Bài toán tăng trưởng cao và sức bền nền kinh tế

Với một nền kinh tế có độ mở lớn và mục tiêu tăng trưởng cao, việc nâng cao khả năng chống chịu và củng cố các nền tảng ổn định của nền kinh tế đang trở thành yêu cầu ngày càng quan trọng.

Mỹ, EU, Trung Quốc... tiếp tục là các thị trường chiếm phần lớn kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam. Ảnh: LÊ MINH
Mỹ, EU, Trung Quốc... tiếp tục là các thị trường chiếm phần lớn kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam. Ảnh: LÊ MINH

Giữa tháng 3/2026, nhiều khu vực nội đồng ở Đồng bằng sông Cửu Long gặp khó khăn trong việc lấy nước phục vụ sản xuất. Có nước nhưng máy bơm không thể vận hành do độ mặn vượt ngưỡng. Xâm nhập mặn đang trở thành trạng thái thường xuyên ở vựa lúa lớn nhất cả nước.

Trong khi người nông dân vật lộn với biến đổi khí hậu, doanh nghiệp lại phải xoay xở với hệ quả của xung đột tại Trung Đông. Theo báo cáo từ các địa phương, một số nơi ghi nhận mức tăng giá cước vận tải hơn 30% như Ninh Bình (tăng 50%), Quảng Ninh, Vĩnh Long, Tuyên Quang, Lào Cai (đến 33%) ...

Những câu chuyện trên là một phần của bức tranh kinh tế Việt Nam. Nó đồng thời cho chúng ta thấy một vấn đề lớn hơn. Việt Nam ngày càng dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài như: biến đổi khí hậu, xung đột thế giới…

Tăng trưởng cao trong biến động

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng xác định: “Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD”. Nếu chỉ tính riêng mục tiêu tăng trưởng, đây là mức rất cao, đòi hỏi nền kinh tế có sự đột phá. Trong giai đoạn 2016-2020, Việt Nam tăng trưởng trung bình 6 -7%/năm. Nếu đạt mức 8.500 USD/người, chúng ta sẽ có khả năng vượt một số nước Asean như Thái Lan và Indonesia.

Năm 2025, Việt Nam có mức tăng trưởng 8,02%. Đây là mức tăng ấn tượng nếu xét tới bối cảnh chung khu vực cũng như thế giới. Tuy nhiên vấn đề mới phát sinh đang trở nên thách thức hơn nữa kỳ vọng nền kinh tế. Theo số liệu của cục Thống kê, cơ cấu tuổi đang có sự dịch chuyển rõ rệt do mức sinh giảm và tuổi thọ duy trì ở mức cao. Nói một cách khác, Việt Nam đang trong giai đoạn già hóa dân số nhanh. Tổng số người già lên tới 14,8 triệu/102,3 triệu người dân số cả nước. Nhiều chuyên gia nhận định, với tốc độ tăng trưởng như trước đây, Việt Nam rất dễ rơi vào hoàn cảnh “chưa giàu nhưng đã già”.

Ngoài một số khó khăn nội tại, những tác động bên ngoài cũng trở nên khó lường. Cuộc xung đột tại eo biển Hormuz, Trung Đông, chỉ mới ít ngày đã khiến giá dầu leo cao. Thương mại toàn cầu có xu hướng sụt giảm nghiêm trọng do chi phí vận chuyển cũng như bất ổn chính trị tại các khu vực.

Xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng trên phạm vi toàn cầu. Báo cáo cập nhật giám sát thương mại cho thấy từ tháng 10/2024 đến tháng 5/2025, có 644 biện pháp bảo hộ thương mại đối với hàng hóa đã được các thành viên WTO áp dụng. Cuộc chiến thuế của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump được coi là bảo hộ thương mại ở quy mô chưa từng có. Chỉ một thay đổi nhỏ trong chính sách thuế của quốc gia này cũng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quy mô xuất khẩu của hàng hóa Việt Nam.

Các cú sốc đang có xu hướng xuất hiện thường xuyên hơn. Nếu coi mục tiêu phát triển 2 con số là đích đến, thì việc nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế là điều kiện cần, không thể bỏ qua.

Nâng cao khả năng chống chịu

TS Hoàng Văn Cường cho rằng, mục tiêu tăng trưởng 10% là rất thách thức. Năm 2025 đạt mức tăng trưởng khoảng 8%, một nền tăng trưởng cao, khiến dư địa cho năm sau trở nên hạn hẹp. Đặc biệt, tăng trưởng năm 2025 dựa nhiều vào xuất khẩu với mức tăng khoảng 16%, trong khi khả năng duy trì đà tăng này trong năm 2026 là không lớn.

