Tiền giường bệnh cao hơn tiền thuốc!
Báo cáo của Bảo hiểm Xã hội (BHXH) Việt Nam cho thấy, trong năm 2017, quỹ khám, chữa bệnh (KCB) Bảo hiểm y tế (BHYT) bội chi 14.019 tỷ đồng. Chi phí KCB năm 2017 tăng 24% so năm 2016, tổng số tăng thêm là 16.515 tỷ đồng.
Điều đáng lưu ý, tại nhiều bệnh viện (BV), tình trạng tiền giường bệnh điều trị nội trú chiếm tỷ lệ lớn trong tổng chi phí KCB. Năm 2017, tổng chi phí tiền giường bệnh của các cơ sở y tế trong cả nước là 14.464 tỷ đồng, tăng rất cao so năm 2016 là 8.774 tỷ đồng, chiếm 17,5% tổng chi phí KCB. Thậm chí, tại một số cơ sở y tế, tiền giường cao gấp hai đến ba lần so tiền thuốc.
Tiền giường bệnh tăng cao đã kéo theo tình trạng cơ sở y tế lạm dụng chỉ định người bệnh vào điều trị nội trú để được thanh toán nhiều tiền giường. Ông Dương Tuấn Đức, Giám đốc Trung tâm Giám định BHYT và thanh toán đa tuyến khu vực phía bắc (BHXH Việt Nam) cho biết, tỷ lệ người bệnh được chỉ định điều trị nội trú trên toàn quốc chỉ chiếm 9%, nhưng thời gian qua, tại BV tuyến huyện tăng cao bất thường. Tại tỉnh Tuyên Quang, tỷ lệ người bệnh điều trị nội trú tại BV đa khoa huyện Lâm Bình tăng xấp xỉ 30%. Ở Hà Nội, hơn 20% số người bệnh điều trị nội trú tại BV đa khoa huyện Mỹ Đức và BV đa khoa huyện Hoài Đức. Tại BV Kiến An (Hải Phòng) tỷ lệ này lên đến gần 57%, BV đa khoa khu vực Phúc Yên (Vĩnh Phúc) là 65%... Tình trạng kê thêm giường điều trị đã diễn ra tại nhiều cơ sở y tế. Giá giường kê thêm vẫn được thanh toán bằng giá của giường trong kế hoạch là không phù hợp vì không bảo đảm tiêu chuẩn.
Thống kê của BHXH Việt Nam cho thấy, ở một số cơ sở y tế, 56% tiền lương của nhân viên y tế là từ tiền giường, tiền khám bệnh, có cơ sở y tế chỉ riêng thu tiền khám, tiền giường đã gần đủ tiền lương chi cho nhân viên y tế.
Cần điều chỉnh ngay
BHXH Việt Nam phân tích, nguyên nhân chi phí tiền giường bệnh tăng, chiếm tỷ lệ cao trong chi phí của quỹ BHYT là do từ ngày 1-7-2016, giá dịch vụ giường bệnh tăng. Ngoài kết cấu chi phí trực tiếp như trước đây, giá tiền giường được tính thêm phụ cấp thường trực và tiền lương. Chẳng hạn, tiền giường nội khoa loại một của BV hạng một tăng từ 80.000 lên 199.100 đồng; giường nội khoa loại 2 của BV hạng một tăng từ 70.000 lên 178.000 đồng; giường ngoại khoa loại 2 của BV hạng hai tăng từ 80.000 lên 204.400 đồng; giường ngoại khoa loại 4 của BV hạng ba tăng từ 35.000 lên 133.800 đồng...
Đây là một trong những nguyên nhân chính khiến xuất hiện tình trạng các cơ sở y tế tăng chỉ định người bệnh vào giường bệnh nội trú, kéo dài ngày nằm viện quá mức cần thiết. BHXH Việt Nam đề nghị Bộ Y tế ban hành các quy định về tiêu chuẩn chỉ định bệnh nhân vào điều trị nội trú, điều chỉnh các bất cập về giá dịch vụ y tế với định mức kinh tế - kỹ thuật phù hợp thực tế...
Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Minh đề nghị: Trước mắt, việc sửa đổi Thông tư 37 nên thực hiện điều chỉnh ngay các nhóm dịch vụ đang có tần suất chỉ định thực hiện và có chi phí thanh toán cao bất thường, các dịch vụ có định mức kinh tế - kỹ thuật chưa hợp lý, tương đối rõ qua khảo sát. Giai đoạn tiếp theo, có thể thành lập tổ chuyên gia xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật theo quy trình chuyên môn kỹ thuật với nguyên tắc tính đúng, tính đủ. Kết hợp tổ chức khảo sát, đánh giá để xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật theo thực tế tại các cơ sở KCB.
Trên cơ sở định mức xây dựng và định mức khảo sát, sẽ đề xuất định mức và phương án giá phù hợp thực tế, có lộ trình áp dụng giá dịch vụ gắn với tiêu chí chất lượng dịch vụ và thực hiện điều chỉnh giá hằng năm theo nguyên tắc cân đối được thu - chi quỹ BHYT...
Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nhấn mạnh: Quan điểm chung của hai bên là phải bảo đảm quyền lợi cho người dân tham gia BHYT, bảo đảm các cơ sở có nguồn thu hợp lý và đúng mục đích. Đồng thời, phải bảo đảm nguồn quỹ đủ chi trả, minh bạch chính sách, không lạm dụng chi phí dưới bất kỳ hình thức nào...
Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước về BHYT, Bộ Y tế sẽ chủ trì, phối hợp BHXH Việt Nam gấp rút thực hiện sửa đổi Thông tư 37 phù hợp các tiêu chí trên. Đồng thời, Bộ Y tế cũng sẽ chỉ đạo thống nhất với đề xuất của BHXH Việt Nam về cách tính hệ số K năm 2017, xin ý kiến Chính phủ về nội dung này, có thể tính theo chỉ số CPI 2017 là 1,0353; yêu cầu Cục Quản lý KCB cần sớm ban hành danh mục, phân tuyến, phân hạng dịch vụ kỹ thuật.
