Xung đột tại Trung Đông: Mỹ và Iran để ngỏ các phương án cứng rắn

Mỹ và Iran ngày 17/5 tiếp tục phát đi các thông điệp cứng rắn liên quan tiến trình đàm phán giảm căng thẳng. Iran tuyên bố sẵn sàng ứng phó với mọi hành động gây hấn mới, trong bối cảnh Washington được cho là đang xem xét thêm các phương án gây sức ép đối với Tehran.

Toà nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)
Toà nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, Chuẩn tướng Reza Talaei-Nik, cho biết lực lượng vũ trang nước này đã chuẩn bị cho các kịch bản an ninh khác nhau, đồng thời khẳng định Tehran sẵn sàng ứng phó trước mọi nguy cơ có thể phát sinh trong thời gian tới.

Hãng thông tấn nhà nước Iran (IRNA) ngày 17/5 dẫn lời Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran cũng nhận định thế giới đang bước sang một giai đoạn mới sau những diễn biến căng thẳng gần đây tại Vùng Vịnh, trong đó xu hướng đa phương được cho là ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quan hệ quốc tế.

Cùng ngày, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng cần tăng cường đoàn kết và lòng tin giữa các quốc gia Hồi giáo nhằm tránh những bất đồng và chia rẽ trong khu vực. Phát biểu trong cuộc gặp Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi tại Tehran, ông Pezeshkian nhấn mạnh chính sách của Iran là thúc đẩy quan hệ hữu nghị với các nước láng giềng, đặc biệt là các quốc gia ven Vịnh Persian.

Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tiếp tục gia tăng sức ép đối với Iran. Trong các phát biểu với truyền thông và trên mạng xã hội Truth Social ngày 17/5, ông Trump cho rằng thời gian không còn nhiều đối với Iran, đồng thời nhấn mạnh Tehran cần sớm đưa ra một đề xuất hòa bình mà Washington có thể chấp nhận.

Trả lời phỏng vấn qua điện thoại với trang tin Axios (Mỹ), Tổng thống Trump cho biết ông vẫn tin Iran muốn đạt được thỏa thuận và đang chờ một đề xuất cập nhật từ Tehran, đồng thời cảnh báo sẽ có hành động quân sự mạnh mẽ hơn nữa nếu Tehran không đưa ra “một đề xuất tốt hơn”. Ông Trump cũng nhắc lại ý kiến này khi trả lời phỏng vấn với kênh Channel 12 của Israel song không nêu thời hạn cụ thể cho tiến trình đàm phán.

Cũng trong ngày 17/5, Tổng thống Trump đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong đó phần lớn chương trình nghị sự tập trung vào cuộc xung đột với Iran hiện nay. Ông Trump cho biết cuộc điện đàm đã diễn ra một cách tích cực.

Trước đó một ngày, nhà lãnh đạo Mỹ đã có cuộc họp với các cố vấn an ninh hàng đầu tại bang Virginia với sự tham dự của Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Đặc phái viên Steve Witkoff và Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe.

Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức nước này cho biết Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ triệu tập nhóm an ninh quốc gia cấp cao tại Phòng Tình huống vào ngày 19/5 để thảo luận các phương án quân sự đối với Iran.

​Những diễn biến trên càng cho thấy vẫn còn khoảng cách lớn giữa Mỹ và Iran trong tiến trình đàm phán. Phía Iran cho biết Mỹ chưa có bất kỳ nhượng bộ đáng kể nào trong phản hồi mới nhất đối với đề xuất của Tehran về khuôn khổ đàm phán nhằm hạ nhiệt xung đột, đồng thời khẳng định “kế hoạch 10 điểm” của Tehran là “lằn ranh đỏ” trong mọi cuộc đàm phán với Mỹ.

Trong khi đó, trong phản hồi mới nhất của mình, phía Mỹ đã đưa ra danh sách gồm 5 điểm, trong đó có đề nghị Iran chỉ duy trì hoạt động tại một cơ sở hạt nhân và chuyển sang Mỹ toàn bộ lượng urani làm giàu ở cấp độ cao. Ngoài ra, Mỹ cũng được cho là chưa đồng ý dỡ bỏ phần lớn tài sản của Iran bị phong tỏa ở nước ngoài, đồng thời không chấp nhận bồi thường các thiệt hại do xung đột gây ra như yêu cầu của Tehran.