Ý kiến của ông Cường chỉ phản ánh một phần khó khăn trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng. Tuy nhiên không phải là mọi cánh cửa đều đã đóng. Khả năng chống chịu của nền kinh tế được coi là chìa khóa để đạt được mục tiêu đề ra. Khả năng này không chỉ nằm ở một lĩnh vực riêng lẻ mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ thị trường xuất khẩu, an ninh năng lượng, thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển hạ tầng đến sức mạnh của khu vực doanh nghiệp trong nước.

Việt Nam đang có lợi thế khi đã ký kết 19 hiệp định thương mại tự do với các đối tác quan trọng hàng đầu trên thế giới. Trong số đó có tới 16 hiệp định có hiệu lực thực thi tạo cơ hội để phát triển thị trường. Mỹ, EU, Trung Quốc... tiếp tục là các thị trường chiếm phần lớn kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam. Tiềm năng của phần còn lại cũng còn rất lớn. Lấy Mexico làm thí dụ, theo Bộ Công thương, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Mexico những năm gần đây đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Trong năm 2024 và chín tháng năm 2025, kim ngạch thương mại song phương duy trì đà tăng trưởng hơn 20%. Nếu tận dụng tốt những thị trường mới, đa dạng như Mexico, Việt Nam vẫn có khả năng duy trì được khả năng tăng trưởng xuất khẩu.

Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là một cấu phần quan trọng của an ninh quốc gia, đồng thời là nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Đại diện Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, hiện nay, sản lượng điện tiêu thụ cả trong lĩnh vực sản xuất và tiêu dùng tăng trung bình 8-10%/năm. Có những lúc cao điểm, tình trạng thiếu điện vẫn diễn ra cục bộ, gây không ít khó khăn cho doanh nghiệp. Sử dụng điện nói riêng và năng lượng nói chung một cách tiết kiệm cũng là một con đường để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Thích ứng với biến đổi khí hậu là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế. Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của nước biển dâng, xâm nhập mặn và thời tiết cực đoan, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long và các vùng ven biển. Những tác động này ảnh hưởng đến nông nghiệp, hạ tầng, đô thị và chuỗi cung ứng. Đầu tư cho hạ tầng thích ứng, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn là điều kiện để bảo đảm tăng trưởng ổn định trong dài hạn.

Việc Việt Nam đang thúc đẩy đầu tư hạ tầng, từ đường sắt đô thị đến các sân bay… được giới quan sát quốc tế đánh giá tích cực. Theo một chuyên gia nước ngoài, các dự án hạ tầng lớn sẽ nâng cao năng lực trung hạn của nền kinh tế. Đồng thời nó cũng đóng vai trò như “vùng đệm” của quốc gia trước các cú sốc bên ngoài.

FDI vẫn là động lực chủ yếu của xuất khẩu, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng có xu hướng ổn định, khó đột phát. Các doanh nghiệp trong nước có tiềm năng lớn hơn đáng kể nếu chủ động nâng cao quản trị doanh nghiệp, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh… Ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, sau giai đoạn biến động mạnh, nhiều doanh nghiệp đã tái cấu trúc, củng cố quản trị, siết chặt kỷ luật tài chính… Đây chính là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với tư duy bền vững hơn. Khi chuyển đổi xanh được nhìn nhận như một chiến lược dài hạn, chứ không phải chi phí ngắn hạn, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong đầu tư công nghệ, tối ưu vận hành và nâng cao giá trị gia tăng.

Mục tiêu tăng trưởng cao phản ánh khát vọng phát triển nhanh và thu hẹp khoảng cách với các quốc gia đi trước. Trong một thế giới nhiều biến động, sức bền và khả năng thích ứng của quốc gia cần có cách nhìn nhận tương xứng. Một nền kinh tế muốn duy trì tăng trưởng cao trong thời gian dài phải có khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.

Có thể bạn quan tâm

Xây dựng môi trường sống từ mỗi gia đình

Trong một quãng thời gian ngắn, hàng loạt công ty liên quan vụ án "sở hữu kỳ nghỉ" và hàng trăm nhân viên đã bị cơ quan chức năng nhiều tỉnh, thành phố khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đây được đánh giá là sự vào cuộc nhanh chóng của cơ quan công an sau nhiều vụ việc đơn lẻ đã được người dân và truyền thông phản ánh.

