Báo cáo của Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, từ đầu năm đến nay, cả nước đã ghi nhận 20.469 trường hợp nghi sởi, trong đó có 4.918 ca dương tính và 5 trường hợp tử vong liên quan đến sởi (tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bến Tre và Bình Dương).
Đáng chú ý, so với cùng kỳ năm 2023, số ca nghi mắc sởi cao hơn 52,9 lần, số ca sởi dương tính cao hơn 111 lần; nhiều trường hợp trẻ chưa đến tuổi tiêm chủng vaccine nhưng đã mắc sởi. Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có số nghi mắc và ca dương tính với sởi cao nhất (5.434 ca nghi sởi và 1.552 ca dương tính với sởi); tiếp đó là: Đồng Nai, Nghệ An, Đắk Lắk, Bình Dương, Hà Nội, Khánh Hòa, Thanh Hóa, Kiên Giang, Cần Thơ, Đồng Tháp…
Thống kê tại Bệnh viện Nhi Trung ương, từ đầu tháng 9 đến giữa tháng 11/2024 tiếp nhận điều trị gần 200 ca mắc sởi. Số ca mắc mới đang tiếp tục tăng và tỷ lệ trẻ mắc sởi ở độ tuổi dưới 9 tháng tuổi (chưa đến tuổi tiêm vaccine phòng bệnh sởi) chiếm hơn 31% và ở trẻ đã đến tuổi nhưng chưa tiêm chủng chiếm tới 40%.
Phó Cục trưởng Y tế dự phòng Nguyễn Lương Tâm đánh giá: Tình hình dịch sởi vẫn diễn biến phức tạp, khi tiếp tục ghi nhận các trường hợp mắc, ổ dịch tăng cục bộ tại một số địa phương. Tổ chức Y tế thế giới cũng đưa ra cảnh báo về việc gia tăng số ca mắc bệnh sởi và nguy cơ bùng phát dịch sởi tại nhiều khu vực trên toàn thế giới. Sau đại dịch Covid-19, số mắc sởi tăng cao trên toàn thế giới với 10,3 triệu ca mắc, trong đó có hơn 107.000 ca tử vong, chủ yếu là trẻ dưới 5 tuổi; khu vực Tây Thái Bình Dương có số ca mắc sởi tăng 255% từ năm 2022 đến năm 2023.
Tại Việt Nam, ngoài sởi, số mắc ho gà cũng cao hơn 23 lần, với hơn 1.000 ca mắc, một ca tử vong. Tuy nhiên, một số dịch bệnh khác như: Sốt xuất huyết, tay chân miệng, sốt rét, bạch hầu… có xu hướng giảm so với cùng kỳ năm 2023. Số mắc cúm mùa cũng có xu hướng giảm, nhưng số tử vong tăng 7 trường hợp (ở Bình Định, Hà Nội, Khánh Hòa và Phú Yên). Từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 73 ca mắc bệnh đậu mùa khỉ, tập trung tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía nam; ghi nhận 12 ca mắc bệnh than tại Điện Biên (11 ca) và Sơn La...
Bộ Y tế đang triển khai nhiều biện pháp tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh, từ đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cán bộ đến yêu cầu các địa phương thực hiện phòng, chống dịch với phương châm 4 tại chỗ; bảo đảm thuốc, vaccine, sinh phẩm, vật tư, hóa chất, trang thiết bị, nhân lực để sẵn sàng phục vụ công tác phòng, chống dịch. Bộ Y tế đã phân bổ số vaccine phòng bệnh sởi do Tổ chức Y tế thế giới viện trợ cho Trung tâm kiểm soát bệnh tật 30 tỉnh, thành phố để triển khai chiến dịch tiêm vaccine cho trẻ trong độ tuổi trên địa bàn.
 |
| Chăm sóc trẻ mắc bệnh sởi ở Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai. (Ảnh: NGỌC THÀNH) |
Thời gian tới, ngành y tế sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ những trường hợp mắc bệnh, nhất là giám sát tác nhân gây bệnh và xử lý triệt để ổ dịch với các bệnh lưu hành (tay chân miệng, sốt xuất huyết...), các bệnh dự phòng bằng vaccine (sởi, ho gà, bạch hầu), bệnh lây qua đường hô hấp (cúm mùa, cúm gia cầm trên người...); tăng cường giám sát tại các cửa khẩu cũng như tại cộng đồng, cơ sở y tế để xử lý kịp thời, kiểm soát sự lây lan, hạn chế các trường hợp biến chứng nặng, tử vong.
Bộ Y tế đề nghị các địa phương, đơn vị khẩn trương triển khai chiến dịch tiêm vaccine phòng sởi theo kế hoạch đã ban hành. Những địa phương tỷ lệ tiêm chưa đạt cần rà soát đối tượng, tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những trẻ chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ các mũi; đẩy nhanh tiến độ triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng bệnh sởi năm 2024; đồng thời tiếp tục đánh giá nguy cơ để đề xuất biện pháp phòng, chống dịch phù hợp.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương yêu cầu Cục Y tế dự phòng khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến công tác phòng, chống dịch; sớm dự trù kinh phí mua vaccine từ ngân sách nhà nước, không để hiện tượng chậm, muộn trong việc cung cấp vaccine khi triển khai tiêm chủng; khẩn trương hoàn thiện kế hoạch phòng, chống dịch năm 2025 trước 20/12/2024, đi kèm các hướng dẫn, định hướng chuyên môn cho các địa phương. Các Viện Vệ sinh dịch tễ, Pasteur tăng cường công tác chỉ đạo tuyến, hướng dẫn, giám sát các tỉnh trong phòng, chống dịch bệnh sát sao hơn để kịp thời có phương án phòng, chống dịch bệnh. Tổ chức các đoàn đến đôn đốc, hướng dẫn các địa phương có tỷ lệ tiêm chủng thấp, phát sinh các dịch bệnh. Bộ Y tế đề nghị Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá lại nguyên nhân tại sao nhiều người dân có con trong độ tuổi tiêm chủng lại không cho trẻ đi tiêm.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đang xem xét vấn đề tiêm vắc-xin phòng sởi cho trẻ dưới 9 tháng tuổi cũng như các đối tượng khác để có đề xuất phù hợp. Tuy nhiên đơn vị này đề nghị sở y tế các tỉnh, thành phố, giám đốc các bệnh viện tăng cường truyền thông trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để nâng cao nhận thức và hiểu biết của người bệnh, người nhà, nhân viên… về phòng, chống bệnh sởi; tổ chức phân luồng người bệnh ngay từ khi người bệnh đến đăng ký khám bệnh; bố trí khu khám riêng cho người bệnh sởi hoặc người nghi mắc sởi; đồng thời tổ chức tập huấn và triển khai hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh sởi đã được Bộ Y tế ban hành. Các cơ sở điều trị chuẩn bị sẵn sàng khu vực cách ly, buồng bệnh cách ly, cơ số thuốc, trang thiết bị y tế, vật tư, phương tiện phòng hộ cá nhân, hóa chất khử khuẩn để cấp cứu, điều trị khi có ca bệnh; thực hiện tốt việc phân loại, thu dung, cách ly, điều trị theo quy định nhằm hạn chế lây lan, tử vong.