Có thể bạn quan tâm

Công sứ Nguyễn Hải Lưu, Phó Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc phát biểu tại phiên thảo luận. (Ảnh: Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc cung cấp)

Việt Nam kêu gọi chấm dứt xung đột, bảo đảm an ninh hàng hải và thúc đẩy giải pháp hai Nhà nước tại Trung Đông

Việt Nam kiên định ủng hộ quyền chính đáng và bất khả xâm phạm của nhân dân Palestine về tự quyết, cũng như việc Nhà nước Palestine trở thành thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc; đồng thời tiếp tục ủng hộ giải pháp hai Nhà nước, hướng tới một nền hòa bình công bằng, toàn diện và lâu dài tại Trung Đông.

Một con tàu bị lực lượng Houthi tấn công ngoài khơi cách thành phố al-Hudaydah của Yemen khoảng 64 hải lý về phía Tây Bắc, trên Biển Đỏ. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

Kêu gọi giảm căng thẳng ở khu vực Biển Đỏ

Căng thẳng tại khu vực Biển Đỏ tiếp diễn khi lực lượng Houthi tại Yemen phóng tên lửa nhằm vào lãnh thổ Saudi Arabia và liên quân Arab do Saudi Arabia dẫn đầu không kích nhiều mục tiêu của Houthi. Trước diễn biến nguy hiểm tại khu vực này, Liên hợp quốc và nhiều nước kêu gọi các bên giảm căng thẳng.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Chia rẽ về hoạt động quân sự nhằm vào Iran

Bất đồng trong Quốc hội Mỹ bộc lộ rõ liên quan xung đột với Iran, khi Hạ viện ngày 23/7 thông qua một nghị quyết về hạn chế quyền của tổng thống trong việc phát động các hoạt động quân sự chống Iran mà không có sự chấp thuận của Quốc hội, còn Thượng viện cùng ngày lại bác bỏ một nghị quyết tương tự.

Khói bốc lên sau vụ không kích tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nỗ lực ngoại giao ngăn xung đột lan rộng ở Trung Đông

Trong bối cảnh giao tranh ở Trung Đông tiếp tục leo thang nghiêm trọng, các nỗ lực ngoại giao đang được khẩn trương thúc đẩy, Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni và Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Pakistan Asim Munir đã nhất trí tăng cường phối hợp nhằm bảo đảm an ninh khu vực.

Quang cảnh Eo biển Hormuz ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nguy cơ căng thẳng trên Biển Đỏ

Liên hợp quốc bày tỏ quan ngại sâu sắc trước nguy cơ căng thẳng leo thang trên tuyến hàng hải ở Biển Đỏ sau lời đe dọa phong tỏa của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào Saudi Arabia, đồng thời kêu gọi tất cả các bên kiềm chế, giải quyết bất đồng thông qua đối thoại và ngoại giao.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu tại một cuộc họp báo ở Tehran, Iran, tháng 12/2025. (Ảnh: Xinhua/Shadati)

Iran cáo buộc Mỹ không muốn giảm căng thẳng

Phóng viên TTXVN tại Trung Đông dẫn nguồn báo “Times of Israel” ngày 20/7 cho biết, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đánh giá, các động thái quân sự của Mỹ chứng tỏ Washington không quan tâm đến việc chấm dứt leo thang căng thẳng gần đây với Tehran.

Khói bốc lên sau vụ không kích tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN phát)

Mỹ tấn công các mục tiêu của IRGC tại Iran

Ngày 19/7, quân đội Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều mục tiêu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đánh dấu bước leo thang mới trong căng thẳng giữa hai nước sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đổ vỡ.

Sân bay quốc tế Sanaa tại Yemen bị không kích (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Căng thẳng lan rộng tại Trung Đông

Tình hình căng thẳng ở khu vực Trung Đông diễn biến phức tạp khi lực lượng Houthi tại Yemen thông báo đã nhắm mục tiêu vào sân bay quốc tế Abha của Saudi Arabia nhằm đáp trả vụ tấn công vào sân bay quốc tế Sanaa tại Yemen mà lực lượng Houthi cho là do Saudi Arabia thực hiện.