Đó là chia sẻ của đồng chí Đoàn Văn Báu, Ủy viên Ban Thường vụ, Vụ trưởng, Tổ nghiên cứu chuyên đề, Ban Tuyên giáo Trung ương với phóng viên Báo Nhân Dân về những điểm mới của Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới”.
Phóng viên: Thưa đồng chí, điểm mới cốt lõi của Chỉ thị số 07-CT/TW là gì? Việc chuyển từ “làm theo” sang “thực hành” và bổ sung thành tố “phương pháp Hồ Chí Minh” đặt ra những yêu cầu nào đối với cán bộ, đảng viên?
Đồng chí Đoàn Văn Báu: Bám sát tầm nhìn chiến lược của Đại hội XIV của Đảng, Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị xác lập bước phát triển đột phá về tư duy lý luận và phương thức tổ chức thực hiện, thể hiện qua hai điểm mới cốt lõi.
Điểm mới thứ nhất là hoàn thiện mô hình chỉnh thể bốn thành tố: tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh. Lần đầu tiên, Đảng ta chính thức định danh và bổ sung thành tố “phương pháp Hồ Chí Minh”. Dù phương pháp vốn đã thấm sâu trong di sản của Bác, nhưng ở góc độ văn kiện chính trị và mô hình chỉ đạo, việc định danh chính thức mang ý nghĩa chiến lược.
Trong tác phẩm Đường Kách mệnh năm 1927, Bác dạy: “Mục đích có đồng, chí mới đồng; chí có đồng, tâm mới đồng; tâm đã đồng, lại phải biết cách làm thì làm mới chóng”. Luận điểm này khẳng định nhận thức đúng chỉ trở thành kết quả thực tế khi có phương pháp đúng. Việc bổ sung thành tố phương pháp giúp trang bị công cụ hành động thực chất cho cán bộ, nâng cao năng lực quản trị quốc gia hiện đại, tháo gỡ dứt điểm những điểm nghẽn thể chế.
Điểm mới thứ hai là bước chuyển chiến lược sang thực hành, chuyển mạnh từ tư duy học tập và làm theo sang hành động. Thực hành là cấp độ phát triển cao hơn của làm theo, đúng như lời Bác dặn: “Học phải đi đôi với hành; học tập cho hiểu mà làm cho đúng tức là thực hành”.
Bước chuyển này đưa di sản của Bác thấm sâu vào thực tiễn, trở thành nhu cầu tự thân, triệt tiêu tận gốc căn bệnh hình thức, báo cáo bề nổi. Kết quả thực hành được đo lường bằng Bộ Chỉ số hiệu năng thực hành (CPEI), cùng quy trình công vụ theo phương châm “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền).
Từ bước chuyển ấy, đội ngũ cán bộ, đảng viên phải đáp ứng bốn yêu cầu mới mang tính bắt buộc. Trước hết là chủ động hành động sáng tạo, trực tiếp vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh để giải quyết những bài toán khó, những vướng mắc thực tế tại địa phương, cơ quan.
Tiếp đó, sản phẩm công tác phải định lượng và kiểm chứng được bằng những quyết sách đúng đắn và hiệu quả công việc đầu ra cụ thể. Trách nhiệm nêu gương, làm mẫu của người đứng đầu phải được đề cao theo phương châm “trên trước, dưới sau; trong trước, ngoài sau”, trực tiếp dấn thân vào việc khó.
Đồng thời, cán bộ, đảng viên phải đổi mới tác phong công vụ số, ứng dụng công nghệ AI và nền tảng Sổ tay đảng viên điện tử để công khai, minh bạch hóa tiến độ công việc cho Nhân dân giám sát.
Phóng viên: Đồng chí vừa nhấn mạnh yêu cầu giải quyết những vấn đề thực tiễn. Xin ông phân tích rõ hơn giá trị của phương pháp Hồ Chí Minh trong việc giúp cán bộ hành động nhanh, quyết liệt, hiệu quả và cách đánh giá kết quả thực hành ấy?
Đồng chí Đoàn Văn Báu: Phương pháp Hồ Chí Minh mang lại giá trị chỉ đạo phương pháp luận trực tiếp, giúp cán bộ bứt phá trong cách nghĩ và cách làm. Giá trị ấy thể hiện trên năm phương diện.
