Tuy nhiên, nhiều công trình xuống cấp, nguy cơ mất an toàn, đòi hỏi cần sớm có giải pháp đồng bộ, quyết liệt từ các cấp, ngành và địa phương.
Theo thống kê, toàn tỉnh Phú Thọ có 1.541 công trình đập, hồ chứa thủy lợi các loại, trong đó có 16 hồ, đập lớn, 60 hồ, đập vừa và 1.465 hồ, đập nhỏ, với tổng năng lực phục vụ tưới tiêu cho hơn 41.000 ha đất nông nghiệp; trong đó có nhiều hồ, đập bị hư hỏng, sạt trượt mái đập, thấm thân đập, hư hỏng cống, tràn xả lũ…
Đây là nguy cơ trực tiếp đe dọa an toàn công trình và vùng hạ du khi mưa bão lớn xảy ra. Trong khi đó, công tác quản lý, vận hành nhiều nơi còn bất cập, nhiều hồ đập vẫn còn tồn tại tình trạng nuôi trồng thủy sản, xây dựng chuồng trại trong hành lang bảo vệ đập. Thậm chí có công trình chỉ giao khoán cho một cá nhân trông coi, dẫn tới buông lỏng quản lý.
Một số hợp tác xã dịch vụ thủy lợi không đủ năng lực vận hành, nhưng vẫn được giao quản lý hồ chứa có dung tích hàng trăm nghìn mét khối... Công tác quản lý, khai thác hồ, đập vẫn còn không ít hạn chế. Nhiều nội dung quan trọng theo quy định của Nghị định 114/2018/NĐ-CP chưa thực hiện được do thiếu kinh phí, như lắp đặt thiết bị quan trắc, kiểm định an toàn, lập bản đồ ngập lụt vùng hạ du, lắp đặt hệ thống cảnh báo, giám sát vận hành...
Hồ sơ kỹ thuật nhiều công trình bị thất lạc, phân loại chưa chính xác, gây trở ngại cho việc quản lý, cập nhật cơ sở dữ liệu. Một số địa phương vẫn giao cho hợp tác xã dịch vụ nhỏ lẻ, thiếu năng lực quản lý hồ chứa lớn, tiềm ẩn rủi ro cao.
Trước thực trạng đó, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành các chỉ thị, công điện yêu cầu bảo đảm an toàn đập, hồ chứa; yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường thường xuyên đôn đốc, hướng dẫn các xã và đơn vị khai thác công trình thực hiện đầy đủ quy định quản lý an toàn; chủ động rà soát, kiểm tra, bảo dưỡng máy móc, thiết bị, đặc biệt là các tràn xả lũ, trạm bơm; xây dựng phương án phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn cụ thể cho từng công trình.
Tinh thần “4 tại chỗ” được quán triệt sâu rộng: lực lượng, phương tiện, vật tư và chỉ huy tại chỗ, bảo đảm kịp thời xử lý khi có sự cố. Giám đốc Công ty TNHH Nhà nước một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Phú Thọ Nguyễn Minh Thủy cho biết: Đơn vị đã tăng cường kiểm tra, giám sát hiện trường; thường xuyên quan sát trực quan, đặc biệt sau những trận mưa lớn để kịp thời phát hiện sự cố thấm, nứt, sạt lở để xử lý ngay; yêu cầu các đơn vị chủ động phát quang mái đập, nạo vét kênh thoát lũ, tháo dỡ vật cản trước tràn; bố trí kinh phí để sửa chữa các công trình hư hỏng nặng,...
Các công trình đang thi công cần đẩy nhanh tiến độ, có điểm dừng kỹ thuật an toàn trước mùa mưa. Kiểm tra thực tế tại một số địa phương, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ Phan Trọng Tấn yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, nhất là ở các vị trí xung yếu, các điểm có khả năng sạt lở, các ngầm tràn, vùng trũng thấp hay bị ngập úng; kịp thời phát hiện các sự cố để có biện pháp xử lý kịp thời, chủ động di dời người dân đến nơi an toàn.
Sở Nông nghiệp và Môi trường và các đơn vị liên quan khẩn trương xử lý các vị trí xung yếu của các công trình, nhất là các hồ, đập có hiện tượng thấm nước và những điểm có thể gây nguy hiểm lớn nếu xảy ra mưa lớn kéo dài. Các sở, ngành, địa phương theo dõi sát diễn biến của thiên tai, chủ động các biện pháp phòng, chống hiệu quả, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại.
