Xây dựng quan hệ chiến lược thế hệ mới Việt Nam-Singapore

Nhân dịp này, Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Phước Anh đã có bài trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa của chuyến thăm cũng như triển vọng định hình khuôn khổ hợp tác song phương bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Phóng viên: Thưa Đại sứ, chuyến thăm của đồng chí Trần Cẩm Tú tới Singapore có ý nghĩa bản lề như thế nào trong việc định hình khuôn khổ hợp tác song phương bước sang một giai đoạn phát triển sâu sắc và toàn diện hơn trong thời gian tới?

Đại sứ Trần Phước Anh: Chuyến thăm có ý nghĩa bản lề ở cả cấp độ chiến lược, chính trị, và thực chất, bởi:

Thứ nhất, nó mở ra một cơ chế trao đổi mới ở cấp chiến lược là kênh Đảng. Đây là bước chuyển từ “quan hệ tốt” sang “quan hệ chiến lược”. Hai bên có thể trao đổi thẳng và sâu về những vấn đề dài hạn: Định hướng phát triển đất nước, xây dựng nhà nước, phát triển kinh tế, quản trị xã hội, đào tạo cán bộ, cũng như những biến chuyển của khu vực và thế giới.

Thứ hai, chuyến thăm tạo nền tảng chính trị rất quan trọng để cụ thể hóa nội hàm Đối tác chiến lược toàn diện (CSP). CSP chỉ thật sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành các chương trình hợp tác cụ thể. Đối thoại Chiến lược lần thứ nhất sẽ giúp hai bên xác định những lĩnh vực hợp tác mới, vượt lên trên các lĩnh vực truyền thống như thương mại, đầu tư, giáo dục hay quốc phòng-an ninh. Đặc biệt, Singapore có nhiều kinh nghiệm mà Việt Nam đang quan tâm như trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế số, đổi mới sáng tạo, quản trị đô thị, phát triển nguồn nhân lực, logistics, tài chính và kết nối quốc tế.

Thứ ba, đây là cơ hội để hai bên đưa quan hệ song phương vào những lĩnh vực thực chất, phù hợp ưu tiên phát triển của Việt Nam. Singapore đang chuyển mạnh sang nền kinh tế dựa trên AI, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao, trong khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, đẩy mạnh khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Vì vậy, hợp tác Việt Nam-Singapore thời gian tới có thể chuyển từ “Singapore đầu tư vào Việt Nam” sang mô hình sâu hơn: Cùng nghiên cứu, cùng đổi mới sáng tạo, cùng phát triển công nghệ và cùng tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Tôi cho rằng, ý nghĩa lớn nhất của chuyến thăm là tạo ra một “kiến trúc” mới cho quan hệ Việt Nam-Singapore. Nếu trước đây quan hệ chủ yếu được thúc đẩy thông qua các cơ chế chính phủ-chính phủ và các dự án kinh tế, thì từ nay có thể hình thành một cấu trúc đa tầng: Đảng-Đảng, Nhà nước-Nhà nước, Chính phủ-Chính phủ, Quốc hội-Quốc hội, địa phương-địa phương và Nhân dân-Nhân dân, trong đó Đối thoại Chiến lược đóng vai trò kết nối ở tầng chính trị-chiến lược.

Tôi cho rằng, ý nghĩa lớn nhất của chuyến thăm là tạo ra một “kiến trúc” mới cho quan hệ Việt Nam-Singapore. Nếu trước đây quan hệ chủ yếu được thúc đẩy thông qua các cơ chế chính phủ-chính phủ và các dự án kinh tế, thì từ nay có thể hình thành một cấu trúc đa tầng: Đảng-Đảng, Nhà nước-Nhà nước, Chính phủ-Chính phủ, Quốc hội-Quốc hội, địa phương-địa phương và Nhân dân-Nhân dân, trong đó Đối thoại Chiến lược đóng vai trò kết nối ở tầng chính trị-chiến lược.

Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Phước Anh

Có thể nói, chuyến thăm của đồng chí Trần Cẩm Tú và Đối thoại Chiến lược lần thứ nhất không chỉ là một sự kiện đối ngoại quan trọng, mà là bước khởi đầu để hai nước xây dựng một “quan hệ chiến lược thế hệ mới” - sâu sắc hơn về chính trị, rộng hơn về hợp tác và thực chất hơn về lợi ích.