Trước hết là tôn trọng thực tiễn, gắn lý luận với thực tiễn, tôn trọng quy luật khách quan và lấy hiệu quả thực tế làm thước đo. Cùng với đó là vận dụng “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, giữ vững nguyên tắc chiến lược, linh hoạt, mềm dẻo về sách lược ứng xử.
Trong tổ chức thực hiện, phải xác định mục tiêu chiến lược và chọn đúng khâu đột phá, dồn lực giải quyết dứt điểm những nút thắt thể chế. Đồng thời, phải làm chủ lực, thế, thời để củng cố nội lực, nâng cao vị thế quốc gia và đón đầu xu thế chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.
Trong tổ chức thực hiện, phải xác định mục tiêu chiến lược và chọn đúng khâu đột phá, dồn lực giải quyết dứt điểm những nút thắt thể chế. Đồng thời, phải làm chủ lực, thế, thời để củng cố nội lực, nâng cao vị thế quốc gia và đón đầu xu thế chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.
Một phương diện cụ thể nữa là chuẩn hóa công vụ theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả”, qua đó loại bỏ tâm lý sợ sai, đùn đẩy trách nhiệm.
Về đánh giá kết quả, yêu cầu lấy sản phẩm, chất lượng, hiệu quả công việc và sự hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo xác lập bước ngoặt căn bản trong phương pháp đánh giá cán bộ và tổ chức đảng.
Trước hết là chuyển từ đánh giá cảm tính, xuê xoa sang đo lường bằng sản phẩm cụ thể, có thể kiểm chứng khách quan. Sự thụ hưởng thực tế, sự an toàn, chỉ số hạnh phúc và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp được lấy làm thước đo tối cao.
Công tác kiểm tra được số hóa thông qua Bộ Chỉ số CPEI, vận hành theo bốn bước liên thông trên Sổ tay đảng viên điện tử, gồm đăng ký, cập nhật, đánh giá đa chiều và hệ thống tự động tổng hợp.
Kết quả đánh giá thực chất phải được gắn trực tiếp với quy hoạch, bổ nhiệm hoặc việc kịp thời thay thế những cán bộ trì trệ.
Phóng viên: Thưa đồng chí, để vận dụng đúng thì trước hết phải hiểu đúng. Nội hàm cốt lõi của phương pháp Hồ Chí Minh là gì, và phương pháp có mối quan hệ như thế nào với tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người?
Đồng chí Đoàn Văn Báu: Phương pháp Hồ Chí Minh là sự vận dụng, phát triển sáng tạo phương pháp luận duy vật biện chứng Mác-Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, kết tinh giữa tư duy khoa học và nghệ thuật lãnh đạo. Hệ thống này bao gồm phương pháp nhận thức, phương pháp lãnh đạo, phương pháp công tác và phương pháp vận động quần chúng.
Trong mô hình chỉnh thể bốn thành tố, tư tưởng là nền tảng soi đường, xác lập thế giới quan và con đường phát triển. Đạo đức là cái gốc, là nền tảng động lực bên trong, điều chỉnh hành vi và xây dựng nhân cách.
Phương pháp là công cụ, là chìa khóa chuyển hóa tư tưởng và đạo đức thành chương trình hành động sinh động, giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn. Phong cách là diện mạo biểu hiện ổn định, sinh động của tư tưởng, đạo đức và phương pháp trong ứng xử hằng ngày. Bốn thành tố này có mối quan hệ biện chứng với nhau.
Việc nhận diện đầy đủ các thành tố trong giai đoạn mới có ý nghĩa giúp cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, nâng cao năng lực quản trị quốc gia hiện đại, tháo gỡ dứt điểm những điểm nghẽn thể chế. Qua đó, tạo bước chuyển từ học cái đúng sang học cách làm đúng, từ noi gương sang vận dụng sáng tạo phương pháp luận.
Phóng viên: Từ “học cái đúng” đến “học cách làm đúng” như ông vừa phân tích, những phương pháp nào của Bác có giá trị đặc biệt đối với cán bộ hiện nay? Theo đồng chí, cần đổi mới việc vận dụng những phương pháp ấy ra sao?
