Việt Nam tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của Tòa án công lý quốc tế ICJ về biến đổi khí hậu

Việt Nam đề nghị ICJ khẳng định nghĩa vụ của các quốc gia trong chống biến đổi khí hậu trên cơ sở các điều ước quốc tế có liên quan như Công ước khung của Liên hợp quốc, Hiệp định Paris và Công ước Liên hợp quốc về luật biển (UNCLOS), cũng như nguyên tắc trách nhiệm chung nhưng khác biệt, đóng góp vào công việc chung của Liên hợp quốc.
Đại sứ Đặng Hoàng Giang chủ trì phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc về Nghị quyết yêu cầu Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) đưa ra ý kiến tư vấn đối với vấn đề biến đổi khí hậu ngày 29/3/2023. (Ảnh: TTXVN)
Đại sứ Đặng Hoàng Giang chủ trì phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc về Nghị quyết yêu cầu Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) đưa ra ý kiến tư vấn đối với vấn đề biến đổi khí hậu ngày 29/3/2023. (Ảnh: TTXVN)

Chiều 22/3, thay mặt Chính phủ Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Hà Lan đã nộp bản đệ trình tham gia thủ tục Ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) về biến đổi khí hậu.

Trong Bản đệ trình của mình, Việt Nam đề nghị ICJ khẳng định, nghĩa vụ của các quốc gia trong chống biến đổi khí hậu trên cơ sở các điều ước quốc tế có liên quan như Công ước khung của Liên hợp quốc, Hiệp định Paris và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS), cũng như nguyên tắc trách nhiệm chung nhưng khác biệt, đóng góp vào công việc chung của Liên hợp quốc.

Bản đệ trình khẳng định, các quốc gia có nghĩa vụ ngăn ngừa các tổn hại xảy ra với hệ thống khí hậu toàn cầu và hợp tác thiện chí trong ứng phó với biến đổi khí hậu. Vì vậy, việc nhiều nước phát triển không tuân thủ nghĩa vụ này sẽ dẫn đến các hệ quả pháp lý theo luật pháp quốc tế.

Trên cơ sở đó, Việt Nam khẳng định, hệ thống luật pháp quốc tế về chống biến đổi khí hậu, đã có quy định về cơ chế bồi thường cho tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra cho các nước đang phát triển.

Bản đệ trình của Việt Nam cũng khẳng định việc bồi thường với các tổn thất do biến đổi khí hậu phải trên cơ sở các nguyên tắc trách nhiệm chung nhưng khác biệt, trong đó, với mức độ xả thải trong quá khứ, các nước phát triển phải đóng vai trò dẫn dắt trong ứng phó các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu; từ đó cần tích cực thúc đẩy chuyển giao công nghệ xanh, hỗ trợ tài chính xanh cho các nước đang phát triển.

Do đặc điểm địa lý đặc thù, với bờ biển dài, Việt Nam đặc biệt dễ bị tổn thương trước tác động của biến đổi khí hậu. Bởi vậy, Việt Nam rất coi trọng sự hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế trong nỗ lực chung nhằm ứng phó các thách thức về môi trường và biến đổi khí hậu.

Thứ trưởng Thường trực Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ

Tại Hội thảo khu vực dành cho các nước châu Á tham gia thủ tục tại ICJ (ngày 16-17/3 vừa qua tại Hạ Long), Thứ trưởng Thường trực Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh, do đặc điểm địa lý đặc thù, với bờ biển dài, Việt Nam đặc biệt dễ bị tổn thương trước tác động của biến đổi khí hậu. Bởi vậy, Việt Nam rất coi trọng sự hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế trong nỗ lực chung nhằm ứng phó các thách thức về môi trường và biến đổi khí hậu.

“Việc tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của ICJ là cơ hội to lớn cho các nước đang phát triển tham gia nỗ lực toàn cầu ứng phó biến đổi khí hậu, thúc đẩy quyền của các nước dễ bị tổn thương và định hình sự phát triển của luật môi trường quốc tế”, Thứ trưởng cho biết.

Theo Ban Thư ký ICJ, đã có hơn 80 quốc gia đã nộp bản đệ trình để chính thức tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của ICJ tới thời điểm hiện tại. Con số này đã đưa Thủ tục ý kiến tư vấn về biến đổi khí hậu trở thành vụ việc có quy mô lớn nhất mà ICJ từng xử lý, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng mà ý kiến của ICJ mang lại trong vấn đề biến đổi khí hậu.

Trước đó, ngày 4/3/2023 tại New York, Hoa Kỳ, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết 77/276 bằng đồng thuận với hơn 130 quốc gia đồng bảo trợ, theo đó đề nghị ICJ cho ý kiến pháp lý về trách nhiệm của các quốc gia trong nỗ lực chống biến đổi khí hậu.

