WHO nêu bật vai trò của việc lồng ghép HIV vào chăm sóc sức khỏe ban đầu

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mới đây đã công bố hướng dẫn khoa học và quy phạm mới về virus HIV tại hội nghị khoa học về HIV của Hiệp hội Chuyên gia quốc tế về HIV/AIDS (International AIDS Society - IAS).
Nhà khoa học làm việc trong phòng thí nghiệm tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển GSK tại Anh, ngày 21/3/2023. (Ảnh: Reuters)
Nhà khoa học làm việc trong phòng thí nghiệm tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển GSK tại Anh, ngày 21/3/2023. (Ảnh: Reuters)

Điều trị bằng thuốc kháng HIV (ARV) tiếp tục thay đổi cuộc sống của những người nhiễm HIV. Những người nhiễm HIV được chẩn đoán và điều trị sớm, đồng thời uống thuốc theo chỉ định, có thể có sức khỏe và tuổi thọ như những người không nhiễm HIV.

Hướng dẫn mới của WHO và một đánh giá hệ thống kèm theo của tạp chí y khoa Lancet được công bố ngày 23/7 đã mô tả vai trò của việc ức chế HIV và mức độ virus dưới ngưỡng phát hiện trong việc cải thiện sức khỏe người bệnh cũng như ngăn chặn sự lây truyền HIV.

Hướng dẫn mô tả các ngưỡng chính về tải lượng virus HIV và các phương pháp đo lường mức độ virus so với các ngưỡng này. Thí dụ, những người nhiễm HIV có tải lượng virus ở ngưỡng không phát hiện nhờ việc thường xuyên dùng thuốc kháng virus ARV có thể không lây HIV cho bạn đời và không có nguy cơ lây truyền HIV cho con.

Bằng chứng cũng chỉ ra rằng nguy cơ lây truyền HIV là không đáng kể hoặc gần như bằng 0 khi một người có tải lượng virus HIV đo được thấp hơn hoặc bằng 1.000 bản sao/ml máu, thường được gọi là có tải lượng virus bị ức chế.

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết: “Trong hơn 20 năm qua, các quốc gia trên toàn thế giới đã dựa vào các hướng dẫn dựa trên bằng chứng của WHO để phòng ngừa, xét nghiệm và điều trị nhiễm HIV. Các hướng dẫn mới mà chúng tôi công bố hôm nay sẽ giúp các quốc gia sử dụng các công cụ mạnh mẽ có khả năng thay đổi cuộc sống của hàng triệu người đang sống chung hoặc có nguy cơ nhiễm HIV”.

Vào cuối năm 2022, khoảng 29,8 triệu trong số 39 triệu người nhiễm HIV đang được điều trị bằng thuốc kháng virus (tương đương 76% tổng số người nhiễm HIV) với gần 71% trong số họ sống chung với virus HIV ở mức ức chế virus.

Điều này đồng nghĩa đối với những người có tải lượng virus bị ức chế thì sức khỏe của họ được bảo vệ tốt và không có nguy cơ lây truyền HIV cho người khác. Trong khi đây là một tiến bộ rất tích cực đối với người trưởng thành sống chung với HIV, thì việc ức chế tải lượng virus ở trẻ em nhiễm HIV chỉ đạt 46% - một thực tế cần được quan tâm khẩn cấp.

Những người nhiễm HIV cũng có nguy cơ dễ mắc các căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác. Theo WHO, những người nhiễm HIV có hệ thống miễn dịch bị tổn hại nghiêm trọng có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn và trở bệnh nặng hơn khi mắc bệnh đậu mùa khỉ.

Theo một phân tích dữ liệu giám sát toàn cầu được báo cáo cho WHO trong đợt bùng phát bệnh đậu mùa khỉ ở nhiều quốc gia, trong số hơn 82.000 trường hợp mắc bệnh, khoảng 32.000 trường hợp có liên quan tới HIV.

Trong số 16.000 người bị chẩn đoán mắc bệnh đậu mùa khỉ và sống chung với HIV, khoảng 25% nhiễm HIV tiến triển hoặc bị ức chế miễn dịch - dẫn đến tăng nguy cơ nhập viện và tử vong. Những người nhiễm HIV đang điều trị và có khả năng miễn dịch tốt có kết quả nhập viện và tử vong tương tự những người âm tính với HIV.

Dựa trên những phát hiện này, WHO khuyến nghị các quốc gia nên lồng ghép việc phát hiện, phòng ngừa và chăm sóc bệnh đậu mùa khỉ với các chương trình phòng chống và kiểm soát HIV cũng như các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Đối với bệnh Covid-19, một phân tích cập nhật từ nền tảng lâm sàng toàn cầu của WHO cho đến tháng 5/2023 cho thấy nguy cơ tử vong cao “dai dẳng” ở những người nhiễm HIV nhập viện vì mắc Covid-19 qua các đợt bùng phát biến thể trước các biến thể của virus SARS-CoV-2 là Delta, Delta và Omicron, với tỷ lệ tử vong chung trong bệnh viện là 20-24%.

