“Khoảng thời gian vàng” để phục hồi cảm xúc cho trẻ em

Sau nhiều vụ việc trẻ em căng thẳng tâm lý, lo âu, tự cô lập bản thân vì áp lực học tập và mạng xã hội, câu chuyện chăm sóc sức khỏe tinh thần cho trẻ nhỏ đã trở thành nhu cầu cấp thiết của gia đình và cộng đồng.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc - UNICEF Việt Nam, hiện cứ 5 thanh, thiếu niên Việt Nam thì có một em gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần, phổ biến nhất là lo âu và trầm cảm. Đáng chú ý, nhiều trẻ không biết tìm kiếm sự hỗ trợ ở đâu khi rơi vào khủng hoảng cảm xúc.

Mùa hè năm nay, nhiều hoạt động hướng tới “hè an toàn tinh thần” cho trẻ em đang được triển khai tại các tỉnh, thành khu vực Đồng bằng sông Hồng như Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định hay Ninh Bình. Không chỉ dừng ở việc tổ chức sân chơi, các chương trình bắt đầu chú trọng tới khả năng nhận diện cảm xúc, giải tỏa áp lực và xây dựng môi trường giao tiếp tích cực cho trẻ vị thành niên.

Tại Hà Nội, nhiều trường trung học cơ sở và trung học phổ thông đã duy trì “phòng tham vấn học đường” hoạt động cả trong dịp hè. Một số trường tổ chức workshop về quản lý cảm xúc, phòng, chống bắt nạt học đường và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn cho học sinh trước kỳ nghỉ hè. Các hoạt động trị liệu nghệ thuật, đọc sách chữa lành hay sinh hoạt nhóm cùng chuyên gia tâm lý đang trở thành lựa chọn mới của nhiều phụ huynh khu vực thành thị.

Ở Hải Phòng, mô hình “Câu lạc bộ quyền trẻ em” và “Ngôi nhà an toàn” do Đoàn Thanh niên và ngành lao động-thương binh và xã hội phối hợp triển khai tại một số khu vực ngoại thành đang tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng cho trẻ em dịp hè. Tại đây, trẻ được tham gia hoạt động nhóm, trò chơi kết nối, học kỹ năng kiểm soát cảm xúc và giao tiếp xã hội.

Tại Ninh Bình, một số trung tâm công tác xã hội phối hợp tổ chức các lớp “học hè cảm xúc”, nơi trẻ em được tham gia các hoạt động thủ công, mỹ thuật, đọc sách, trải nghiệm thiên nhiên và chia sẻ cảm xúc với bạn bè đồng trang lứa. Các chương trình này hướng tới giúp trẻ giải tỏa áp lực tâm lý và xây dựng sự tự tin trong giao tiếp.

UNICEF Việt Nam với chương trình Sức khỏe thâm thần trẻ em đang phối hợp hiệu quả cùng ngành giáo dục, nhằm thúc đẩy chương trình học tập cảm xúc-xã hội trong trường học, hỗ trợ đào tạo giáo viên, tư vấn học đường và kỹ năng làm cha mẹ tích cực. Tổ chức này đặt mục tiêu đến năm 2026 sẽ có khoảng 10 triệu thanh thiếu niên Việt Nam được hưởng lợi từ các chương trình nâng cao sức khỏe tâm thần và kỹ năng ứng phó tâm lý.

Song song đó, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam cũng liên tục đẩy mạnh các diễn đàn “Lắng nghe trẻ em nói”, hoạt động truyền thông bảo vệ trẻ trên môi trường mạng và các chương trình tư vấn gia đình. Nhiều hoạt động lưu động tại khu vực phía bắc được tổ chức nhằm hỗ trợ trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, cô lập hoặc gặp áp lực tâm lý sau năm học kéo dài.