Micromouse là dạng thi đấu robot tự hành giải mã mê cung, ra đời từ năm 1977 khi tạp chí IEEE Spectrum lần đầu khởi xướng và nhanh chóng trở thành cuộc thi kỹ thuật được tổ chức luân phiên ở nhiều quốc gia trên thế giới suốt gần nửa thế kỷ qua. Luật chơi tưởng đơn giản nhưng đầy thử thách: Mỗi đội tự thiết kế, lắp ráp và lập trình một robot cỡ nhỏ, đặt vào một góc của mê cung hình lưới ô vuông, sau đó robot phải tự tìm đường đến khu vực trung tâm trong thời gian ngắn nhất, hoàn toàn không có điều khiển từ xa hay bất kỳ sự hỗ trợ trực tiếp nào từ con người trong suốt quá trình thi đấu.
Vào cuối tháng 7, cuộc thi Micromouse 2026: Open League do Câu lạc bộ Robotics BotBee, Trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa (Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức với sự đồng hành của Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao thuộc Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh (SHTP-IC) cùng nhiều doanh nghiệp, đã quy tụ nhiều đội thi đến từ các trường như THPT Chuyên Hùng Vương, THPT Nguyễn Khuyến, THPT Nguyễn Hữu Huân, THPT Bình Phú, THPT Mạc Đĩnh Chi, THPT Ngô Quyền... Đây là năm thứ hai liên tiếp sân chơi này được tổ chức tại thành phố, sau khi Câu lạc bộ BotBee triển khai những phiên bản micromouse đầu tiên dành cho học sinh phổ thông.
Với nhiều học sinh, đây là lần đầu tiên các em phải tự mình đối mặt với một bài toán kỹ thuật tổng hợp, từ khâu hàn mạch, lắp ráp phần cứng cho đến viết giải thuật điều khiển. Em Võ Thúy Nhi, học sinh Trường THPT Nguyễn Hữu Huân, hào hứng chia sẻ về trải nghiệm của mình tại cuộc thi. Nhi cho biết bản thân rất thích chế tạo robot tự hành vì nó đòi hỏi kỹ năng giải thuật toán và tối ưu chương trình để robot đi đúng đường và vượt qua thử thách một cách nhanh nhất.
Robot tham gia thi đấu phải có kích thước tối đa 25x25 cm, không giới hạn chiều cao và phải bảo đảm an toàn, không gây hư hỏng, trầy xước hoặc để lại bất kỳ bộ phận nào trong mê cung. Mê cung được thiết kế theo lưới 16x16 ô, mỗi ô rộng 18x18 cm. Mỗi đội thường có 10 phút thi đấu và được phép chạy nhiều lần để robot học, tối ưu lộ trình. Thành tích chính thức được tính bằng thời gian ngắn nhất từ điểm xuất phát đến đích.
Thầy Trần Lê Hùng Phi - Trưởng tổ bộ môn Tin học, Trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa, đồng thời là giáo viên phụ trách Câu lạc bộ Robotics BotBee cho biết, mục tiêu của cuộc thi là tạo ra một sân chơi học thuật thật sự về robotics và hệ thống nhúng dành cho học sinh THPT, qua đó góp phần đa dạng hóa các hoạt động học tập trải nghiệm và nghiên cứu khoa học trong nhà trường.
Những "chú chuột thuật toán" lướt đi trong mê cung hôm nay chính là tiền đề cho những giải pháp tự động hóa, xe tự lái và robot thông minh trong công nghiệp của ngày mai. Sân chơi này đã và đang khẳng định vai trò cầu nối giúp học sinh sớm tiếp cận và định hướng nghề nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như robotics, hệ thống nhúng, điều khiển tự động và khoa học máy tính, những ngành học đang có nhu cầu nhân lực ngày càng lớn tại Việt Nam hiện nay.