Việt Nam nằm trong Nhóm nòng cốt gồm 18 quốc gia chủ trì thúc đẩy Nghị quyết này tại Đại hội đồng Liên hợp quốc.

Ý tưởng hỏi ý kiến ICJ được Vanuatu thúc đẩy từ năm 2022 khi nhiều nước đảo nhỏ có nguy cơ bị mất sinh kế, thậm chí lãnh thổ… do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu gây ra chủ yếu bởi phát thải khí nhà kính.

Các nước nòng cốt cho rằng luật pháp quốc tế đã quy định nghĩa vụ như ngăn ngừa ô nhiễm, giảm phát thải và hỗ trợ các nước khác giảm phát thải… song nhiều nước đã không thực hiện nghĩa vụ này.

Các nước này hy vọng ICJ một lần nữa khẳng định và làm rõ nội hàm của các nghĩa vụ, chỉ ra vi phạm và trách nhiệm pháp lý của các nước liên quan. Ý kiến tư vấn của ICJ về vấn đề này được kỳ vọng sẽ thay đổi nhận thức và hành vi của cộng đồng quốc tế về biến đổi khí hậu trong mối quan hệ giữa các quốc gia cũng như giữa quốc gia với các tập đoàn công nghiệp.

Dự kiến, ICJ sẽ chính thức đưa ra ý kiến của mình vào năm 2025 sau khi lấy ý kiến bằng văn bản và tổ chức phiên tranh tụng trực tiếp đối với yêu cầu của Đại hội đồng Liên hợp quốc.

Phát biểu về sáng kiến này, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, khẳng định: “Việc tích cực thúc đẩy và tham gia thủ tục ý kiến tư vấn tại ICJ thể hiện rõ vai trò của Việt Nam với tư cách thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, thu hút sự ủng hộ của các nước đang phát triển. Tiến trình tại ICJ cũng cho thấy sự coi trọng của cộng đồng quốc tế đối với vai trò, đóng góp của Việt Nam trong vấn đề biến đổi khí hậu, bao gồm các cam kết mạnh mẽ thời gian qua tại các diễn đàn quốc tế”.

Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) là cơ quan tư pháp chính của Liên hợp quốc, được thành lập vào tháng 6/1945 theo Hiến chương Liên hợp quốc và bắt đầu hoạt động từ tháng 4/1946.

ICJ có hai vai trò chính gồm: (i) giải quyết các tranh chấp pháp lý theo yêu cầu của các quốc gia; và (ii) đưa ra ý kiến tư vấn về các câu hỏi pháp lý theo đề nghị của các cơ quan Liên hợp quốc.

Thủ tục cung cấp ý kiến tư vấn là một trong hai chức năng chính của ICJ. Trên cơ sở đề nghị của các cơ quan Liên hợp quốc, ICJ sẽ cung cấp ý kiến tư vấn của tòa về các câu hỏi pháp lý mà các cơ quan Liên hợp quốc nêu. Ý kiến tư vấn của ICJ không có giá trị ràng buộc trực tiếp theo luật pháp quốc tế mà chỉ có tính khuyến nghị với các quốc gia và tổ chức quốc tế có liên quan. Tuy vậy, ý kiến tư vấn của ICJ vẫn đóng vai trò quan trọng trong giải thích luật pháp quốc tế và có thể là cơ sở để các quốc gia, tổ chức quốc tế xây dựng chính sách, pháp luật.

Đến nay, ICJ đã 28 lần đưa ra ý kiến tư vấn khi nhận được yêu cầu của các cơ quan Liên hợp quốc, trong đó đây là lần thứ ba Việt Nam tham gia thủ tục xin ý kiến tư vấn của ICJ.

Trước đó, trong năm 2023, Việt Nam cũng đã tham gia đầy đủ vòng góp ý bằng văn bản và tranh tụng trực tiếp trong thủ tục xin ý kiến tư vấn của Tòa Luật Biển quốc tế (ITLOS).

Có thể bạn quan tâm

Chuyên gia cảnh báo AI có thể làm thay đổi kinh tế toàn cầu (Ảnh: Xinhua)

Chuyên gia cảnh báo AI có thể làm thay đổi kinh tế toàn cầu

Gần 200 nhà kinh tế và nghiên cứu hàng đầu thế giới, trong đó có 15 chủ nhân Giải Nobel Kinh tế, đã ký một tuyên bố chung cảnh báo trí tuệ nhân tạo (AI) có thể làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu, đồng thời kêu gọi các chính phủ khẩn trương chuẩn bị chính sách để ứng phó với nguy cơ gián đoạn thị trường lao động trên diện rộng.