Phóng viên: Cơ chế đối thoại này kỳ vọng sẽ giải quyết những nút thắt hoặc tạo ra những đột phá chiến lược nào về hợp tác kinh tế xanh, chuyển đổi số, năng lượng sạch, đổi mới sáng tạo hay các dự án hợp tác trọng điểm khác giữa hai nước, thưa Đại sứ?

Đại sứ Trần Phước Anh: Tôi kỳ vọng Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore sẽ không chỉ là một cơ chế trao đổi chính sách ở cấp cao, mà thật sự trở thành một động lực mới để chuyển những định hướng lớn của hai nước thành các chương trình, dự án hợp tác cụ thể, có tính đột phá và tạo giá trị lâu dài. Trong lĩnh vực kinh tế xanh và chuyển đổi năng lượng, Việt Nam mong muốn tận dụng thế mạnh về công nghệ, tài chính xanh, quản trị và kết nối quốc tế của Singapore để cùng thúc đẩy các dự án năng lượng sạch, tín chỉ các-bon và kinh tế tuần hoàn. Một hướng hợp tác có ý nghĩa chiến lược là kết nối các trung tâm sản xuất năng lượng của Việt Nam với hệ sinh thái tài chính, công nghệ và thị trường của Singapore, qua đó tạo ra các mô hình hợp tác có thể nhân rộng trong khu vực.

Chuyển đổi số, AI và đổi mới sáng tạo sẽ là một trụ cột quan trọng. Singapore có kinh nghiệm rất sâu về xây dựng chính phủ số, quản trị dữ liệu, AI và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; trong khi Việt Nam có thị trường lớn, lực lượng nhân lực công nghệ ngày càng phát triển và nhu cầu chuyển đổi số rất mạnh. Tôi cho rằng, hai bên có thể đi xa hơn từ trao đổi kinh nghiệm sang đồng phát triển các giải pháp, trung tâm đổi mới sáng tạo, chương trình đào tạo nhân lực và các dự án AI, dữ liệu, công nghệ số phục vụ quản trị và doanh nghiệp.

Giá trị lớn nhất của Đối thoại Chiến lược là giúp Việt Nam và Singapore cùng đón đầu những xu thế phát triển mới của khu vực, thay vì chỉ xử lý những vấn đề của quan hệ song phương hiện tại. Với nền tảng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, sự tin cậy chính trị cao và tính bổ trợ rất lớn giữa hai nền kinh tế, hai nước hoàn toàn có thể trở thành những đối tác tiên phong trong ASEAN về kinh tế xanh, chuyển đổi số, AI, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo.

Phóng viên: Trong bối cảnh ASEAN đối mặt nhiều thách thức về địa chính trị và phục hồi kinh tế, theo Đại sứ, chuyến thăm lần này sẽ đóng góp cụ thể ra sao vào việc củng cố đoàn kết nội khối và vai trò trung tâm của ASEAN?

Đại sứ Trần Phước Anh: Tôi cho rằng, chuyến thăm của đồng chí Trần Cẩm Tú và việc hai nước lần đầu tiên tổ chức Đối thoại Chiến lược có ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ quan hệ song phương, bởi đây cũng là sự đóng góp thiết thực vào đoàn kết, thống nhất và vai trò trung tâm của ASEAN. Việt Nam và Singapore đều chia sẻ lợi ích cốt lõi trong việc xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự chủ, có khả năng thích ứng và giữ vai trò chủ động trong cấu trúc khu vực. Đối thoại lần này tạo thêm một kênh để hai bên trao đổi về các vấn đề chiến lược, thu hẹp khác biệt, tăng cường tin cậy và phối hợp trong ASEAN. Tôi tin rằng một ASEAN mạnh bắt đầu từ sự tin cậy và hợp tác giữa các thành viên. Việt Nam và Singapore sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, cùng đóng góp để ASEAN duy trì đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm và là một đối tác đáng tin cậy, có tiếng nói và khả năng định hình môi trường chiến lược khu vực.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Đại sứ!