Từ bất cập về giá đền bù…
TP Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai) vào thời điểm cuối tháng 7-2017, những con mưa đổ xuống như trút nước vẫn không dịu bớt sự bức xúc của người dân thuộc diện bị thu hồi, giải tỏa đất tại DA Khu dân cư Bình Dương, phường Long Bình Tân, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
Ông Tăng Quốc Hòa (con trai - đại diện ủy quyền của ông Tăng Tài), hộ gia đình đã bị cơ quan chức năng TP Biên Hòa tổ chức cưỡng chế ngày 26-5-2017, tỏ vẻ khá bức xúc: “Gia đình tôi sử dụng mảnh đất này từ đầu năm 1971, nay cuộc sống bỗng dưng bị đảo lộn bởi DA này”.
Theo giấy chứng nhận việc sang nhượng đất, ngày 28-8-1991, của UBND phường Long Bình Tân thì gia đình ông Tăng Tài sử dụng đất này từ năm 1971 và liên tục sử dụng cho đến khi bị thu hồi. Tại bảng chiết tính giá trị bồi thường của Trung tâm phát triển quỹ đất TP Biên Hòa, ngày 25-3-2011, hộ gia đình ông Tăng Tài có tổng diện tích đất bị thu hồi là 2.362 m2 đất, với đơn giá được duyệt hỗ trợ, đền bù (cộng cả kinh phí hỗ trợ phần đất nông nghiệp), gia đình ông Tăng Tài nhận được hơn 2,1 tỷ đồng.
Trên thực tế, với số tiền này thì hộ gia đình ông Tăng Tài chưa đủ để mua một nền đất có diện tích khoảng 100 m2 ngay trên đất vừa bị thu hồi. Bởi theo đánh giá của các chuyên gia bất động sản và của ngay chủ đầu tư DA đưa ra, giá đất tại thời điểm này ở vị trí đất của gia đình ông Tăng Tài khoảng… hơn 20 triệu đồng/m2.
Theo ông Tăng Quốc Hòa, chính từ những bất cập về giá đền bù, chính sách hỗ trợ cho những gia đình trong diện di dời, giải tỏa đã gây ra nhiều bức xúc. Do đó, gia đình ông đã không đồng ý bàn giao mặt bằng, không đồng ý với việc cưỡng chế vì chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng các nội dung khiếu nại của gia đình.
Tại biên bản về việc cưỡng chế đất gia đình ông Tăng Tài ngày 26-5-2017, ông Tăng Quốc Hòa cho rằng: “Thực tế, đây là việc làm chống chế hợp thức hóa việc làm sai trái của cơ quan nhà nước liên quan đến gia đình chúng tôi. Chính quyền đã cố tình làm sai nhưng hậu quả thì chúng tôi phải gánh chịu”.
Cũng theo ông Hòa: “Cơ quan nhà nước đã thu hồi đất của gia đình chúng tôi và Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) cũng đã giao cho Công ty CP Phát triển hạ tầng An Hưng Phát (Công ty An Hưng Phát) theo giấy chứng nhận BV 047.981 do ông Lê Viết Hưng, Giám đốc Sở TN&MT ký ngày 21-12-2014, đồng thời Công ty An Hưng Phát đã bán lại cho ông Đoàn Tiến Thịnh theo văn bản bàn giao mặt bằng đất nền, nền đất số 27 thuộc lô L1 giữa ông Nguyễn Minh Hải, Tổng Giám đốc Công ty An Hưng Phát và người mua là ông Đoàn Tiến Thịnh thì nay cơ quan nhà nước còn tiến hành cưỡng chế thu hồi đất của gia đình chúng tôi làm gì nữa?”.
Từ đó, có thể hiểu được rằng việc thu hồi và bàn giao mặt bằng tại diện tích đất của ông Tăng Tài được diễn ra vào ngày 26-5-2017 nhưng trước đó ngay từ năm 2014, Sở TN&MT tỉnh Đồng Nai đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho Công ty An Hưng Phát. Một câu hỏi đặt ra là: Liệu có sự thiếu minh bạch trong DA này khi chưa thu hồi đất sao Sở TN&MT tỉnh Đồng Nai lại cấp GCNQSDĐ cho Công ty An Hưng Phát?
… Đến nghi ngờ “móc ngoặc” kiếm lời!
DA Khu dân cư Bình Dương tiền thân là ấp Bình Dương được lập nên từ thời kháng chiến chống thực dân Pháp thuộc xã Long Bình, TP Biên Hòa trước đây và đồng thời là cửa ngõ chiến lược nối TP Hồ Chí Minh qua cầu Đồng Nai, QL 1A với tỉnh Đồng Nai. Ông Nguyễn Văn Phát, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Long Bình Tân thời kỳ năm 1980 đến 1989, cho biết: “Kể từ sau ngày giải phóng, người dân nơi đây có cuộc sống khá ổn định nhưng tất cả dường như bị đảo lộn kể từ khi tỉnh Đồng Nai có quyết định quy hoạch, thu hồi đất làm khu dân cư mới Bình Dương”.
