Nhắc lại thời điểm hơn 10 năm trước khi Tuần Giáo bắt đầu xây dựng nông thôn mới, ông Hà Cầm Hồng, Chủ tịch UBND huyện cho biết, mọi tiêu chí đều xuất phát từ “vạch đích”: hạ tầng thiếu đồng bộ, đời sống người dân nghèo khó, sản xuất nông nghiệp manh mún, lạc hậu. Đến năm 2020, huyện vẫn còn gần 50% hộ nghèo và cận nghèo; các hộ không thuộc diện này dễ tái nghèo do thu nhập bấp bênh, thiếu bền vững. Tuần Giáo đề ra lộ trình cụ thể, triển khai đồng bộ tại các xã.
Trước tiên, huyện tập trung tuyên truyền ý nghĩa chương trình, giúp người dân hiểu rõ vai trò chủ thể thực hiện và hưởng thụ, thay vì trông chờ, ỷ lại rằng nông thôn mới chỉ là “làm đường, làm nhà”. Xuyên suốt quá trình, lãnh đạo huyện Tuần Giáo nhấn mạnh phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, khơi dậy sự chủ động, sáng tạo của người dân, tạo đồng thuận xã hội, nâng cao chất lượng và tính bền vững của chương trình.
Dưới sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới Tuần Giáo, các xã Chiềng Sinh, Quài Cang, Quài Nưa đã chủ động lập kế hoạch chi tiết, thực hiện từng tiêu chí phù hợp với điều kiện địa phương, theo phương châm “dân góp ý, dân làm”.
Riêng xã Chiềng Sinh, do hạn chế về nguồn vốn và hạ tầng giao thông chủ yếu là đường đất chỉ sử dụng được một mùa, cho nên ưu tiên hàng đầu là vận động người dân hiến đất, góp công làm đường. Theo ông Nguyễn Văn Bách, Bí thư Đảng ủy xã Chiềng Sinh, từ năm 2019, phong trào “Góp sức cho các con đường nhân ái” đã được người dân hưởng ứng mạnh mẽ, hiến đất và góp công hoàn thành 12 con đường bê-tông nội bản kiên cố. Riêng hai năm 2023-2024, người dân hiến gần 1.000 m² đất, góp 5.300 ngày công và 240 triệu đồng để làm đường. Thành công từ phong trào này, Chiềng Sinh tiếp tục phát động xã hội hóa mô hình chiếu sáng năng lượng.
Từ 5 km đèn năng lượng năm 2022, đến nay xã đã hoàn thành hệ thống đèn chiếu sáng năng lượng mặt trời và điện lưới trên tất cả các tuyến đường liên bản, liên xã. Tại xã Quài Nưa, xây dựng nông thôn mới tập trung vào chuyển đổi cây trồng để nâng cao kinh tế hộ gia đình, hướng tới trở thành vùng trọng điểm cây công nghiệp giá trị cao.
Theo ông Lò Văn Pọm, Chủ tịch UBND xã, hơn 10 năm qua, người dân tích cực thay thế cây lương thực kém hiệu quả bằng cà-phê và mắc-ca, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Hiện toàn xã có gần 1.200 ha mắc-ca, ba hợp tác xã nông nghiệp và một mô hình liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ mắc-ca; nhờ đó, thu nhập bình quân đạt 49 triệu đồng/ người/năm, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo giảm còn hơn 19%.
Nhìn lại hành trình xây dựng nông thôn mới ở ba xã Chiềng Sinh, Quài Cang, Quài Nưa và toàn huyện Tuần Giáo, Chủ tịch UBND huyện Hà Cầm Hồng cho rằng: Đây là chặng đường gian nan, nhiều lo toan nhất. Nhưng vượt qua giai đoạn khởi đầu đầy thử thách, người dân Tuần Giáo đã có thêm kinh nghiệm, niềm tin vững vàng và ý chí quyết tâm, nhờ bài học quý báu: Dân làm gốc. Ông Hà Cầm Hồng nhấn mạnh: Thành công của Tuần Giáo trong xây dựng nông thôn mới bắt nguồn từ việc coi người dân là trung tâm, vừa là chủ thể thực hiện, vừa là người thụ hưởng mọi thành quả. Chính điều đó đã khơi dậy sức mạnh lòng dân, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, tạo thế và lực để huyện cửa ngõ này vững bước trên hành trình đổi mới, đi lên.
Theo chủ trương của chính quyền hai cấp, thời gian tới, các đơn vị hành chính sẽ được sắp xếp lại: hai xã Quài Cang, Quài Nưa cùng thị trấn Tuần Giáo sẽ sáp nhập thành xã Tuần Giáo mới; xã Quài Tở sẽ hợp nhất với Tỏa Tình và Tênh Phông thành xã Quài Tở mới; xã Chiềng Sinh sẽ sáp nhập với ba xã Nà Sáy, Mường Thín và Mường Khong thành xã Chiềng Sinh mới. Và chắc chắn rằng, những kinh nghiệm quý báu trong xây dựng nông thôn mới tại ba xã cũ là Chiềng Sinh, Quài Cang và Quài Nưa sẽ tiếp tục là nền tảng vững chắc, tạo động lực để các xã mới hoạt động hiệu quả, đạt thêm nhiều thành tựu trên hành trình xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tiếp theo.
