí Nature Reviews Earth & Environment cho thấy, nhiệt độ tại các khu vực băng vĩnh cửu đã tăng từ 0,3oC đến 1oC trong mỗi 10 năm, kể từ những năm 80 của thế kỷ 20. Vùng High Arctic - khu vực vòng Bắc Cực cao nhất, gồm nhiều hòn đảo phía bắc Canada và Greenland cũng đã ghi nhận nền nhiệt độ tăng tới 3oC trong 40 năm qua. Các nhà khoa học đánh giá, mức tăng nhiệt này đủ để làm tan chảy lớp băng vĩnh cửu nằm sâu trong lòng đất, gây ra thay đổi địa chất. Thực tế, các cơ sở hạ tầng như cầu, đường, nhà ở hay hệ thống đường ống nhiên liệu ở khu vực Alaska (Mỹ), phía bắc của Nga và Canada đã có dấu hiệu bị rạn nứt.

Gần 70% cơ sở hạ tầng ở các khu vực băng vĩnh cửu ở bắc bán cầu, bao gồm hơn 120 nghìn tòa nhà, gần 40 nghìn km đường giao thông, cùng 9.500 km đường ống dẫn nhiên liệu có nguy cơ bị hư hại. Đến năm 2050, các đoạn đường cao tốc của Canada, hệ thống đường ống liên tuyến Alaska, hay các thành phố Vorkuta, Yakutsk và Norilsk của Nga đều thuộc diện có nguy cơ cao bị phá hủy do lớp băng gần bề mặt dần tan.

Nghiên cứu mới cảnh báo, tác động đối với cơ sở hạ tầng là đặc biệt nghiêm trọng ở Nga, nơi có nhiều thành phố và khu dân cư nằm trên lớp băng vĩnh cửu hơn các quốc gia khác. Theo thống kê, gần 90% số dân ở các khu vực băng vĩnh cửu Bắc Cực là ở Nga. Tại thành phố Vorkuta, khoảng 80% trong số các tòa nhà đã xuất hiện một số biến dạng do lớp băng vĩnh cửu thay đổi. Năm 2020, băng vĩnh cửu tan chảy cũng đã gây ra vụ tràn dầu lớn ở thành phố Norilsk, khi một thùng nhiên liệu bị vỡ và rò rỉ hàng chục nghìn tấn dầu xuống sông.

Tuy nhiên, các công trình xây dựng mới vẫn tiếp tục mọc lên tại Bắc Cực. Kể từ năm 2000 đến nay, những hình ảnh từ vệ tinh cho thấy số lượng cơ sở hạ tầng, nhiều tuyến đường bộ và đường sắt mới dọc bờ biển Bắc Cực đã tăng 15%, tương đương diện tích 180 km2. Ngành dầu khí chiếm tới 70% số công trình mới này. Các chuyên gia ước tính, chi phí bảo trì, bảo dưỡng cho phần lớn hệ thống cơ sở hạ tầng này đến năm 2050 có thể lên tới 15.500 tỷ USD.

Thực tế, ngay từ giai đoạn khởi công các công trình nằm trên vùng băng vĩnh cửu, các nhà thầu cũng đã áp dụng những công nghệ xây dựng có chi phí cao, như đặt các đường ống tản nhiệt của các tòa nhà dọc theo tuyến đường, trong khi phần móng được thiết kế để bảo đảm sự ổn định của lớp băng phía dưới. Tuy nhiên, không giống như sông băng hoặc núi băng trôi, những thay đổi trong lớp băng vĩnh cửu khó đo lường hơn, vì nằm sâu dưới lòng đất.

Các nghiên cứu ước tính, lớp băng vĩnh cửu phía bắc Trái đất bao phủ khoảng từ 13 đến 18 triệu km2 và lưu giữ gần 1.900 tỷ tấn carbon. Diện tích băng vĩnh cửu này ấm lên và thay đổi không chỉ đe dọa các cơ sở hạ tầng, mà sẽ giải phóng lượng lớn carbon đã bị đóng băng trong nhiều thiên niên kỷ vào bầu khí quyển, càng làm trầm trọng thêm tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, không giống với động đất hay sóng thần, những tác động do băng vĩnh cửu tan chảy sẽ diễn ra từ từ và con người vẫn còn thời gian để giảm thiểu các thiệt hại.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 20/8/2026: Áp thấp nhiệt đới có thể mạnh thêm, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ mưa lớn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 20/8/2026: Áp thấp nhiệt đới có thể mạnh thêm, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ mưa lớn

