Thỏa thuận Anh - Pháp về di cư
Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã ký thỏa thuận hoán đổi người di cư tại Hội nghị cấp cao ở London hồi tháng 7 vừa qua. Thỏa thuận được kỳ vọng sẽ đặt nền móng cho mô hình hợp tác di cư kiểu mẫu giữa hai nước theo cơ chế “một vào, một ra” và có thể là tiền đề cho các chính sách rộng hơn trong tương lai.
Theo nội dung thỏa thuận, những người vượt eo biển Manche bằng thuyền nhỏ đến Anh nếu không được chấp nhận đơn xin tị nạn sẽ được đưa trở lại Pháp, nơi họ khởi hành. Đổi lại, Anh sẽ tiếp nhận số người di cư tương tự từ Pháp, với điều kiện những người này có thân nhân tại Anh hoặc thuộc nhóm dễ bị tổn thương trước các mạng lưới buôn người. Những người được trao đổi theo diện này sẽ không được phép tái nhập cảnh Anh, kể cả qua đường hợp pháp. Chính phủ Anh nhấn mạnh, việc EC “bật đèn xanh” cho thỏa thuận là bước đột phá về ngoại giao, cho phép hai nước thực thi chương trình thí điểm có thể giúp ngăn chặn các chuyến vượt biển nguy hiểm và xóa sổ các băng nhóm buôn người.
Theo Bộ Nội vụ Anh, chương trình thí điểm đã sẵn sàng cho việc triển khai ngay trong vài ngày tới, với mục tiêu đưa khoảng 50 người di cư trái phép trở lại Pháp mỗi tuần, tức khoảng 2.600 người/năm. Giai đoạn thí điểm kéo dài đến tháng 6/2026 và sẽ được hai bên đánh giá hiệu quả trước khi quyết định hướng đi tiếp theo.
Số liệu mới nhất từ Bộ Nội vụ Anh cho thấy trong 7 tháng đầu năm nay, có hơn 25.000 người di cư vượt qua eo biển Manche bằng thuyền nhỏ để đến Anh, tăng gần 49% so cùng kỳ năm trước. Riêng trong ngày 30/7, có 898 người tới Anh theo cách này, đánh dấu ngày cao kỷ lục. Ngoài thỏa thuận với Pháp, Chính phủ Anh cũng đang mở rộng nỗ lực hồi hương người di cư bất hợp pháp về các quốc gia khác. Từ tháng 7/2024 đến nay, Anh đã trục xuất hơn 35.000 người không đủ điều kiện cư trú.
Ngăn chặn làn sóng di cư
Chính phủ Anh vừa phân bổ 100 triệu bảng Anh (132 triệu USD) nhằm tăng cường năng lực thực thi pháp luật, gồm tăng thêm nhân lực và công nghệ để truy quét các băng nhóm buôn người. Bộ trưởng Nội vụ Anh Yvette Cooper cho biết, khoản ngân sách bổ sung được dùng để tăng cường năng lực cho Cơ quan Tội phạm quốc gia (NCA), với khoảng 300 nhân viên mới, đồng thời đầu tư vào các công nghệ và thiết bị hiện đại nhằm củng cố hệ thống thu thập thông tin tình báo về các đường dây buôn người. Bà Cooper nhấn mạnh, khoản đầu tư mới là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm khôi phục trật tự hệ thống nhập cư, bảo vệ an ninh biên giới và truy quét các tổ chức tội phạm xuyên biên giới.
Ngoài ra, Chính phủ Anh cũng có kế hoạch bổ sung tội danh mới liên quan hoạt động quảng bá dịch vụ vượt biên bất hợp pháp trong dự luật an ninh biên giới, tị nạn và nhập cư đang được xem xét tại Quốc hội. Hành vi hỗ trợ người nhập cư bất hợp pháp là phạm pháp, nhưng nhà chức trách tin rằng việc mở rộng khung pháp lý sẽ tăng thêm công cụ cho lực lượng thi hành pháp luật. Bộ Nội vụ Anh dự kiến triển khai một chương trình xử lý nhanh hồ sơ tị nạn, với mục tiêu rút ngắn thời gian ra quyết định xuống còn vài tuần.
Số người di cư bất hợp pháp đến Anh vẫn đang tăng nhanh cho dù chính quyền nước này đang triển khai nhiều biện pháp nhằm đập tan các băng nhóm buôn người và giảm số lượng người vượt biên. Số người di cư bất hợp pháp đến Anh qua eo biển Manche trong năm 2025 đã vượt qua con số 25.000 người, sớm hơn một tháng so năm 2022, năm ghi nhận số người di cư bất hợp pháp bằng thuyền đến Anh cao nhất lịch sử với 45.774 người.
Theo số liệu của Bộ Nội vụ Anh, tính đến ngày 30/7, có tổng cộng 25.436 người di cư bất hợp pháp đã đến nước này trên những chiếc thuyền nhỏ sau khi vượt qua eo biển Manche. Tính đến thời điểm hiện tại, số người di cư qua eo biển Manche tăng 50% so cùng kỳ năm ngoái, đồng thời cột mốc 25.000 người trong 7 tháng đã vượt mọi “kỷ lục không mong muốn” được ghi nhận trước đó. Năm 2024, số người di cư chỉ đạt cột mốc này vào ngày 22/9 và năm 2023 là ngày 2/10. Trong khi đó, 2022 là năm đầu tiên ghi nhận 25.000 người vượt biển đến Anh vào ngày 27/8. Trong giai đoạn 2018-2020, lượng thuyền nhỏ đến Anh tương đối thấp, chỉ với 10.608 người trong ba năm. Tuy nhiên, từ năm 2021, mỗi năm có từ 28.000 đến 46.000 người di cư đến Anh, cao nhất là năm 2022, lên tới 45.774 người.
