Việc chủ động các giải pháp đầu tư, vận hành và xây dựng kịch bản ứng phó thiếu điện, nhất là trong cao điểm mùa khô trở thành yếu tố then chốt để duy trì tăng trưởng kinh tế-xã hội bền vững.
Xây dựng kịch bản cung ứng điện
Sau hợp nhất, quy mô kinh tế thành phố mở rộng, kéo theo nhu cầu sử dụng điện tăng cao cả về quy mô lẫn chất lượng. Không chỉ phục vụ sinh hoạt của người dân, điện năng còn là “huyết mạch” bảo đảm vận hành liên tục của hàng loạt khu công nghiệp, khu chế xuất, trung tâm logistics và các dự án công nghệ cao. Trong bức tranh đó, các khu vực Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) nổi lên như những cực tăng trưởng công nghiệp quan trọng, đòi hỏi nguồn điện ổn định, chất lượng cao.
Theo Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, để bảo đảm cung cấp điện, ngành điện đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, như: Kiện toàn lưới điện, giảm sự cố, giảm mất điện, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện; đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các công trình đầu tư xây dựng. Cùng với đó là việc thường xuyên cập nhật phương án cung cấp điện, xử lý sự cố cũng như vận động khách hàng tham gia tiết kiệm điện và dịch chuyển phụ tải; khuyến khích chuyển 5-10% công suất sử dụng từ 17- 20 giờ sang sau 22 giờ.
Với hạ tầng lưới điện hiện có và các giải pháp đang triển khai, lưới điện thành phố vẫn đáp ứng nhu cầu về điện trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, bài toán nguồn điện vẫn đặt ra nhiều thách thức. Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa có công văn gửi Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia, kiến nghị về các kịch bản phân bổ công suất cho khu vực Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo đó, ở kịch bản 1, công suất phân bổ bảo đảm đủ nguồn cho lưới điện thành phố kể cả khi công suất cực đại (Pmax) tăng trưởng cao 9,7%. Ở kịch bản 2, nguồn điện đủ đáp ứng với mức tăng trưởng Pmax 4,8%, nhưng nếu tăng trưởng lên 9,7% thì có thể thiếu tối đa 354 MW vào cao điểm tối. Đáng chú ý, kịch bản 3 cảnh báo nguy cơ thiếu điện nghiêm trọng hơn; trong đó, trong cao điểm tối từ tháng 4 đến tháng 6, công suất thiếu hụt có thể lên tới 723 MW (với tăng trưởng 4,8%) và 1.226 MW (với tăng trưởng 9,7%).
Những con số này cho thấy áp lực rất lớn trong việc bảo đảm cung ứng điện, nhất là vào mùa khô. Thành phố cũng đã kiến nghị Bộ Công thương và cơ quan vận hành hệ thống điện quốc gia ưu tiên cung cấp điện cho khu vực, hạn chế tối đa việc cắt giảm công suất, nhất là trong giờ cao điểm. Đây là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân không bị gián đoạn.
Đầu tư hạ tầng điện cho các vùng
Trong bối cảnh đó, nhu cầu điện tại các khu công nghiệp thuộc Bình Dương (cũ) đang tăng mạnh. Đại diện Tập đoàn Becamex IDC cho biết: Tổng diện tích các khu công nghiệpđô thị-dịch vụ dự tính đầu tư đến năm 2030 lên tới 12.000 ha, với nhu cầu công suất khoảng 2.826 MW và đến năm 2045 có thể đạt 6.289 MW.
Đây là mức tăng trưởng rất lớn, đòi hỏi hệ thống điện phải được đầu tư đồng bộ, đi trước một bước. Thực tế, tại nhiều khu công nghiệp như: Mỹ Phước 1, 2, 3; Thới Hòa; VSIP II và VSIP II mở rộng, tình trạng thiếu điện đã bắt đầu xuất hiện, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Điều này không chỉ làm tăng chi phí vận hành mà còn ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, khả năng thu hút dòng vốn mới.
Trong các buổi làm việc mới đây, ngành điện thành phố và Becamex IDC đã thống nhất phương án hợp tác đầu tư, vận hành lưới điện giai đoạn 2025- 2030. Trong đó, ngành điện sẽ triển khai hơn 20 trạm biến áp 110 kV mới, nâng cấp nhiều tuyến đường dây trung-cao thế; đồng thời, thành lập tổ công tác chung để rà soát nhu cầu và phối hợp đầu tư các công trình điện ưu tiên.
Ông Phạm Quốc Bảo, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Việc bảo đảm cấp điện cho các khu công nghiệp không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là trách nhiệm phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của thành phố và cả vùng, nhất là Bình Dương (cũ) đang chuyển hướng sang công nghiệp công nghệ cao, cho nên yêu cầu về chất lượng điện ngày càng khắt khe”.
Không chỉ tập trung vào khu vực công nghiệp, ngành điện thành phố cũng đang nỗ lực nâng cao chất lượng cung cấp điện tại Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ), nơi có đặc thù địa bàn rộng, hệ thống lưới điện phức tạp. Năm 2026, khu vực này cần bảo đảm cung ứng hơn 9 tỷ kWh, tăng gần 7% so với cùng kỳ. Trong khi đó, độ tin cậy cung cấp điện trước sáp nhập còn thấp, với thời gian mất điện lên tới 392,06 phút và 3,82 lần, cao hơn nhiều so với Thành phố Hồ Chí Minh cũ (26,19 phút và 0,27 lần).
Để khắc phục, ngành điện đã triển khai hàng loạt giải pháp như tăng cường sửa chữa, nâng cấp lưới điện, ngầm hóa hệ thống, quản lý cắt điện khoa học. Chỉ tiêu năm 2026 đặt ra là giảm còn 336 phút và 2,93 lần, tương đương giảm 15% so với năm trước. Không chỉ dừng ở việc bảo đảm cung ứng điện, thành phố còn hướng tới mục tiêu hiện đại hóa hạ tầng năng lượng, trong đó, đến giai đoạn 2028- 2030 sẽ phát triển lên mức lưới điện thông minh hoàn chỉnh.
Ngoài ra, ngành điện còn lên kế hoạch ngầm hóa 139 công trình điện tại Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) giai đoạn 2026-2030, góp phần nâng cao độ an toàn, giảm sự cố và cải thiện mỹ quan đô thị. Riêng trong năm 2026, nhiều tuyến đường lớn sẽ được ưu tiên triển khai với tổng mức đầu tư hàng trăm tỷ đồng.
Có thể thấy, việc bảo đảm điện không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh, khả năng thu hút đầu tư và sự phát triển bền vững của cả vùng. Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng không gian phát triển và trở thành trung tâm của Vùng kinh tế trọng điểm phía nam, việc bảo đảm hạ tầng năng lượng giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Với những giải pháp đồng bộ từ quy hoạch, đầu tư hạ tầng, phát triển năng lượng tái tạo đến nâng cao chất lượng dịch vụ, thành phố đang từng bước xây dựng nền tảng năng lượng vững chắc, tạo động lực tăng trưởng kinh tế-xã hội bền vững cho thành phố và cả vùng Đông Nam Bộ.
