Vì sao động đất gia tăng trong những năm gần đây?

Sự tăng hoặc giảm tạm thời về địa chấn là một phần của sự biến động bình thường tần suất xuất hiện động đất. Cả việc tăng hay giảm tần suất này trên toàn thế giới đều không phải là dấu hiệu cao cho thấy một trận động đất lớn sắp xảy ra.
Động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 6/2/2023. (Ảnh: ANews)
Động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 6/2/2023. (Ảnh: ANews)

Vì sao có nhiều trận động đất?

Số liệu của Hệ thống địa chấn quốc gia tiên tiến của Mỹ (ANSS) cho thấy, số lượng các trận động đất gia tăng trong những năm gần đây, không phải vì có nhiều trận động đất hơn mà vì có nhiều công cụ đo địa chấn hơn và chúng có thể ghi lại nhiều trận động đất hơn.

Trung tâm thông tin động đất quốc gia của Mỹ (NEIC) hiện định vị khoảng 20.000 trận động đất trên toàn cầu mỗi năm hay khoảng 55 trận mỗi ngày. Nhờ những cải tiến trong thông tin liên lạc và sự quan tâm ngày càng tăng đối với các thảm họa thiên nhiên, công chúng hiện biết về động đất nhanh hơn bao giờ hết.

Mỗi năm có khoảng bao nhiêu trận động đất có độ lớn từ 7?

Theo hồ sơ lưu trữ trong thời gian dài (kể từ khoảng năm 1900), Trung tâm Khảo sát địa chất Mỹ (USGS) ước tính có khoảng 16 trận động đất lớn trong mỗi năm. Bao gồm 15 trận động đất có độ lớn trong phạm vi 7 và một trận động đất có độ lớn 8,0 hoặc lớn hơn. Trong 40-50 năm qua, hồ sơ lưu trữ của USGS ghi nhận khoảng hơn 10 lần số trận động đất lớn trong một năm vượt quá số lượng trung bình kể trên.

Năm có tổng số trận động đất lớn nhiều nhất được ghi nhận là năm 2010, với 23 trận động đất lớn (có độ lớn lớn hơn hoặc bằng 7,0). Có một số năm, tổng số trận động đất lớn thấp hơn nhiều so với mức trung bình 16 trận động đất lớn hằng năm. Năm 1989 chỉ có 6 trận động đất lớn và 1988 chỉ có 7 trận.

Lực lượng cứu hộ tìm kiếm, hỗ trợ nạn nhân trong trận động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 6/2/2023. (Ảnh: ANews)

Lực lượng cứu hộ tìm kiếm, hỗ trợ nạn nhân trong trận động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 6/2/2023. (Ảnh: ANews)

Ở độ lớn nào thì thiệt hại bắt đầu xảy ra trong một trận động đất?

Vấn đề này không dễ xác định. Không có độ lớn nào mà ở mức đó thiệt hại sẽ xảy ra. Nó phụ thuộc vào các yếu tố khác, chẳng hạn như khoảng cách từ trận động đất, loại đất bạn đang ở, công trình xây dựng,... Thiệt hại được cho là thường không xảy ra cho đến khi độ lớn của động đất vào khoảng hơn 4 hoặc 5.

Liệu có thể xảy ra “siêu động đất” với độ lớn 10 hoặc hơn?

Không, các trận động đất có độ lớn từ 10 trở lên không thể xảy ra. Độ lớn của một trận động đất liên quan đến độ dài của đường đứt gãy mà nó xuất hiện trên đó. Tức là đường đứt gãy càng dài thì động đất càng lớn. Một đường đứt gãy là một vết nứt trong các tầng đá - thành phần tạo nên lớp vỏ Trái đất, dọc theo đường đứt gãy, đá ở hai bên di chuyển qua nhau. Chưa ghi nhận tồn tại một đường đứt gãy đủ dài nào để có thể tạo ra một trận động đất có độ lớn 10 và nếu có, đường đứt gãy này sẽ kéo dài chung quanh gần hết Trái đất.

Trận động đất lớn nhất từng được ghi nhận có độ lớn 9,5 vào ngày 22/5/1960 ở Chile trên một đường đứt gãy dài gần 1.000 dặm… là một “siêu động đất” theo đúng nghĩa của nó.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

Không khí lạnh tiếp tục tăng cường xuống nước ta trong đêm nay 29/04, giúp Bắc Bộ duy trì trạng thái khô ráo, trời mát và ít mưa. Trong khi đó, mưa ở miền Trung có xu hướng giảm dần, nắng trở lại từ ngày mai; riêng Nam Bộ vẫn duy trì trạng thái nắng nóng ban ngày nhưng cần đề phòng mưa dông về chiều tối.

Du khách lên đảo Cô Tô được hướng dẫn sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường thay cho túi nilon và túi nhựa. (Ảnh: QUANG THỌ)

Giải pháp giảm rác thải nhựa trong du lịch

Tình trạng xả rác thải nhựa trong du lịch đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với nhiều địa phương. Nếu không sớm khắc phục, áp lực bảo vệ môi trường tiếp tục gia tăng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến và tính bền vững của ngành du lịch.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Từ những vùng đất từng bị xem là chai cứng, khó canh tác, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học đang từng bước tạo nên sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao giá trị nông sản, những vườn chanh leo, dâu tây, cà chua… còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp xanh, bền vững.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.

Mỏ than Khánh Hòa, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh NGỌC LINH)

Bài 2: Xử lý đồng bộ các điểm nghẽn

Sau bước chuyển về thể chế, điều cần thiết là tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện. Từ mặt bằng, thủ tục, nhân lực đến cơ chế tài chính và chế tài xử lý, nhiều điểm nghẽn vẫn cần được xử lý đồng bộ để nguồn lực khoáng sản được khai thác hiệu quả, minh bạch và bền vững.