Từ những nốt sẩn đỏ, phát hiện bé 2 tháng tuổi mắc giang mai bẩm sinh

Một bé gái 2 tháng tuổi nhập viện với các tổn thương da lan tỏa, sốt cao, trước đó được chẩn đoán viêm da cơ địa. Chỉ đến khi khai thác kỹ tiền sử và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, bệnh nhi mới được xác định mắc giang mai bẩm sinh.

Giang mai là bệnh lý do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra. (Ảnh minh họa)
Giang mai là bệnh lý do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra. (Ảnh minh họa)

Thời gian gần đây, Bệnh viện Da liễu Trung ương liên tục tiếp nhận trẻ mắc giang mai bẩm sinh đến khám và điều trị nội trú. Đáng chú ý, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi trẻ đã xuất hiện các biểu hiện trên da.

Một trường hợp mới đây là bé gái 2 tháng tuổi, sinh đủ tháng, sinh thường, là con thứ hai trong gia đình. Khoảng 2 tuần trước khi nhập viện, trẻ xuất hiện nhiều sẩn đỏ có viền vảy ở đầu, lưng, tay chân, lòng bàn tay và bàn chân, kèm sốt cao.

Ban đầu, trẻ được chẩn đoán viêm da cơ địa và điều trị nhưng các tổn thương không cải thiện.

Khai thác kỹ tiền sử, các bác sĩ nhận thấy trong suốt thai kỳ, người mẹ chưa từng được xét nghiệm sàng lọc giang mai và cũng không được điều trị bệnh.

Từ biểu hiện lâm sàng, tiền sử sản khoa và các xét nghiệm, bệnh nhi được chẩn đoán giang mai bẩm sinh. Kết quả xét nghiệm cho thấy TPHA định lượng của trẻ là 1/40.960, RPR định lượng 1/128. Các chỉ số tương ứng ở người mẹ cũng ở mức TPHA 1/40.960 và RPR 1/128.

Bác sĩ nội trú Nguyễn Minh Hường, Phòng Khám các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, giang mai bẩm sinh xảy ra khi xoắn khuẩn Treponema pallidum truyền từ mẹ sang con trong thai kỳ.

Sự lây truyền thường xảy ra từ tháng thứ 4-5 của thai kỳ, khi màng rau thai mỏng đi, tạo điều kiện để xoắn khuẩn từ mẹ xâm nhập vào thai nhi. Mức độ bệnh ở trẻ phụ thuộc vào mức độ lây truyền.

Trường hợp nặng có thể dẫn đến sảy thai, thai chết lưu, sinh non hoặc tử vong. Với những trường hợp nhẹ hơn, trẻ có thể không biểu hiện ngay khi sinh mà xuất hiện các triệu chứng sau vài ngày hoặc vài tháng.

Giang mai bẩm sinh sớm có thể biểu hiện bằng các tổn thương da giống giang mai giai đoạn II ở người lớn, phỏng nước hoặc bong vảy ở lòng bàn tay, bàn chân. Trẻ cũng có thể sổ mũi, khụt khịt mũi, viêm xương sụn, nổi hạch, gan lách to, viêm màng não hoặc tổn thương mắt.

Nếu không được phát hiện và điều trị, bệnh có thể để lại những di chứng lâu dài. Giang mai bẩm sinh muộn, xuất hiện khi trẻ trên 2 tuổi, có thể gây tổn thương mắt, tai, khớp, dị dạng xương và các di chứng khác.

Sau khi được chẩn đoán, bệnh nhi được điều trị bằng Benzyl Penicillin G liều 150.000 đơn vị/kg/ngày, truyền tĩnh mạch trong 10 ngày. Tuy nhiên, khoảng 2 giờ sau liều penicillin đầu tiên, trẻ đột ngột sốt 39 độ C, xuất hiện ban đỏ lan tỏa toàn thân.

Trong tình huống này, việc phân biệt phản ứng do thuốc với dị ứng thuốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sau khi đánh giá, các bác sĩ xác định trẻ gặp phản ứng Jarisch-Herxheimer, một phản ứng viêm cấp tính có thể xuất hiện sau khi bắt đầu điều trị giang mai bằng penicillin, chứ không phải dị ứng với penicillin.