Đối với những người không nhiễm HIV, nguy cơ tử vong trong đợt bùng phát biến thể Omicron giảm 53-55% so với các đợt bùng phát biến thể trước Delta và biến thể Delta; nhưng đối với những người nhiễm HIV, tỷ lệ tử vong trong giai đoạn làn sóng biến thể Omicron so với các đợt bùng phát khác lại không giảm đáng kể (16-19%).

Sự khác biệt này dẫn đến nguy cơ tử vong ở những người nhiễm HIV cao gấp 142 lần so với những người bình thường trong thời kỳ bùng phát biến thể Omicron.

Tiến sĩ Meg Doherty, Giám đốc Chương trình toàn cầu của WHO về HIV, Viêm gan và Nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục, cho biết HIV không được kiểm soát vẫn là một yếu tố rủi ro dẫn đến kết quả tồi tệ và tử vong trong đợt bùng phát bệnh đậu mùa khỉ và đại dịch Covid-19. Ông nhấn mạnh các nước cần đảm bảo lồng ghép các vấn đề liên quan HIV trong việc chuẩn bị và ứng phó với đại dịch.

Ông nêu rõ: “Bảo vệ những người nhiễm HIV trước các đại dịch trong tương lai có vai trò vô cùng quan trọng và củng cố nhu cầu đảm bảo khả năng tiếp cận xét nghiệm và điều trị HIV cũng như vaccine phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ và Covid-19; cách thức ứng phó của cộng đồng có hiệu quả đối với HIV cũng sẽ có lợi cho việc giải quyết các đại dịch trong tương lai”.

Với các khuyến nghị mới nhất về xét nghiệm HIV, WHO kêu gọi các quốc gia mở rộng việc sử dụng phương pháp tự xét nghiệm HIV và thúc đẩy xét nghiệm thông qua các mạng xã hội để tăng tỷ lệ bao phủ xét nghiệm, cũng như khả năng tiếp nhận các dịch vụ phòng ngừa và điều trị HIV tại những khu vực có khoảng cách lớn nhất về tỷ lệ bao phủ xét nghiệm.

Khung chính sách mới về chăm sóc sức khỏe ban đầu (PHC) và HIV sẽ giúp các nhà ra quyết định tối ưu hóa công việc và sự hợp tác để thúc đẩy chăm sóc sức khỏe ban đầu và các cách thức ứng phó bệnh tật, bao gồm cả HIV.

Tiến sĩ Jérôme Salomon, Trợ lý Tổng Giám đốc WHO, phụ trách Bảo hiểm Y tế toàn dân, Các bệnh truyền nhiễm và không truyền nhiễm, cho biết: “Việc chấm dứt Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) do nhiễm HIV là điều bất khả thi nếu không tối ưu hóa các cơ hội trong và ngoài hệ thống y tế, bao gồm cả với cộng đồng và trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu”.

Nghiên cứu và hướng dẫn mới nhất này được WHO công bố vào thời điểm mà tiến trình chấm dứt đại dịch AIDS toàn cầu bị chậm lại sau đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, hiện một số quốc gia đang vạch ra con đường chấm dứt AIDS, bao gồm Australia, Botswana, Eswatini, Rwanda, Tanzania và Zimbabwe.

Ngoài ra, 16 quốc gia khác gần đạt được các mục tiêu toàn cầu 95-95-95, theo đó 95% người nhiễm HIV biết được tình trạng của họ, 95% những người bị nhiễm được điều trị bằng ARV và 95% những người đang điều trị có tải lượng virus ở mức thấp.

Có thể bạn quan tâm

Bác sĩ bệnh viện đa khoa Xanh Pôn khám cho học sinh tại trường Trung học cơ sở Ba Đình ngày 22/8/2026. (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)

Bộ Y tế hướng dẫn kiểm tra sức khỏe đầu năm học

Việc kiểm tra sức khỏe đầu năm học đối với trẻ em mầm non và học sinh phổ thông được thực hiện mỗi năm một lần vào đầu năm học, nhằm đánh giá tình trạng sức khỏe ban đầu, phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, bệnh, tật phổ biến ở lứa tuổi học đường.

Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa. (Ảnh: Bộ Công thương)

Giảm thủ tục tiền kiểm, tăng hậu kiểm trong quản lý an toàn thực phẩm

Bộ Y tế hiện đang là đầu mối, phối hợp các bộ, ngành và cơ quan liên quan xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Đặc biệt, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết thông qua chính sách Luật này, trong đó nội dung chính sách được xây dựng theo hướng quản lý an toàn thực phẩm giảm bớt thủ tục tiền kiểm, tăng hậu kiểm.

