Từ khôi phục đến nâng cao năng lực chống chịu

Lũ rút, người dân Hà Tĩnh và Thanh Hóa tất bật khôi phục đồng ruộng, ao nuôi và lồng bè thủy sản... Những mô hình sản xuất bền vững, hợp tác xã hỗ trợ kỹ thuật, kết nối thị trường đang giúp nông dân không chỉ trồng lại cây, nuôi lại cá tôm, mà còn giữ vững sinh kế lâu dài, sẵn sàng ứng phó với thiên tai.

Nông dân Hà Tĩnh nhanh chóng khôi phục đồng ruộng, gieo trồng lại để kịp vụ đông. (Ảnh: Ánh Nguyệt)
Nông dân Hà Tĩnh nhanh chóng khôi phục đồng ruộng, gieo trồng lại để kịp vụ đông. (Ảnh: Ánh Nguyệt)

Sau những cơn mưa lớn và lũ rút, trên những cánh đồng ở Hà Tĩnh và Thanh Hóa, nhịp độ sản xuất đang trở lại.

Ở thôn Bắc Văn, xã Đồng Tiến, tỉnh Hà Tĩnh người dân tất bật ra đồng, san luống, bón phân và chăm sóc rau vụ đông vừa trồng. Các loại rau, củ như cà rốt, khoai tây, củ cải, rau xanh được gieo lại ngay khi nước rút để kịp cung ứng thị trường. Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao ở Hà Tĩnh cũng được khôi phục. Nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới nhỏ giọt đã được kiểm tra, sửa chữa và lắp đặt lại, giúp nông dân duy trì nguồn rau, củ, quả ổn định. Bên cạnh đó, hệ thống lồng bè nuôi thủy sản ven biển và trên sông cũng được khôi phục nhanh chóng. Ngư dân phường Vũng Áng cho biết, việc sử dụng lồng bè HDPE neo sâu giúp giảm thiểu rủi ro, vừa bảo đảm năng suất, vừa hạn chế tổn thất khi sóng lớn, mưa kéo dài.

Thanh Hóa cũng triển khai đồng bộ các mô hình phục hồi sản xuất. Tại vùng nuôi thủy sản xã Hoằng Hóa, nhiều hợp tác xã tổ chức cung ứng con giống, thức ăn, phân bón và hướng dẫn kỹ thuật nuôi cho các hộ. Hàng trăm hộ dân vừa khôi phục lồng bè, vừa cải tạo ao nuôi cá nước ngọt, tôm nước lợ. Các hợp tác xã còn tích cực kết nối với thương lái, doanh nghiệp để bảo đảm giá cả ổn định, bảo vệ sinh kế cho người dân, tránh tình trạng giá giảm mạnh sau thiên tai. Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Hoằng Thanh Hắc Xuân Thọ cho biết: “Địa phương đang rà soát quy hoạch vùng nuôi trồng thủy sản và kiến nghị cấp trên hỗ trợ các hộ thiệt hại nặng, đồng thời nâng cấp đê bao, cống tiêu nước để bảo đảm an toàn mùa mưa bão”.

Một điểm nổi bật là sự phối hợp giữa các địa phương, hợp tác xã và nông dân trong triển khai hỗ trợ kỹ thuật và phục hồi sinh kế. Các kỹ thuật được hướng dẫn bao gồm cải tạo đất, bón phân hợp lý, sử dụng chế phẩm sinh học phòng trừ sâu bệnh và áp dụng các giống cây chịu úng, chịu mặn...

Ở Hà Tĩnh, từ xã Kỳ Lạc đến xã Hương Khê, cán bộ nông nghiệp hướng dẫn trực tiếp từng hộ dân khôi phục ruộng rau, ao nuôi thủy sản và bảo quản hạt giống. Số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh cho thấy, đến giữa tháng 10/2025, gần 90% diện tích rau vụ đông đã được gieo trồng lại, lồng bè nuôi trồng thủy sản đã phục hồi khoảng 85% sản lượng trước bão.

Ngoài việc phục hồi, các địa phương cũng hướng tới nâng cao năng lực chống chịu thiên tai, đào tạo kỹ năng đa dạng cho lao động trẻ. Việc này giúp giữ chân nguồn lực tại địa phương, tránh tình trạng di cư, đồng thời tạo khả năng linh hoạt trong sản xuất, duy trì thu nhập dù thiên tai tiếp diễn.