Trẻ được điều trị hỗ trợ, hạ sốt, theo dõi sát và tiếp tục sử dụng penicillin theo phác đồ. Sau khoảng 6 giờ, trẻ hết sốt, tình trạng cải thiện rõ rệt và không ghi nhận thêm phản ứng bất lợi.

Tiến sĩ, bác sĩ Trịnh Minh Trang, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng khám các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, phản ứng Jarisch-Herxheimer thường xuất hiện trong vòng 2-8 giờ sau khi bắt đầu điều trị và tự thuyên giảm trong khoảng 12-24 giờ.

Nguyên nhân được cho là do xoắn khuẩn Treponema pallidum bị ly giải nhanh chóng, giải phóng các thành phần của vi khuẩn và kích hoạt phản ứng viêm của cơ thể.

Theo các báo cáo, phản ứng này gặp ở khoảng 30-70% người mắc giang mai giai đoạn sớm và có thể xảy ra ở 43-55% trẻ mắc giang mai bẩm sinh.

Điều quan trọng, theo Tiến sĩ Trang, là phải phân biệt phản ứng Jarisch-Herxheimer với phản vệ do penicillin. Khi xảy ra phản ứng này, việc xử trí chủ yếu là điều trị hỗ trợ, hạ sốt, bù dịch và theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn. Không nên tự ý ngừng penicillin, bởi đây không phải là phản ứng dị ứng với thuốc.

Corticosteroid cũng không được khuyến cáo sử dụng thường quy để dự phòng hoặc điều trị phản ứng Jarisch-Herxheimer, chỉ được cân nhắc trong một số tình huống đặc biệt hoặc khi phản ứng diễn biến nặng.

Sau 10 ngày điều trị, các tổn thương da của bé gái cải thiện rõ rệt, toàn trạng ổn định và được xuất viện. Trẻ được hẹn tái khám định kỳ để theo dõi đáp ứng điều trị bằng xét nghiệm huyết thanh học.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Trịnh Minh Trang, số liệu của WHO cho thấy năm 2022 có khoảng 700.000 trường hợp giang mai bẩm sinh trên toàn cầu và khoảng 390.000 trường hợp có kết cục thai kỳ bất lợi liên quan đến giang mai, gồm thai chết lưu, tử vong sơ sinh, sinh non và trẻ mắc giang mai bẩm sinh.

Đáng lưu ý, phần lớn những trường hợp này có thể phòng tránh nếu người mẹ được sàng lọc và điều trị sớm trong thai kỳ.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ mang thai cần xét nghiệm sàng lọc giang mai ngay từ lần khám thai đầu tiên, đặc biệt trong 3 tháng đầu. Nếu phát hiện bệnh, người mẹ cần được điều trị đầy đủ và đúng phác đồ.

Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa sản khoa, da liễu, nhi khoa và xét nghiệm cần được tăng cường để phát hiện sớm, điều trị kịp thời cho cả mẹ và trẻ.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra vào ngày 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về Việt Nam đã được nâng so với nước ngoài; đồng thời phối hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các chuyên gia báo cáo tại hội thảo khoa học. (Ảnh: Ngọc Anh)

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình

Hội thảo khoa học của Hội Chấn thương chỉnh hình Việt Nam dần trở thành hoạt động thường niên, thu hút sự tham gia của đông đảo phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình trong nước và quốc tế trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, nhằm phát triển những kỹ thuật, công nghệ mới giúp nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.