Bảo đảm an toàn phải được đặt lên hàng đầu đối với ca-nô chở khách. Ảnh: NAM HẢI

Siết chặt an toàn vận tải khách đường thủy

Khoảng 13 giờ ngày 11/7, chiếc ca-nô chở 36 người, gồm 32 du khách quốc tịch Ấn Độ, ba thuyền viên và một hướng dẫn viên bị lật trên vùng biển gần Hòn Mây Rút (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang), cướp đi sinh mạng của 15 du khách. Đây là thảm kịch gây ra mất mát đặc biệt đau xót.

Tư vấn tuyển sinh ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề. Ảnh: NAM HẢI

Giữ chuẩn đầu vào để nâng chất nguồn nhân lực

Lần đầu tiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) quy định ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào đối với ngành pháp luật, đồng thời tiếp tục áp dụng điểm sàn với nhóm ngành sức khỏe trong mùa tuyển sinh năm 2026. Chính sách này thể hiện định hướng nhất quán trong việc nâng cao chất lượng đào tạo đối với những ngành nghề có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Tiềm năng phát triển du lịch y tế

Tiềm năng phát triển du lịch y tế

Mỗi năm, hàng triệu người bệnh từ khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước tìm đến Hà Nội để khám và điều trị những ca bệnh khó. Những trung tâm y khoa hàng đầu như Bạch Mai, Việt Đức, K, Tim Hà Nội, Phụ sản Hà Nội, Ung bướu Hà Nội… từ lâu đã trở thành địa chỉ tin cậy không chỉ với người dân trong nước mà còn với nhiều Việt kiều và người nước ngoài.

Toàn cảnh Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức.

"Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp"

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về một môi trường kinh doanh thật sự thông thoáng, minh bạch và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Khi doanh nghiệp được “cởi trói”, nguồn lực đầu tư, năng lực sản xuất và khát vọng vươn lên của khu vực tư nhân sẽ chuyển hóa thành động lực tăng trưởng bền vững cho đất nước.

Hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Hà Nội đang được thay đổi theo hướng phục vụ dân kịp thời hơn, đỡ tốn kém hơn.

Rút ngắn “thời gian vàng” để cứu người

Một người đàn ông đột quỵ trên đường đi làm, một cụ già sống một mình bất ngờ ngã trong đêm hay một cháu bé bị hóc dị vật dẫn đến ngừng thở... Chỉ chậm vài phút, cơ hội cứu sống người bệnh có thể trôi qua. Bởi vậy, với cấp cứu ngoại viện, mỗi cuộc gọi, mỗi quyết định điều xe, mỗi thao tác sơ cứu ban đầu đều là cuộc chạy đua với thời gian để giành lại sự sống.

Ảnh: MINH Lê

Những lá thư tay

Giữa một lần trò chuyện, người bạn tôi, giờ đã thành ông nội cho biết, anh vẫn thường xuyên viết cho con gái những lá thư bằng giấy. Trong mấy chục năm qua, và cho tới giờ, những lá thư ấy vẫn được anh viết cho con - cô con gái đang sống và làm việc ở một quốc gia cách anh cả chục nghìn cây số. “Mình muốn con gái nhìn thấy những dòng chữ được viết bằng bút mực. Thấu được tình cảm của người cha hàng ngày vẫn đang quan tâm, lo lắng và dõi theo con gái của mình…”.

Một trụ sở của Google tại châu Âu. Ảnh: GETTYIMAGES

EU siết chặt quản lý Big Tech

Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) ngày 2/7 vừa qua chính thức bác bỏ đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet trong vụ kiện chống độc quyền liên quan hệ điều hành Android. Phán quyết này tiếp tục khẳng định quyết tâm của EU trong việc siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ (Big Tech).

Hai nhà lãnh đạo Nhật Bản (bên trái) và Ấn Độ gặp gỡ tại New Delhi. Ảnh: KANTEI.GO

Ấn Độ và Nhật Bản mở rộng hợp tác

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa có chuyến thăm Ấn Độ kéo dài ba ngày. Hai bên nhất trí tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt và toàn cầu, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, quốc phòng, an ninh kinh tế và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Cơ chế phân cấp, phân quyền giúp phường Thanh Xuân chủ động đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đường Vành đai 2,5.

Phân quyền đến đâu, nguồn lực phải theo đến đó

Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu về một cuộc “cách mạng thể chế” đang được cụ thể hóa bằng những bước đi mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền. Gần 1.000 nhiệm vụ đã được chuyển giao cho cấp xã, phường, tuy nhiên, phân quyền chỉ thật sự hiệu quả khi đi cùng nguồn lực, năng lực thực thi và cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Gánh nặng về chi phí sinh hoạt khiến nhiều người trẻ e ngại, lựa chọn trì hoãn hôn nhân. Ảnh: NAM HẢI

“Làn sóng” độc thân trong xã hội

Cơ cấu gia đình Việt Nam đang trải qua những đợt sóng biến đổi sâu sắc. Dữ liệu dân số 15 năm qua (2009-2024) cho thấy quy mô gia đình dần thu nhỏ, người trẻ có xu hướng kết hôn muộn và lối sống độc thân ngày càng gia tăng. Việc này kéo theo nhiều vấn đề an sinh xã hội, già hóa dân số và chất lượng nguồn nhân lực cho tương lai đất nước.