Theo các cơ quan quản lý nông nghiệp hai tỉnh Hà Tĩnh, Thanh Hóa, việc phục hồi cần chú trọng xây dựng mô hình sản xuất bền vững, giảm rủi ro và bảo đảm thu nhập lâu dài. Chỉ khi người dân có mô hình chịu lũ, bảo hiểm, kỹ năng đa dạng và hạ tầng vững chắc, họ mới thật sự đứng vững khi lũ dữ trở lại.

Có thể bạn quan tâm

Việt Nam có nhiều làng biển lâu đời, gìn giữ được những nét văn hóa độc đáo. Ảnh: Huỳnh Phương

Phát huy giá trị của những vùng trầm tích

Quá trình đô thị hóa, phát triển du lịch đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến không gian làng chài, làng biển. Việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa làng biển trở nên cấp thiết trong đời sống đương đại. Nếu được gìn giữ, đây cũng là vốn quý để các địa phương gia tăng giá trị trong phát triển văn hóa, du lịch.

Nghi lễ rước nghinh thần trước biển tại lễ Cầu ngư, làng Nam Ô (thành phố Đà Nẵng). Ảnh: Trần Lê Lâm

Nơi gìn giữ, trao truyền niềm tin và ước vọng

Đối với ngư dân Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ, tục thờ Cá Ông, lễ hội Cầu ngư là những hoạt động văn hóa, tín ngưỡng gắn bó với nhiều sinh hoạt đời sống. Đặc biệt, lễ hội Cầu ngư hằng năm diễn ra với niềm tin và kỳ vọng vào một mùa bội thu, sóng yên biển lặng.

Ông Nguyễn Tấn Sâm (Bình Sơn, Quảng Ngãi) đảm nhận vai Tổng Tiền trong hát bả trạo. Ảnh: Như Đồng

Lưu giữ “hồn cốt” vùng đất, con người

Người dân vạn chài tỉnh Quảng Ngãi qua bao thăng trầm vẫn bám làng, gìn giữ nét văn hóa, trong đó hát bả trạo là loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian đặc trưng của ngư dân vùng ven biển.

Gian hàng trong cuộc thi “Ý tưởng, dự án khởi nghiệp trong thanh niên tỉnh Nghệ An” . Ảnh: Thanh Quỳnh

Những ý tưởng đã đi vào thực tiễn

Những năm qua, các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, làm giàu. Rất nhiều người trẻ đã tận dụng tốt cơ hội này, xây dựng thành công mô hình phát triển kinh tế tại địa phương.

Anh Nguyễn Thanh Bình (đứng giữa), Giám đốc Công ty TNHH Begen, giới thiệu về dây chuyền sản xuất bít-tất xuất khẩu.

Không ngại thử thách

Nhiều thanh niên ở Nghệ An rời quê hương, mang theo hoài bão lập nghiệp ở những thành phố lớn, đô thị sầm uất. Thế nhưng, cũng có không ít người chọn con đường nỗ lực lập nghiệp ngay tại mảnh đất nơi mình sinh ra.

Anh Nguyễn Mạnh Tường, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Hatisa (bên phải) giới thiệu sản phẩm. Ảnh: Ngọc Khánh

OCOP mang thương hiệu tuổi trẻ

Hà Tĩnh hiện có nhiều mô hình thanh niên khởi nghiệp sáng tạo, tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Các chủ thể đã tích cực thực hiện chuyển đổi số, nâng cao chất lượng, quảng bá thương hiệu, đồng thời giải quyết việc làm cho hàng nghìn người khác.

Bão số 10 và mưa lũ sau bão đã gây thiệt hại rất nặng nề về sinh kế tài sản, cơ sở hạ tầng tại các địa phương khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Gánh nặng sau thiên tai

Trong chưa đầy hai tháng, hai cơn bão số 5 (Kajiki) và số 10 (Bualoi) quét qua Bắc Trung Bộ đã gây thiệt hại khủng khiếp về người, nhà cửa, nông sản và hạ tầng, đẩy hàng chục nghìn hộ dân ở Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh vào cảnh mất trắng sinh kế.

Người dân miền Tây Nghệ An bị thiệt hạ về lúa nặng do lũ lớn. (Ảnh: Nguyễn Phê)

Chủ động thích ứng

Nhà có thể dựng lại, nhưng sinh kế thì khó có thể phục hồi trong chốc lát. Sau bão, Bắc Trung Bộ đối diện khoảng trống dài hạn: làm thế nào để tiếp tục sống trên mảnh đất luôn xảy ra thiên tai.