Tạo “Hồ sơ ứng cử Trưởng thôn" bằng AI có thể bị phạt tới 30 triệu đồng

Tuy nhiên, phía sau những bức ảnh vui nhộn ấy lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ về lộ lọt dữ liệu cá nhân, xâm phạm quyền hình ảnh và những rủi ro pháp lý nếu người dùng thiếu hiểu biết khi chia sẻ thông tin trên không gian mạng.

Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Cục A05, Bộ Công an) thông tin, thời gian gần đây, mạng xã hội Facebook, TikTok và Threads xuất hiện nhiều bài đăng với nội dung "Hồ sơ ứng cử Trưởng thôn". Nhờ sự hỗ trợ của các công cụ AI, người dùng chỉ cần nhập một vài câu lệnh là có thể tạo ra một "bản hồ sơ" với hình ảnh được thiết kế chuyên nghiệp, kèm các thông tin như họ tên, năm sinh, địa chỉ, nghề nghiệp, khẩu hiệu tranh cử hay "chương trình hành động" theo phong cách hài hước.

Xu hướng này nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt chia sẻ bởi tính mới lạ, mang tính giải trí. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điều đáng lo ngại không nằm ở việc sử dụng AI, mà ở thói quen vô tư cung cấp dữ liệu cá nhân và phát tán sản phẩm do AI tạo ra trên môi trường mạng.

Thực tế cho thấy, không ít người sẵn sàng đưa lên các nền tảng AI ảnh chân dung rõ mặt, họ tên đầy đủ, ngày tháng năm sinh, quê quán, nơi làm việc, số điện thoại hoặc các thông tin nhận dạng khác để tạo ra sản phẩm "giống thật" nhất.

Theo các chuyên gia an ninh mạng, dữ liệu cá nhân sau khi được tải lên các nền tảng AI có thể được lưu trữ hoặc xử lý theo chính sách của từng nhà cung cấp dịch vụ. Nếu người dùng không tìm hiểu kỹ điều khoản sử dụng hoặc lựa chọn những nền tảng không bảo đảm an toàn, nguy cơ lộ lọt dữ liệu, bị khai thác cho các mục đích ngoài ý muốn là hoàn toàn có thể xảy ra.

Trong bối cảnh hiện nay, tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng gia tăng hoạt động, những dữ liệu tưởng như đơn giản như ảnh chân dung, họ tên, năm sinh hay địa chỉ cũng có thể trở thành nguyên liệu để tạo dựng hồ sơ giả, phục vụ các hành vi giả mạo tài khoản, giả danh cơ quan chức năng hoặc thực hiện các chiêu trò lừa đảo tinh vi.

Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin, trào lưu này còn đặt ra vấn đề về tính phù hợp trong việc sử dụng hình ảnh, chức danh "Trưởng thôn" để tạo nội dung mang tính đùa vui trên mạng xã hội.

Trưởng thôn là người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở, giữ vai trò quan trọng trong việc triển khai chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và tổ chức các hoạt động tại cộng đồng dân cư. Vì vậy, việc sử dụng hình ảnh, chức danh này để tạo các nội dung gây hiểu nhầm, xuyên tạc hoặc thiếu chuẩn mực có thể tạo ra những tác động tiêu cực đối với nhận thức xã hội.

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, quy định tăng cường chế tài xử lý đối với nhiều hành vi vi phạm trên không gian mạng. Theo đó, hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt lên đến 30 triệu đồng trong các trường hợp thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định. Bên cạnh đó, nếu xâm phạm quyền về hình ảnh, dữ liệu cá nhân, danh dự hoặc nhân phẩm của tổ chức, cá nhân, người vi phạm còn có thể phải bồi thường dân sự hoặc chịu các trách nhiệm pháp lý khác theo quy định.

Cục A05 khuyến cáo, AI chỉ là một công cụ hỗ trợ. Việc sử dụng AI sẽ phát huy hiệu quả khi người dùng biết kiểm soát dữ liệu đầu vào và chịu trách nhiệm đối với nội dung mình công bố. Không nên vì chạy theo các "trend" trên mạng xã hội mà vô tình công khai thông tin cá nhân hoặc tiếp tay cho việc lan truyền những nội dung có thể gây hiểu nhầm.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, cùng với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu cá nhân, cân nhắc kỹ trước khi cung cấp thông tin cho các nền tảng trực tuyến và tuân thủ các quy định của pháp luật khi đăng tải, chia sẻ nội dung trên không gian mạng. Chỉ khi sử dụng AI một cách có trách nhiệm, người dùng mới có thể tận dụng được lợi ích của công nghệ mà không phải đối mặt những rủi ro về an toàn thông tin và các hệ lụy pháp lý.