Với tổng diện tích gần 24.500 ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC, huyện Yên Sơn đang là địa phương có diện tích rừng FSC lớn nhất tỉnh Tuyên Quang.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Yên Sơn Lê Quang Toàn cho biết, thời gian đầu triển khai trồng rừng theo tiêu chuẩn FSC, địa phương cũng gặp nhiều khó khăn; trong đó, phải kể đến quá trình tuyên truyền vận động, thay đổi cách làm cũ của các chủ rừng và người dân trong hoạt động sản xuất lâm nghiệp; diện tích rừng của nhiều hộ dân còn manh mún, nhỏ lẻ chưa mang lại giá trị kinh tế cao, chưa thu hút được đông đảo người dân tham gia quản lý rừng bền vững. Sau khi có nhận thức đúng đắn, các chủ rừng và người dân đã chủ động chuyển đổi, học được cách bảo vệ môi trường khi trồng, chăm sóc rừng; tiếp cận kỹ thuật canh tác mới theo quy chuẩn quốc tế và chú trọng phát triển diện tích rừng gỗ lớn. Hiện tại, mỗi héc-ta rừng trồng theo tiêu chuẩn FSC mang lại thu nhập cao hơn từ 15-20% so với trồng rừng thông thường và sức khỏe của người trồng rừng cũng được bảo đảm vì không phải sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học.
Nhận thấy những hiệu quả về kinh tế mà rừng trồng gỗ lớn mang lại, gia đình ông Nguyễn Đức Bình, ngụ tại Thôn 2, xã Thái Bình, huyện Yên Sơn đã mạnh dạn đăng ký chuyển hơn 4 ha keo của gia đình sang trồng rừng gỗ lớn với chu kỳ khai thác từ 10-12 năm.
Hiện nay, những cây keo đã được gần 9 năm tuổi và từ giai đoạn này, cây gần như không phải chăm sóc. Đến năm thứ 10-12, khối lượng gỗ có thể đạt 120-150 m3/ha; với giá thị trường hiện nay sẽ cho thu nhập khoảng 200-220 triệu đồng/ha, gấp đôi so với cây keo 7-8 năm tuổi.
Để nâng cao năng suất, chất lượng gỗ rừng trồng phục vụ chế biến và xuất khẩu, thời gian qua, Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp với Trường đại học Lâm nghiệp tổ chức mô hình trồng rừng gỗ lớn thâm canh theo hướng quản lý rừng bền vững phục vụ chế biến và xuất khẩu tại xã Trung Sơn và Đạo Viện, huyện Yên Sơn.
Mô hình này hiện đang được triển khai trồng trên diện tích hơn 40 ha với sự tham gia của 11 hộ gia đình. Giống cây được trồng là cây keo lai mô, phù hợp với thổ nhưỡng của địa phương. Tham gia dự án, người trồng rừng được đào tạo, tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật. Qua theo dõi, đánh giá, toàn bộ diện tích cây trồng theo mô hình này đều phát triển, sinh trưởng tốt.
Ông Nguyễn Doãn Hùng, Phó Trưởng phòng Trồng trọt và Lâm nghiệp, Trung tâm Khuyến nông quốc gia đánh giá, mô hình trồng rừng gỗ lớn thâm canh theo hướng quản lý rừng bền vững phục vụ chế biến và xuất khẩu tại xã Trung Sơn và Đạo Viện, huyện Yên Sơn đạt hiệu quả rất cao. Đáng chú ý, người trồng rừng đã thay đổi được tập tục canh tác cũ và phát triển kinh tế từ nghề trồng rừng có hiệu quả hơn. Với việc người trồng rừng áp dụng tốt các kỹ thuật đã được hướng dẫn, chăm sóc đúng quy trình thì khi thu hoạch ở năm thứ 9, thứ 10 sẽ bảo đảm được mật độ cây trồng, tăng khối lượng gỗ để đạt được giá trị hiệu quả kinh tế cao nhất cho người dân trồng rừng gỗ lớn.
Trong những năm qua, tỉnh Tuyên Quang đã hình thành vùng rừng nguyên liệu với gần 200.000 ha; tốc độ tăng trưởng ngành lâm nghiệp đạt 9%/năm. Tỉnh đã có nhiều chính sách hỗ trợ chuyển hóa rừng trồng gỗ nhỏ sang gỗ lớn; hỗ trợ cây giống lâm nghiệp chất lượng cao để trồng rừng, củng cố hệ thống vườn ươm ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất giống nhằm chủ động đáp ứng nhu cầu cây giống trồng rừng. Đến nay, tỉnh đã có 81.000 ha rừng trồng gỗ lớn, bảo đảm nguyên liệu cho các cơ sở chế biến gỗ trên địa bàn.
Phó Chi cục trưởng Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang Triệu Đăng Khoa cho biết: "Để nâng giá trị gỗ rừng trồng trên địa bàn, tỉnh tiếp tục thực hiện các chính sách đầu tư phát triển lâm nghiệp như hỗ trợ chuyển hóa rừng trồng gỗ nhỏ sang gỗ lớn; hỗ trợ cây giống lâm nghiệp để trồng rừng, làm giàu rừng tự nhiên sản xuất... Cùng với đó, chúng tôi triển khai thực hiện tốt các mô hình thông qua các dự án, đề tài khoa học cũng như các mô hình phát triển rừng trồng gỗ lớn. Củng cố hệ thống vườn ươm ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất giống nhằm chủ động đáp ứng nhu cầu cây giống trồng rừng trong tỉnh...".
Thời gian tới, Chi cục Kiểm lâm tỉnh tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư theo Nghị định số 57/2018/NĐ-CP ngày 17/4/2018 của Chính phủ về cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; ứng dụng khoa học và công nghệ trong chọn, tạo, cải thiện chất lượng giống cây trồng rừng, đẩy mạnh việc vay vốn chuyển hóa từ rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn theo Nghị quyết 03 của Hội đồng nhân dân tỉnh với mức hỗ trợ lãi suất là 50%.
Đồng thời, tỉnh Tuyên Quang tiếp tục đào tạo nguồn nhân lực, đầu tư cơ sở hạ tầng, trang, thiết bị kỹ thuật để phát huy năng lực làm chủ công nghệ nuôi cấy mô; đưa giống keo lai sản xuất bằng phương pháp nuôi cấy mô vào trồng rừng đại trà rừng sản xuất nguyên liệu cho công nghiệp chế biến gỗ; tập trung phát triển rừng sản xuất theo hướng chuyển đổi cơ cấu giống cây lâm nghiệp và các biện pháp kỹ thuật lâm sinh đáp ứng tiêu chuẩn rừng gỗ lớn; thực hiện các biện pháp thâm canh rừng trồng và từng bước ứng dụng cơ giới hóa trong các khâu trồng, chăm sóc và khai thác gỗ rừng trồng.
Hiện nay, giá trị sản xuất lâm nghiệp của tỉnh Tuyên Quang đạt 1.600 tỷ đồng/năm, chiếm 16% trong cơ cấu sản xuất toàn ngành nông nghiệp, tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp bình quân đạt 8,8%; năng lực chế biến gỗ rừng trồng, diện tích rừng trồng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững và tỷ lệ che phủ rừng nằm trong tốp đầu cả nước.
Tỉnh phấn đấu đến năm 2025, diện tích rừng gỗ lớn của tỉnh đạt 89.000 ha; năng suất rừng trồng đạt bình quân 22m3/ha/năm.
