Từ tầm nhìn tới hành động

Dự thảo Đề án Phát triển Mạng lưới Trung tâm Đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế cũng định hình rõ bốn mô hình trung tâm đổi mới sáng tạo chủ lực. Trong đó, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tập trung vào công nghệ sâu (Deep Tech) và thương mại hóa nghiên cứu. Khu Công nghệ cao đẩy mạnh hoạt động thử nghiệm và chuyển giao công nghệ. Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh (SIHUB) được nâng cấp để giữ vai trò điều phối chung. Cuối cùng, các trung tâm do doanh nghiệp đầu tư theo mô hình hợp tác công - tư (PPP) sẽ tập trung vào những lĩnh vực “nóng” như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và năng lượng tái tạo.

“Thành phố đang quyết liệt triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Quá trình này đặt ra những yêu cầu cấp thiết trong việc xây dựng các chương trình nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ mang tính chiến lược, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn”, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh Lê Thanh Minh phát biểu tại Phiên tổng thể của Hội thảo “Định hướng nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 - 2030”, diễn ra vào cuối tháng 3/2026.

Chuỗi bảy hội thảo chuyên đề đã ghi nhận gần 100 ý kiến đóng góp từ 63 đại diện đơn vị viện, trường, học viện, doanh nghiệp của các chuyên gia và nhà khoa học. Với khát vọng vươn lên trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, các chuyên gia cũng nhất trí với phương hướng phát triển và xây dựng hệ sinh thái tích hợp. Mục tiêu đến năm 2030 là hình thành ít nhất ba trung tâm cấp quốc gia và bảy trung tâm cấp tỉnh. Các đơn vị này sẽ kết nối chặt chẽ để chia sẻ nguồn lực, chuyên gia và liên kết thị trường. Cách tiếp cận mạng lưới này sẽ giúp phát huy tối đa lợi thế của từng đơn vị và tạo hiệu ứng lan tỏa sâu rộng.

Để hiện thực hóa tầm nhìn trên, Nghị định số 268/2025/NĐ-CP được xem như văn bản pháp lý quan trọng, quy định chi tiết về việc công nhận tổ chức, cá nhân đổi mới sáng tạo và các cơ chế hỗ trợ khởi nghiệp, cũng như hướng tiếp cận các ưu đãi về thuế, hạ tầng và nguồn vốn. Bên cạnh đó, các đại biểu kiến nghị địa phương cần thêm những cú hích mạnh mẽ vào thực tiễn sản xuất. Thành phố cần sớm chấm dứt tình trạng nghiên cứu nhỏ lẻ, manh mún và dàn trải. Thay vào đó, chính quyền cần xây dựng các chương trình khoa học và công nghệ quy mô lớn theo hình thức “đặt hàng” dựa trên các bài toán cụ thể của đời sống.

Rõ ràng, việc triển khai mạng lưới đổi mới sáng tạo không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mà còn gây dựng niềm tin bền vững cho những người làm khoa học. Khi tri thức trở thành tài sản quý giá nhất, mỗi cá nhân sáng tạo đang sở hữu cơ hội vươn lên trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới phát triển quốc gia.