Đồng chí Đoàn Văn Báu: Có sáu phương pháp có giá trị đặc biệt đối với cán bộ hiện nay.
Trước hết là lý luận gắn liền với thực tiễn, tôn trọng quy luật khách quan. Tiếp đó là nghệ thuật “dĩ bất biến, ứng vạn biến”; xác định mục tiêu chiến lược và chọn khâu đột phá; tạo lực, lập thế và chớp thời cơ, tức là làm chủ lực, thế, thời.
Một phương pháp có giá trị đặc biệt nữa là nêu gương kết hợp với tự phê bình và phê bình, như việc rửa mặt hằng ngày. Cùng với đó là bồi dưỡng, sử dụng và phát huy vai trò cán bộ, bởi “cán bộ là cái gốc của mọi công việc”.
Về đổi mới trong vận dụng, cần chuẩn hóa quy trình công tác theo phương châm “6 rõ”, chuyển mạnh sang tư duy phục vụ, kiến tạo phát triển. Đồng thời, phải thực thi hiệu quả cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Phóng viên: Thưa đồng chí, từ nhận thức đến hành động vẫn là một khoảng cách cần vượt qua. Khâu khó nhất trong quá trình này là gì, và cần làm thế nào để việc thực hành tránh rơi vào hình thức?
Đồng chí Đoàn Văn Báu: Khâu khó nhất chính là tổ chức thực hiện và vượt qua sự cản trở của chủ nghĩa cá nhân, bệnh hình thức, hành chính hóa, tâm lý sợ sai, đùn đẩy trách nhiệm. Tác phẩm Sửa đổi lối làm việc năm 1947 của Bác là kim chỉ nam để nhận diện và quét sạch những căn bệnh quan liêu, hách dịch, cửa quyền, xa dân.
Để thực hành đi vào thực chất, cần triển khai bốn giải pháp đột phá. Trước hết là nâng tầm từ làm theo lên thực hành mang tính tự thân, trở thành nhu cầu thường nhật trong mỗi cán bộ, đảng viên.
Giải pháp thứ hai là số hóa và minh bạch hóa bằng Bộ Chỉ số CPEI, vận hành theo bốn bước liên thông trên Sổ tay đảng viên điện tử.
Giải pháp thứ ba là lấy thực tiễn và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo. Giải pháp thứ tư là siết chặt kỷ cương, kiên quyết thay thế những cán bộ làm việc cầm chừng, đùn đẩy trách nhiệm.
Phóng viên: Trong việc khắc phục những trở ngại ấy, vai trò của người đứng đầu rất quan trọng. Xin đồng chí cho biết trách nhiệm nêu gương cần thể hiện bằng những hành động, kết quả nào và được kiểm chứng ra sao?
Đồng chí Đoàn Văn Báu: Về hành động và kết quả cụ thể, người đứng đầu phải thực hiện nghiêm phương châm “trên trước, dưới sau; trong trước, ngoài sau”, tiên phong, tự giác, trực tiếp giải quyết những việc khó, khâu yếu.
Trách nhiệm đó thể hiện ở việc trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, vướng mắc pháp lý và những bức xúc của Nhân dân tại địa bàn. Người đứng đầu phải đăng ký công khai cam kết cá nhân và tiêu chí nêu gương tại chi bộ; thực hiện nghiêm Quy định 144-QĐ/TW, Quy định 207-QĐ/TW và Quy định 208-QĐ/TW.
Việc kiểm chứng trách nhiệm nêu gương được thực hiện bằng thước đo ba chiều từ Nhân dân. Trước hết là đo lường bằng sản phẩm công tác thực tế và sự chuyển biến bứt phá của địa phương, đơn vị.
Tiếp đó là đánh giá công khai, trực tiếp từ Nhân dân qua cổng dịch vụ công số và ý kiến định kỳ của Mặt trận Tổ quốc nơi cư trú.
Thước đo cốt lõi là chỉ số hạnh phúc, sự an toàn của người dân và mức độ hài lòng của Nhân dân, được lấy làm tiêu chí phân loại hoàn thành nhiệm vụ.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!