Với việc hướng tới bảo hiểm y tế toàn dân, người dân được khám bệnh, sàng lọc định kỳ, quản lý sức khỏe liên tục (Ảnh: Thu Trang)

Khơi thông các nguồn lực tài chính hướng tới bảo hiểm y tế toàn dân

Tăng đầu tư y tế là yêu cầu cấp thiết để tạo nền tảng bền vững hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đưa ra. Đầu tư cho y tế hôm nay là đầu tư cho sức khỏe người dân, năng suất và tăng trưởng bền vững của Việt Nam.

Các bác sĩ ghi nhận bệnh nhi có tình trạng sốc nhiễm khuẩn và tổn thương đa cơ quan bao gồm viêm phổi, suy thận cấp, và tổn thương gan. (Ảnh: BVCC)

Cảnh báo sốt mò có thể gây sốc, suy đa tạng

Khởi đầu với sốt, đau họng, bé gái 14 tuổi ở Điện Biên nhanh chóng diễn biến nặng, rơi vào sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, phải thở máy và lọc máu. Các bác sĩ sau đó phát hiện tổn thương da nghi do mò đốt và xác định bệnh nhi mắc sốt mò.

Các bác sĩ khám bệnh, tư vấn chăm sóc sức khỏe cho người dân. (Ảnh: HOÀNG KHÁNH)

Chung tay chăm sóc sức khỏe cho người dân đặc khu Côn Đảo

Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh và Đảng ủy, UBND Đặc khu Côn Đảo, Báo Quân đội nhân dân với sự đồng hành của Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu tổ chức chương trình “Hành trình tri ân - Vì một Việt Nam khỏe mạnh” với chuỗi hoạt động tri ân người có công, chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội cho người dân Đặc khu Côn Đảo.

 (Ảnh minh họa: CHI MAI)

Bộ Y tế yêu cầu Shopee gỡ bỏ thông tin 11 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa yêu cầu sàn thương mại điện tử Shopee ngừng kinh doanh, gỡ bỏ thông tin đối với 11 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có số Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm không đúng với hồ sơ đã được cơ quan này cấp. Đồng thời, đề nghị kiểm tra Siêu thị Ba Lan và Công ty vận chuyển TRON.

Các chuyên gia chia sẻ việc tiêm vaccine cúm sẽ là một biện pháp quan trọng giúp bảo vệ nhóm đối tượng nguy cơ cao. (Ảnh: BTC cung cấp)

Cúm có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi

Cúm không chỉ gây bệnh đường hô hấp mà còn có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và các biến cố sức khỏe nghiêm trọng ở người cao tuổi. Trong khi đó, tỷ lệ tiêm vaccine cúm ở nhóm này tại Việt Nam được ước tính chỉ khoảng 5%, đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo vệ nhóm nguy cơ cao.

Các chuyên gia trình bày nghiên cứu mới về các biện pháp phòng bệnh chủ động. (Ảnh: MINH HOÀNG)

Tiếp cận tiêm chủng toàn diện theo vòng đời - giải pháp bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng

Tại phiên họp chuyên đề Dự phòng trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 được Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức ngày 28/8, các chuyên gia dịch tễ nhấn mạnh phòng bệnh cần đi trước một bước, trong đó tiêm chủng theo vòng đời là công cụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

Trung tâm Y tế Nậm Pồ tập huấn kỹ năng xử trí vết thương cho nhân viên y tế trường học trên địa bàn. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Nâng cao kỹ năng cấp cứu ban đầu cho nhân viên y tế trường học

Để chuẩn bị các điều kiện y tế phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh đầu năm học mới, ngày 28/8, các trung tâm Y tế: Tuần Giáo, Nậm Pồ, Tủa Chùa, Điện Biên Đông (tỉnh Điện Biên) tổ chức tập huấn kỹ năng cấp cứu ban đầu cho đội ngũ nhân viên y tế trường học và viên chức phụ trách chương trình y tế học đường. 

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BTC)

Từng bước đưa điều trị hiếm muộn vào bảo hiểm y tế

WHO lần đầu ban hành hướng dẫn về phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị hiếm muộn, khuyến cáo các quốc gia xem hiếm muộn là một vấn đề y tế công cộng. Trước sự gia tăng tỷ lệ vô sinh hiếm muộn, chi phí điều trị cao, các chuyên gia đặt ra yêu cầu sớm có chính sách hỗ trợ, từng bước mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế.

Tặng quà tri ân các gia đình hiến mô, tạng. (Ảnh: ANH DƯƠNG)

Thêm một cách để lan tỏa giá trị nhân văn của hiến mô, tạng

Thông điệp “Còn mãi yêu thương” được Bệnh viện Bạch Mai lựa chọn để nhấn mạnh giá trị nhân văn của hiến mô, tạng: yêu thương không chỉ được thể hiện bằng lời sẻ chia mà còn có thể được trao đi bằng một quyết định tự nguyện, để khi một sự sống khép lại, cơ hội sống của những người khác có thể được mở ra.