Đêm 11/3, rạng sáng 12/3, trên chuyến bay từ Thành phố Hồ Chí Minh ra Hà Nội, trong khoang hành khách có những chiếc thùng đặc biệt được các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 nâng niu theo sát từng bước. Đó không phải là hành lý, mà là trái tim và lá gan của một người đã ra đi hiến tặng, đang trên đường mang lại cơ hội sống cho những bệnh nhân đang chờ đợi ở Hà Nội.
Tại Bệnh viện đa khoa Bình Dương (Thành phố Hồ Chí Minh), các bác sĩ đã làm mọi điều có thể để cứu một nam bệnh nhân bị chấn thương sọ não nặng. Nhưng sau tất cả nỗ lực, điều kỳ diệu đã không xảy ra. Nam người bệnh được chẩn đoán chết não. Giữa thời khắc đau đớn nhất, gia đình đã đưa ra một quyết định nhân văn cao cả: Đồng ý hiến tạng của người thân để cứu những người khác.
Theo điều phối của Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, chỉ trong thời gian ngắn, nhiều ekip từ khắp cả nước đã được huy động. 9 giờ sáng 11/3, các bác sĩ của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 bay vào Thành phố Hồ Chí Minh. Cùng thời gian đó, kíp ghép gan, ghép tim của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 hoàn tất các xét nghiệm, thủ tục pháp lý của người nhận tạng.
Từ các đầu cầu của đất nước, các bác sĩ hội chẩn online để chuẩn bị tiến hành ca lấy, ghép đa tạng từ người hiến chết não.
17 giờ cùng ngày, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy để tiến hành làm các xét nghiệm, tiến hành lấy-ghép đa tạng. Trong phòng mổ của Bệnh viện Chợ Rẫy, các kíp làm việc trong sự tập trung tuyệt đối.
Trái tim và gan phải được chuyển về Hà Nội để ghép cho 2 bệnh nhân tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; Gan trái dành cho một bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Trung ương; 2 quả thận được điều phối cho Bệnh viện Trung ương Huế; 2 giác mạc được gửi tới Bệnh viện Quân y 103 và Bệnh viện Bạch Mai.
Đến 23 giờ 30 phút ngày 11/3, những thùng bảo quản tạng gan và tim được vận chuyển ra sân bay về Hà Nội.
“Trên chuyến bay đêm đó, toàn bộ sự tập trung của chúng tôi đều hướng về những thùng tạng, những người bệnh đang chờ đợi được ghép. Bởi trong ghép tạng, mỗi phút trôi qua đều vô cùng quý giá. Trong suốt hành trình đi lấy tạng, các nhóm bác sĩ ở hai đầu cầu vẫn liên tục trao đổi thông tin”, Trung tá, Tiến sĩ Hồ Văn Linh - Khoa Phẫu thuật Gan-Mật-Tụy, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 chia sẻ.
Đại tá, Tiến sĩ Ngô Vi Hải - Chủ nhiệm khoa Ngoại lồng ngực, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết: “Từ khi ca lấy tạng bắt đầu, các nhóm liên lạc liên tục. Chúng tôi cập nhật cho nhau từng mốc thời gian quan trọng như thời điểm tim được lấy ra, thời điểm kẹp động mạch chủ, thời gian dự kiến vận chuyển,... Những thông tin đó giúp kíp ghép tại Hà Nội chủ động chuẩn bị các bước phẫu thuật để khi tim về đến nơi có thể ghép ngay”.
Đến 2 giờ sáng 12/3, đoàn bác sĩ cùng các thùng tạng về đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Ngay trong đêm, hai ca ghép tạng lớn đã được tiến hành đồng thời.
Thượng tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Quang - Phó Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Gan-Mật-Tụy, Trưởng kíp Ghép gan cho biết, người nhận gan là nam bệnh nhân 42 tuổi, được chẩn đoán suy gan cấp trên nền viêm gan B mạn tính và xơ gan, với MELD score 42 điểm, tình trạng bệnh rất nặng. Ca ghép gan kéo dài liên tục 9 giờ và đã bước đầu thành công tốt đẹp.
Còn trường hợp nhận tim là nam bệnh nhân, 53 tuổi, được chẩn đoán suy tim giai đoạn cuối, bệnh cơ tim thể giãn. Sự phối hợp đồng bộ chặt chẽ giữa nhóm lấy, vận chuyển tạng và kíp mổ cũng như sự thuần thục kỹ thuật của kíp mổ đã rút ngắn tối đa thời gian thiếu máu của quả tim ghép. Chỉ hơn 50 phút sau khi đến cổng bệnh viện, trái tim đã đập những nhịp đầu tiên trong lồng ngực người nhận.
Thời gian từ lúc bắt đầu nối ghép đến lúc trái tim đập trở lại chỉ trong vòng 30 phút. Đây là ca ghép tim thứ 9 và là ca ghép tim xuyên Việt thứ 3 của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Hiện nay, sức khỏe của 2 bệnh nhân diễn biến thuận lợi, được rút ống nội khí quản chiều 12/3. Hai bệnh nhân tỉnh táo, tự thở, mạch huyết áp ổn định và tiếp tục được chăm sóc, theo dõi theo chế độ đặc biệt.
Trung tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hữu Song - Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 khẳng định: "Những ca ghép tạng xuyên đêm, sự tận tâm, phối hợp và hy sinh thầm lặng của nhiều con người trong nhiều đêm không ngủ để sự sống được giữ lại cho người bệnh là lời chào mừng ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 và chúc mừng 75 năm Ngày thành lập bệnh viện ý nghĩa nhất".
Từ Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội đến Huế, hành trình ấy nối dài sự sống qua nhiều thành phố, nhiều phòng mổ và nhiều cuộc đời. Nhờ nghĩa cử cao đẹp của người hiến và gia đình người hiến, 7 người bệnh được cứu sống, được trở về nhà và tiếp tục thực hiện ước mơ dang dở.