Áp thấp nhiệt đới trên Bắc Biển Đông đang di chuyển về phía đảo Hải Nam và có khả năng mạnh lên cấp 6-7, giật cấp 9. Trên đất liền, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiếp tục là tâm điểm mưa lớn, cục bộ có nơi trên 150-200mm; nhiều khu vực cần đề phòng ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

[Video] Cảnh báo lũ trên các sông khu vực Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến Quảng Trị

[Video] Cảnh báo lũ trên các sông khu vực Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến Quảng Trị

Từ đêm 18/8 đến ngày 21/8, trên các sông khu vực Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến Quảng Trị có khả năng xuất hiện một đợt lũ, với biên độ lũ lên từ 2-5m. Cơ quan chuyên môn cảnh báo nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi, trung du và ngập lụt cục bộ tại các khu vực trũng thấp, đô thị ven sông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/8/2026: Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ mưa lớn diện rộng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/8/2026: Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ mưa lớn diện rộng

Áp thấp nhiệt đới hình thành trên Biển Đông di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc gây thời tiết xấu trên biển. Trong đất liền, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng, khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ tiếp tục có nắng, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ đề phòng mưa dông về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 19/8/2026: Áp thấp nhiệt đới gây sóng lớn, Bắc Bộ và Trung Bộ mưa trên diện rộng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 19/8/2026: Áp thấp nhiệt đới gây sóng lớn, Bắc Bộ và Trung Bộ mưa trên diện rộng

Hôm nay, áp thấp nhiệt đới cách đảo Hải Nam (Trung Quốc) khoảng 350 km gây thời tiết xấu trên biển. Trong đất liền, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng, khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ tiếp tục có nắng, còn Nam Bộ đề phòng mưa dông về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/8/2026: Mưa lớn diện rộng kéo dài nhiều ngày tại Bắc Bộ và Trung Bộ

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/8/2026: Mưa lớn diện rộng kéo dài nhiều ngày tại Bắc Bộ và Trung Bộ

Hôm nay, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng do tác động của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với hội tụ gió trên cao, cục bộ có nơi mưa rất to. Đợt mưa dự báo kéo dài đến hết ngày 21/8; trong khi nhiều nơi ở Trung Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn còn nắng nóng.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/8/2026: Mưa gia tăng, Bắc Bộ và Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/8/2026: Mưa gia tăng, Bắc Bộ và Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng

Đêm nay, mưa bắt đầu gia tăng tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do tác động của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với hội tụ gió trên cao. Sang ngày mai, nhiều nơi chuyển mưa vừa, mưa to, cục bộ mưa rất to; đợt mưa lớn được dự báo kéo dài đến hết ngày 21/8, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

(Ảnh minh họa: QUANG TIẾN)

Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn tại Lai Châu

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trưa và chiều nay (17/8), tỉnh Lai Châu tiếp tục có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều xã/phường thuộc địa phương trên.

Ảnh minh họa. (Ảnh: BM)

Hướng tới net zero từ những cuộc họp

Mỗi cuộc họp, hội nghị hay hội thảo đều phát sinh khí nhà kính từ các điện năng, điều hòa không khí, đi lại, ăn uống, in ấn và hàng loạt vật dụng phục vụ sự kiện.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Thời tiết ngày 17/8: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nắng, từ đêm nay bước vào đợt mưa lớn trên 450mm

Dự báo, ngày 17/8, nhiều khu vực trên cả nước tiếp tục có mưa dông, Bắc Bộ và Trung Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng gay gắt. Từ đêm nay, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng, cục bộ có nơi trên 450mm/đợt, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/8/2026: Bắc Bộ đón mưa lớn vào tối và đêm , Trung Bộ nắng nóng gay gắt, Nam Bộ còn mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/8/2026: Bắc Bộ đón mưa lớn vào tối và đêm , Trung Bộ nắng nóng gay gắt, Nam Bộ còn mưa dông

Nắng nóng vẫn duy trì tại nhiều khu vực trong hôm nay, nhưng mưa lớn đang có xu hướng gia tăng từ chiều tối. Bắc Bộ và Thanh Hóa - Hà Tĩnh có khả năng xuất hiện mưa lớn diện rộng, cục bộ mưa rất to; trong khi Quảng Trị - Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ tiếp tục nắng nóng, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa dông rải rác.