Băng vĩnh cửu tan chảy đe dọa gây hư hại 50% cơ sở hạ tầng ở Bắc Cực

Các nhà khoa học ngày 11/1 đưa ra cảnh báo khoảng 50% cơ sở hạ tầng ở Bắc Cực có nguy cơ bị hư hại vào năm 2050 do lớp băng vĩnh cửu ở khu vực này đang tan chảy nhanh chóng, đòi hỏi hàng chục tỷ USD cho công tác bảo trì và sửa chữa.

Một tòa nhà công nghiệp ở Cộng hòa Sakha (Yakutia), LB Nga bị phá hủy khi lớp băng vĩnh cửu dưới móng tòa nhà tan chảy. (Ảnh: Reuters)
Một tòa nhà công nghiệp ở Cộng hòa Sakha (Yakutia), LB Nga bị phá hủy khi lớp băng vĩnh cửu dưới móng tòa nhà tan chảy. (Ảnh: Reuters)

Theo bản đánh giá nghiên cứu khoa học đăng tải trên tạp chí “Nature Reviews Earth & Environment”, lớp băng vĩnh cửu trên Trái đất đang ấm dần lên ở mức trung bình 0,3-1oC mỗi thập kỷ kể từ những năm 1980. Trong đó, một số nơi ở khu vực Bắc Cực cao (High Artic) ghi nhận nền nhiệt tăng hơn 3oC trong 40 năm qua.

Theo các nhà khoa học, mức tăng nhiệt này đủ làm tan chảy một phần lớn của tầng đất đóng băng vĩnh cửu. Thực tế, các cơ sở hạ tầng như đường sá, công trình xây dựng ở khu vực Alaska, phía Bắc của nước Nga và Canada đang có dấu hiệu bị rạn nứt.

Ông Dmitry Streletskiy, nhà địa lý học thuộc Đại học George Washington (Mỹ) và đồng tác giả của nghiên cứu trên, nhấn mạnh các công trình xây dựng trên vùng đất băng vĩnh cửu đang “gặp phiền toái”. Tuy nhiên, ông cho rằng không giống như một trận động đất, quá trình ảnh hưởng diễn ra tương đối chậm, nhờ đó mà con người vẫn có đủ thời gian để giảm thiểu một phần thiệt hại có thể xảy ra.

Các nhà khoa học nhận định xu hướng này sẽ còn tiếp tục trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang ngày càng trở nên nghiêm trọng. Phân tích hình ảnh vệ tinh, các nhà khoa học ước tính ít nhất 120 nghìn tòa nhà, 40 nghìn km đường sá, và 9.500 km đường ống có thể bị hư hại, đáng chú ý là một số đường cao tốc của Canada, Hệ thống đường ống xuyên Alaska, và các thành phố Vorkuta, Yakutsk và Norilsk của Nga.

Tuy nhiên, hoạt động xây dựng của con người hiện vẫn đang tiếp diễn ở Bắc Cực. Những hình ảnh vệ tinh cho thấy số lượng cơ sở hạ tầng dọc bờ biển khu vực này đã tăng 15% (tương đương 180 km2) kể từ năm 2000 đến nay, chủ yếu liên quan đến ngành công nghiệp dầu khí (70%).

Trong quá trình thi công các công trình trên vùng đất băng vĩnh cửu, các nhà thầu đã áp dụng nhiều công nghệ có chi phí cao như đặt các đường ống tản nhiệt dọc theo tuyến đường và phần móng để bảo đảm sự ổn định của lớp băng vĩnh cửu.

Ước tính chi phí bảo trì, bảo dưỡng các hạ tầng chính có thể tăng thêm 15,5 tỷ USD đến giữa thế kỷ, tuy nhiên, điều này được cho là vẫn không thể ngăn được thiệt hại dự báo có thể lên đến 21,6 tỷ USD.

Trong nhiều thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu đã và đang tập trung vào việc theo dõi lượng carbon tích trữ trong lớp băng vĩnh cửu. Họ quan ngại rằng sự tan chảy của lớp băng này sẽ khiến một lượng khí nhà kính khổng lồ (CO2 và methane) thoát ra bầu khí quyển và làm trầm trọng thêm tình trạng biến đổi khí hậu hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Chủ động vận hành điều tiết các hồ chứa thủy lợi nhằm chủ động đón lũ. (Ảnh: Bảo Hân)

Ứng phó với mưa lớn, ngập lụt, lũ quét

Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia vừa có Văn bản số 56/BCĐ-BNNMT gửi các địa phương về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá.

Khu vực Hà Nội không mưa, đêm và sáng trời lạnh. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Không khí lạnh gây mưa to ở miền trung

Chiều nay (5/10), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến phía bắc tỉnh Quảng Trị. Cảnh báo đêm 5 và ngày 6/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế có mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Chiều 5/10, thủ đô Bangkok tiếp tục có mưa. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Thái Lan đối mặt nguy cơ tái ngập

Ngày 5/10, Cục Khí tượng Thái Lan ra Thông báo số 8 cho biết, từ ngày 5-7/10, Thái Lan tiếp tục sẽ có mưa nhiều trên diện rộng, trong đó có thủ đô Bangkok. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả lũ lụt.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Không khí lạnh tràn về, đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét

Dự báo, đêm nay (4/10), không khí lạnh tràn về, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa từ đêm nay, trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét, nhiệt độ thấp nhất 14-17 độ C. Khu vực Hà Nội, từ tối đêm nay đến sáng mai (5/10) có mưa, mưa vừa và dông, cục bộ có nơi mưa to, gần sáng trời chuyển lạnh.

Bàn giao ngôi nhà có khả năng chống chịu thiên tai cho bà Hoàng Thị Liên ở xã Đồng Hỷ, Thái Nguyên. (Ảnh: UNDP)

Nâng cao khả năng chống chịu cho cộng đồng sau thiên tai

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai và Đại diện Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa có chuyến công tác tại Thái Nguyên nhằm đánh giá kết quả phục hồi và tăng cường khả năng chống chịu của các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thiên tai.

Người dân huyện Thuận Nam (Ninh Thuận cũ) trên đồng ruộng khô cằn bỏ hoang do ảnh hưởng của hạn hán kéo dài. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Ứng phó tác động của El Nino

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, theo dự báo, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh, đặc biệt, từ tháng 10 đến tháng 12, đạt xác suất cao nhất lên đến 95%.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/10/2026: Bắc Bộ nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/10/2026: Bắc Bộ nắng nóng

Hôm nay, Bắc Bộ duy trì nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao, chiều tối và đêm có mưa rào, dông. Khu vực Trung Bộ từ Thanh Hóa đến Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến ngày nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối chuyển mưa dông cục bộ. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục hình thái mưa rào, dông về chiều tối.