Khoảng 21 giờ 54 phút ngày 6 tháng 7 năm 2025, xảy ra vụ cháy tại căn hộ 019, căn hộ 020 của chung cư Độc Lập, đường Độc Lập, phường Phú Thọ Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh. Vụ việc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, làm 8 người thiệt mạng. Nỗi đau ấy được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, thành phố và cả người dân chia sẻ. Nhưng nỗi lo thì chưa dứt.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, hiện còn rất nhiều chung cư, cư xá cũ. Với các chung cư, cư xá được xây dựng cách đây trên 20 năm, nguy cơ cháy nổ luôn được coi là cao hơn hẳn các chung cư, cư xá mới. Nó không chỉ xuất phát từ chuyện vật liệu xây dựng, hệ thống điện nước hay diện tích căn hộ mà xuất phát từ nhiều lý do.
Như tại cụm chung cư, cư xá Thanh Đa. Nơi đã nằm trong quy hoạch hàng chục năm trời. Vậy nên, đường cứ nâng, nhà cứ thấp, cũ kỹ. Các công trình chung phục vụ người dân như bãi xe cũng chẳng có, xe được dắt thẳng lên nhà từ cầu thang bộ, ngủ cùng chủ. Cùng với đó, việc cơi nới, sửa chữa tạm bợ càng khiến cho các nhà dân ở khu vực này sập xệ, nguy cơ cháy không lối thoát hiện hữu rõ rệt.
Người dân biết rõ rủi ro, nhưng đó vẫn là nơi họ buộc phải sống, chỉ còn cách “sống chung với lũ”.
Với những chung cư được coi là mới hơn, hiện đại hơn, nguy cơ cháy nổ lại xuất phát từ những bất cập khác. Chẳng hạn như tại Miếu Nổi 18 tầng, phường 3, quận Bình Thạnh cũ, nguy hiểm nảy sinh do buông lỏng quản lý.
Là chung cư cao tầng được coi hiện đại vào thời điểm bàn giao năm 2000. Tuy nhiên, chung cư này không có tầng hầm để xe, bãi xe nằm ngay tầng trệt khá nhỏ.
Hiện nay, ban quản lý chung cư lại tận dụng lối đi chung, nơi để thoát hiểm, cho việc giữ xe của cư dân và khách vãng lai chung quanh chung cư, cả ban ngày, lẫn ban đêm.
Lối đi bình thường vốn đã chật. Nay càng thêm hẹp, xe cứu hỏa khó có thể tiếp cận khi xảy ra sự cố.
Mới nhất, ngày 26 tháng 6 năm 2025, Công ty Minh Phúc khi được mời vào quản lý chung cư Miếu Nổi 18 tầng đã làm kiểm tra, đánh giá sơ bộ. Theo họ, hệ thống phòng cháy chữa cháy của chung cư Miếu Nổi 18 tầng, không đạt yêu cầu ở nhiều hạng mục.
Tương tự như chung cư Miếu Nổi, chung cư Nguyễn Thiện Thuật phường Xuân Hòa (quận 3 cũ) người dân cũng sống trong nỗi lo canh cánh về hỏa hoạn.
Bởi, bên hông chung cư được tận dụng làm nơi nấu nướng, buôn bán thức ăn. Các hàng quán nổi lửa sáng, đêm để phục vụ cộng đồng, cũng đồng nghĩa với việc, mỗi ngày là một nỗi lo.
Ấy là chưa kể, việc cơi nới, xây chuồng cọp ngang nhiên tồn tại bấy lâu nay, cứ như chuyện chả có gì đáng bàn.
Rõ ràng, tại Thành phố Hồ Chí Minh, đây không phải là lần đầu cháy nổ ở các cư xá, chung cư. Và mỗi lần là một lý do khác nhau, chỉ có mất mát, nỗi đau là không khác mấy.
Tựu chung, đa phần ở các chung cư, cư xá cũ, chuyện cháy nổ thường xuất phát từ chuyện hạ tầng xuống cấp. Cùng với buông lỏng quản lý từ chính quyền địa phương, sự bừa bộn từ các Ban quản trị và cả sự coi thường những nguyên tắc sống chung của cộng đồng dân cư.
Để người dân an tâm với việc sống tại các cư xá, chung cư, có lẽ chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh cần quyết liệt hơn trong việc giám sát, kiểm soát Ban quản trị các chung cư và có hướng, tháo gỡ những tồn tại khách quan, như thiếu bãi giữ xe, vốn được coi là điểm nghẽn cực lớn của các chung cư cũ.