Theo Quyết định số 1573/QĐ-UBND tỉnh Đồng Nai ký ngày 4-6-2009 về Duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 DA Khu dân cư Bình Dương tại phường Long Bình Tân, TP Biên Hòa, diện tích khu đất quy hoạch là khoảng 15,95 ha, quy mô dân số khoảng 6.248 người, do Công ty CP Miền Đông - Đầu tư hạ tầng làm chủ đầu tư (nay DA được chuyển cho Công ty An Hưng Phát). Tính chất của DA là xây dựng khu dân cư kết hợp tái định cư, hệ thống hạ tầng kỹ thuật hoàn chỉnh, theo tiêu chuẩn đô thị loại II, nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế về nhà ở cho những nhà dân thuộc diện “giải tỏa trắng” khi thực hiện DA xây dựng cầu Đồng Nai mới. Đồng thời, đáp ứng nhu cầu đô thị hóa và phát triển quỹ đất ở của cư dân TP Biên Hòa và khu vực lân cận. Quy hoạch sử dụng đất với diện tích đất ở là 101.408 m2, chiếm tỷ lệ 63,6% (bao gồm chung cư cao tầng, biệt thự, nhà liên kế, nhà liên kế bố trí tái định cư); đất công viên cây xanh là 3.566 m2, chiếm tỷ lệ 2,2%; đất giao thông 54.526 m2, chiếm tỷ lệ 34,2%. Trong đó diện tích đất bố trí tái định cư là 28.735 m2, chiếm tỷ lệ 28,3%.
Ông Phát cho rằng: “Đây là quy hoạch của Nhà nước nên đành chịu. Trước đây, mỗi người dân có 200 m2 đất ở đô thị (theo định mức được UBND tỉnh Đồng Nai quy định) và hàng nghìn m2 đất để trồng cấy, thế nhưng sau khi có quyết định của tỉnh, người dân bị thu hồi đất phải vào khu tái định cư để sống và đất canh tác đã bị thu hồi rồi thì còn nói làm gì nữa? Vấn đề nằm ở chỗ lập lờ trong việc thu hồi đất để định cư cho dân và tái định cư cho người dân bị giải tỏa thuộc DA cầu Đồng Nai, nếu lấy đất của dân để phục vụ tái định cư thật sự và mở trường học, công viên công cộng thì chẳng nói làm gì, nhưng thực tế lại chủ yếu là… nhằm mục đích kinh doanh. Ở đây, đã có sự móc ngoặc của chính quyền với chủ đầu tư để kinh doanh kiếm lời”.
Khu đất nền tái định cư tại Dự án Khu dân cư Bình Dương.
Thực tế, tại Văn bản số 10173/UBND-CNN ngày 2-12-2008 của UBND tỉnh Đồng Nai về việc thỏa thuận cho Công ty CP Miền Đông- Đầu tư hạ tầng lập thủ tục đầu tư khu dân cư theo quy hoạch tại phường Long Bình Tân, TP Biên Hòa thì có thể thấy được việc đầu tư DA là do Công ty CP Miền Đông – Đầu tư hạ tầng lập thủ tục đầu tư DA khu dân cư theo quy hoạch. Sau khi xây dựng xong hạ tầng của DA, bàn giao cho UBND TP Biên Hòa 250 lô đất (tương đương khoảng 4 ha) để TP Biên Hòa bố trí tái định cư cho các hộ phải giải tỏa trắng thuộc DA xây dựng cầu Đồng Nai và các DA khác trên địa bàn theo thỏa thuận với UBND TP Biên Hòa. Như vậy, có thể được hiểu rằng đây là DA khu dân cư thương mại và chỉ một phần phục vụ tái định cư?
Trong khi đó, ngày 12-5-2009, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành Quyết định số 1329/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ và TĐC cho DA đầu tư xây dựng khu dân cư theo quy hoạch tại phường Long Bình Tân, TP Biên Hòa, với số hộ bị giải tỏa, thu hồi khoảng 127 hộ. Mức giá được áp dụng đồng loạt theo bảng định giá đất của UBND tỉnh Đồng Nai năm 2009 và hỗ trợ một phần cho các hộ được giải tỏa. Như vậy, có thể hiểu rằng: Chính quyền đã áp đặt giá đền bù, hỗ trợ để giải phóng mặt bằng cho chủ đầu tư thực hiện DA (?).
(Còn nữa)