Ảnh minh họa. (Ảnh: THX)

Israel phát triển AI dự báo suy tim trước 5 năm

Các nhà khoa học thuộc Đại học Technion đã phát triển thành công mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng dự báo nguy cơ suy tim ở bệnh nhân trước khi bệnh xuất hiện triệu chứng lâm sàng tới 5 năm, mở ra cơ hội can thiệp sớm chưa từng có trong lịch sử điều trị căn bệnh nguy hiểm này.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Sân bay quốc tế Sanaa tại Yemen bị không kích (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Căng thẳng lan rộng tại Trung Đông

Tình hình căng thẳng ở khu vực Trung Đông diễn biến phức tạp khi lực lượng Houthi tại Yemen thông báo đã nhắm mục tiêu vào sân bay quốc tế Abha của Saudi Arabia nhằm đáp trả vụ tấn công vào sân bay quốc tế Sanaa tại Yemen mà lực lượng Houthi cho là do Saudi Arabia thực hiện.

Hiện trường vụ cháy tại tòa nhà OXY ở Brussels, Bỉ ngày 14/7/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bỉ: Cháy tòa nhà ở trung tâm Brussels, nhiều người thiệt mạng

Vụ hỏa hoạn bùng phát sáng 14/7 (giờ địa phương) tại tòa nhà OXY, sát quảng trường De Brouckère ở trung tâm thủ đô Brussels, đã trở thành một thảm kịch. Viện Công tố lao động Brussels xác nhận nhiều người đã được phát hiện tử vong trong một thang máy của tòa nhà; 6 người vẫn mất tích và công tác tìm kiếm đang được tiếp tục.

Người dân tại Gibraltar. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU và Anh đạt thỏa thuận lịch sử, mở đường bỏ kiểm soát biên giới Gibraltar - Tây Ban Nha

Hàng nghìn lao động qua lại mỗi ngày giữa Tây Ban Nha và Gibraltar sẽ được hưởng việc đi lại thuận lợi hơn từ ngày 15/7, sau khi Liên minh châu Âu (EU) và Anh ký thỏa thuận chấm dứt các hoạt động kiểm soát biên giới tại vùng lãnh thổ này - vấn đề từng là nguồn gây căng thẳng kéo dài giữa London và Madrid.

[Ảnh] Hành trình Đối tác chiến lược toàn diện qua lời kể của Đại sứ Pháp tại Việt Nam

[Ảnh] Hành trình Đối tác chiến lược toàn diện qua lời kể của Đại sứ Pháp tại Việt Nam

Chung quanh khuôn viên trang trọng của tòa dinh thự Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam nhân dịp Quốc khánh 14/7, Đại sứ Olivier Brochet đã trực tiếp dẫn dắt phóng viên đi qua những bức ảnh biểu tượng, phác họa một góc nhìn toàn diện về mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đầy hứa hẹn giữa hai quốc gia.

Tháp Eiffel, biểu tượng của nước Pháp, trong màn trình diễn ánh sáng. (Ảnh: MINH DUY)

Điện mừng Quốc khánh Cộng hòa Pháp

Ngày 14/7, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 237 Quốc khánh Cộng hòa Pháp (14/7/1789-14/7/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi điện mừng tới Tổng thống Emmanuel Macron.

Sự đa dạng sắc tộc làm nên sức mạnh của đội tuyển Pháp

Sự đa dạng sắc tộc làm nên sức mạnh của đội tuyển Pháp

Trận bán kết 1 của World Cup 2026 giữa Pháp và Tây Ban Nha diễn ra đúng vào ngày Quốc khánh Pháp 14/7. Phóng viên Báo Nhân Dân đã có cuộc trò chuyện với Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet. Câu chuyện xoay quanh bóng đá và đương nhiên là cả quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia.

Biểu tượng tập đoàn Microsoft. (Ảnh: THX/TTXVN)

ICRC và Microsoft ra mắt biểu tượng kỹ thuật số để ngăn chặn tấn công mạng

Bốn năm trước, Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) đã thu hút chú ý trên các phương tiện truyền thông sau khi hệ thống máy chủ lưu trữ dữ liệu của hơn 515.000 người bị tấn công. Tổ chức này, nhận thức rõ về rủi ro của các cuộc tấn công mạng, đã bắt đầu xem xét các biện pháp bảo vệ cơ sở hạ tầng kỹ thuật số của mình.

"Hành trình di sản, gắn kết cội nguồn" đưa hơn 100 đại biểu trẻ về các tỉnh miền trung và hứa hẹn những kỷ niệm khó quên trên mảnh đất quê hương.

[Ảnh] Thanh niên kiều bào với hành trình tìm về nguồn cội và khám phá di sản

Tối 13/7, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) đã tổ chức lễ khai mạc Trại hè Việt Nam 2026. Hơn 100 thanh niên kiều bào từ 32 quốc gia và vùng lãnh thổ mang tới thông điệp mạnh mẽ về lòng tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ xa xứ đối với quê hương trong kỷ nguyên mới.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.