Bệnh nhân quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi ngay tại đảo. (Ảnh: QUÝ NGỌC)

Ngành y tế đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) làm chủ kỹ thuật phẫu thuật nội soi

Ngày 2/10, Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) đã thực hiện mổ nội soi cho bốn bệnh nhân liên quan ổ bụng. Đây là lần đầu tiên của đội ngũ y, bác sĩ trên đảo Phú Quý thực hiện phẫu thuật bằng nội soi, dưới sự giám sát trực tiếp của ê-kíp chuyển giao kỹ thuật của Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim chúc mừng gia đình sản phụ. (Ảnh: BVCC)

Kỳ tích y khoa: Tam thai chào đời cách nhau 36 giờ

Khi bé đầu tiên nặng 900g chào đời, các bác sĩ phải tìm cách ngăn cuộc chuyển dạ tiếp diễn để 2 thai nhi còn lại có thêm thời gian phát triển trong bụng mẹ. Quyết định sinh trì hoãn mở ra 36 giờ đầy thách thức, trước khi 2 bé lần lượt chào đời và bước vào hành trình chăm sóc đặc biệt kéo dài hơn 200 ngày.

Lâm Đồng phấn đấu hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trong tháng 11/2026. (Ảnh: BẢO VĂN)

Lâm Đồng phát động chiến dịch 60 ngày đêm khám sức khỏe miễn phí cho người dân

Chiều 1/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thông tin, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phát động “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân”, nhằm hoàn thành mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm 2026.

Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế chia sẻ tại buổi họp báo. (Ảnh: T.D)

Sửa Luật An toàn thực phẩm, khắc phục chồng chéo trong quản lý

Khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm trong quản lý an toàn thực phẩm là một trong những nội dung được đặt ra trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Dự thảo hướng tới thống nhất đầu mối quản lý, phân định rõ trách nhiệm các bộ, ngành, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ nguy cơ.

Hoạt động tư vấn sức khỏe, khám sàng lọc cho người cao tuổi sau lễ phát động tại Cà Mau. (ảnh HOÀN THÀNH)

Cà Mau chung tay vì sức khỏe người cao tuổi

Ngày 1/10, Quyền Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau Nguyễn Tấn Lực cho biết, lực lượng chức năng Cà Mau vừa tổ chức khám sàng lọc sức khỏe cho hàng trăm người cao tuổi tại địa phương nhân lễ phát động Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026.

Lễ ký kết hợp tác. (Ảnh: VNVC)

Hợp tác chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi, trao tặng 10.000 liều vaccine cúm

Hội Người cao tuổi Việt Nam và Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh-VNVC hợp tác triển khai Đề án “Chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi Việt Nam”, hướng tới tăng cường phòng bệnh, phát hiện sớm, điều trị và phục hồi cho người cao tuổi. Dịp này, VNVC trao tặng 10.000 liều vaccine cúm cho người cao tuổi trên toàn quốc.

Lãnh đạo Bộ chủ trì cuộc họp. (Ảnh: T.H)

Quản lý giá thiết bị y tế: Minh bạch từ chuỗi cung ứng đến người bệnh

Bộ Y tế đang xây dựng các giải pháp quản lý giá thiết bị y tế theo hướng minh bạch toàn bộ chuỗi cung ứng và vòng đời sản phẩm, từ nhập khẩu, mua sắm, đấu thầu đến thanh toán bảo hiểm y tế. Việc kê khai, niêm yết giá sẽ được thực hiện trên cơ sở dữ liệu ngành y tế, đồng thời phân biệt rõ với giá hình thành trong đấu thầu.

Cán bộ y tế tiêm vaccine cho trẻ trong độ tuổi để phòng các bệnh truyền nhiễm trên địa bàn Hà Nội. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Ca mắc cúm mùa có xu hướng tăng, Bộ Y tế khuyến cáo phòng bệnh

Số ca mắc cúm mùa có xu hướng gia tăng nhẹ trong một số tuần gần đây, song chưa ghi nhận sự gia tăng bất thường các trường hợp nặng hoặc tử vong. Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh, đặc biệt lưu ý nhóm có nguy cơ diễn biến nặng như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh nền.

Lãnh đạo Chi cục Dân số tỉnh Sơn La trao giải cho các đội thi xuất sắc tại chương trình ngoại khóa tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi xã Sốp Cộp. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Sơn La chăm sóc người cao tuổi từ cơ sở

Trước xu hướng già hóa dân số, tỉnh Sơn La đang từng bước mở rộng các hoạt động chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh, nâng cao đời sống tinh thần và tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục phát huy vai trò trong gia đình, cộng đồng.