“Báo chí trước hết phải phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân” - Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho báo chí hôm nay

Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật cho ra mắt cuốn sách đặc biệt mang tên “Báo chí trước hết phải phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân”.

Cuốn sách tuyển chọn 40 tác phẩm tiêu biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, gồm các bài viết, bài phát biểu, thư, điện, lời kêu gọi gửi tới bạn đọc, các nhà báo, cơ quan báo chí trong nước và quốc tế, là những chỉ dẫn quan trọng của Người với nghề báo và người làm báo, được viết từ năm 1922 đến năm 1962.

Đây là một công trình có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, góp phần khẳng định tư tưởng xuyên suốt của Người về vai trò, trách nhiệm và đạo đức của Báo chí Cách mạng Việt Nam.

z6711905498324-4d976d022a6b6c1723936c36dd2332f6.jpg
Cuốn sách “Báo chí trước hết phải phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệt xuất mà còn là một nhà báo cách mạng vĩ đại, người đặt nền móng cho sự ra đời của nền báo chí cách mạng Việt Nam với việc xuất bản tờ báo Thanh niên, cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ngày 21/6/1925 – mốc son khai mở nền báo chí cách mạng Việt Nam, làm nhiệm vụ tuyên truyền lý luận, chính trị, tư tưởng trong nhân dân, chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Không chỉ sáng lập, lãnh đạo nhiều tờ báo, Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh còn có “duyên nợ đặc biệt” với báo chí, Người trực tiếp viết nhiều bài báo có tính chiến đấu mạnh mẽ; đào tạo, chỉ dạy, hướng dẫn, định hướng cho các nhà báo và quan tâm tới sự phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam.

Dù ở bất kỳ vị trí nào, từ một nhà báo mới tập sự đến Chủ tịch nước - Hồ Chí Minh luôn khẳng định một cách rõ ràng và nhất quán quan điểm: báo chí trước hết phải phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân.

Đây không chỉ là một quan điểm nghề nghiệp, mà là tư tưởng mang tính chỉ đạo đối với toàn bộ nền báo chí cách mạng Việt Nam. Đó là nền báo chí không xa rời thực tiễn, không trung lập, không đứng ngoài cuộc đấu tranh giai cấp và lý tưởng giải phóng dân tộc. Báo chí phải là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và của nhân dân lao động.

40 tác phẩm được tuyển chọn trong cuốn sách là những chỉ dẫn ngắn gọn mà sâu sắc, giản dị mà thấm đẫm tinh thần phụng sự, phong cách và nghệ thuật của người làm báo. Người yêu cầu người làm báo trước khi viết báo, phải trả lời được ba câu hỏi: Viết cho ai? Viết để làm gì? và Viết như thế nào cho dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo.

Người phê phán cách làm báo chí hình thức, giáo điều, khuôn sáo, đồng thời yêu cầu nhà báo phải rèn luyện phong cách viết ngắn gọn, cụ thể, có trọng tâm, có chiều sâu, gắn với đời sống thực tế. Người đặc biệt coi trọng đạo đức người làm báo, yêu cầu họ phải có phẩm chất cách mạng, gần gũi quần chúng, sống trung thực, khiêm tốn và có trách nhiệm với từng câu chữ mình viết ra.

Cuốn sách không chỉ là một tài liệu nghiên cứu về tư tưởng, phong cách báo chí Hồ Chí Minh, mà còn là kim chỉ nam cho người làm báo trong giai đoạn hiện nay.

Trong bối cảnh báo chí đối mặt với nhiều biến động và thách thức như mạng xã hội, tin giả, sự suy giảm niềm tin công chúng, áp lực thương mại hóa thông tin,… thì việc trở lại với tư tưởng, định hướng của Hồ Chí Minh về báo chí là rất cần thiết. Bởi dù báo chí có thay đổi hình thức, thể loại như thế nào, bằng phương tiện gì, thì giá trị cốt lõi của báo chí vẫn không thay đổi: Báo chí phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân nhân dân, vì lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Đối với đội ngũ làm báo hôm nay, cuốn sách là một tài liệu cần đọc và phải đọc. Mỗi tác phẩm trong sách là một bài học về đạo đức nghề nghiệp, là lời nhắc nhở về tinh thần trách nhiệm, về vai trò tiên phong, về ý nghĩa của nghề báo và người làm báo. Đó cũng là nguồn cảm hứng, là động lực để báo chí Việt Nam tiếp tục đổi mới, phát triển trên cơ sở luôn kiên định mục tiêu phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Có thể bạn quan tâm

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.