Lượng du khách nước ngoài tăng cao làm cho sức cầu trong nước có xu hướng cải thiện. Ảnh: NAM NGUYỄN

Động lực để kinh tế bứt tốc nửa cuối năm

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026, nền kinh tế cần tiếp tục phát huy hiệu quả các động lực truyền thống, đồng thời khơi thông các động lực tăng trưởng mới trong nửa cuối năm.

Các ngành đào tạo STEM thu hút thí sinh đến tìm hiểu.

Chọn đúng ngành mở cánh cửa tương lai

Chỉ ít ngày sau khi kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được công bố, hàng chục nghìn học sinh và phụ huynh đã tìm đến Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Đồ họa: KHIẾU MINH

Từ thu nhập trung bình cao đến quốc gia phát triển

Việc Ngân hàng Thế giới (WB) xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao là sự ghi nhận hành trình gần 40 năm đổi mới, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức.

Tâm lý e ngại ban đầu đối với xăng E10 dần được xóa bỏ thông qua công tác truyền thông và thực tế sử dụng. Ảnh: KHIẾU MINH

Hoàn thiện cơ chế triển khai xăng E10 trên toàn quốc

Sau một tháng triển khai bán xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc (từ ngày 1/6), thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực về tiêu thụ, nguồn cung và vận hành hệ thống phân phối. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, vấn đề bảo đảm nguồn cung ethanol cũng như những khó khăn của hệ thống bán lẻ đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế để lộ trình chuyển đổi diễn ra bền vững.

Các bệnh viện áp dụng thêm nhiều kỹ thuật hiện đại nhằm nâng cao chất lượng điều trị.

Chính sách y tế mới mở rộng quyền lợi cho người dân

Từ ngày 1/7/2026, nhiều chính sách mới trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, từ mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT), triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, đẩy mạnh phòng bệnh đến chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em. Không chỉ gia tăng quyền lợi cho người dân, những chính sách này còn đánh dấu bước chuyển của ngành y tế từ “chữa bệnh” sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy người dân làm trung tâm.

Dân quân xúc cát dập lửa cháy rừng ở xã Ninh Châu.

Căng mình giữa nắng dập lửa cứu rừng

Dưới tác động của nắng nóng gay gắt và gió Lào khô rát, nhiều cánh rừng ở Quảng Trị liên tiếp bùng phát hỏa hoạn trong những ngày qua. Giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lực lượng chức năng căng mình khống chế đám cháy, nỗ lực dập lửa cứu rừng.

Khám sức khỏe cho người dân tại phường Nghĩa Đô. Ảnh: NAM HẢI

Chăm lo sức khỏe người dân Thủ đô

Từ ngày 1/7/2026, người dân Hà Nội sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm, hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện và tiếp cận nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Các chính sách an sinh mới không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn đánh dấu bước chuyển từ chăm sóc khi đã mắc bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.

Thị trường điện Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với dòng vốn tư nhân.

Mở khung chính sách cho năng lượng

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhóm các nhà đầu tư năng lượng quy mô lớn - từ điện gió ngoài khơi đến điện khí LNG - tiếp tục gửi nhiều kiến nghị liên quan đến tín dụng, bảo đảm đầu tư và hợp đồng mua bán điện.

Người lớn “rối” vì ghế trẻ em

Càng gần ngày 1/7, mốc quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô-tô có hiệu lực, dư luận về vấn đề này càng “nóng”. Hầu hết tỏ ra bối rối, hoang mang do còn nhiều bất cập, khiến ngay cả khi muốn nghiêm chỉnh chấp hành, người ta cũng chưa biết phải làm sao cho… đúng.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Nếu khai thác tốt, “mái nhà” Hà Nội có thể trở thành thảm xanh hữu ích. Ảnh: NAM NGUYỄN

Khoảng không gian “thứ năm” của Hà Nội

Trong khi Hà Nội tìm kiếm quỹ đất cho cây xanh và không gian công cộng, hàng triệu m2 mái nhà vẫn gần như bị bỏ ngỏ, dù có thể trở thành một phần của hạ tầng xanh đô thị.