Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới hơn 40 điểm cầu các tỉnh, thành ủy với 7.000 đại biểu tham dự.
Đồng chủ trì hội nghị có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Phạm Tất Thắng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Trần Thanh Lâm, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đồng chí Đinh Thị Mai, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.
Dự tại điểm cầu Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh; Nguyễn Thanh Lâm, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam; các đồng chí nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương: Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn; Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Hữu Phú; các đồng chí Lê Xuân Định, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ; Tạ Quang Đông, Thứ thưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam; Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam; cùng các đồng chí lãnh đạo các cơ quan, báo chí, xuất bản, đơn vị trực thuộc; đại biểu trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Tại hội nghị, Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn truyền đạt chuyên đề “Những điểm mới, quan trọng trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng”. Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng là dấu mốc chuyển giai đoạn phát triển, đánh dấu bước phát triển mới về tư duy lý luận và chiến lược. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng hình thành cách tiếp cận phát triển mới, mang tính hệ thống. Đó là chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển; từ tăng trưởng dựa vào tài nguyên, lao động giá rẻ sang dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Mô hình tăng trưởng mới lấy tri thức và công nghệ làm động lực chủ yếu, gắn với phát triển nhanh, bền vững. Văn kiện cũng xác định rõ vai trò của các yếu tố: Khoa học, công nghệ là động lực; con người và văn hóa là nền tảng và mục tiêu; quốc phòng-an ninh-đối ngoại là điều kiện bảo đảm, còn xây dựng Đảng là nhân tố quyết định. Đồng thời nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là “đột phá của đột phá”, bảo đảm vận hành hiệu quả nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa...
Trình bày chuyên đề “Quan điểm về khoa học và công nghệ trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”, đồng chí Lê Xuân Định khẳng định bước chuyển đột phá trong tư duy của Đảng khi đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của mô hình tăng trưởng. Khoa học và công nghệ không còn được nhìn nhận như yếu tố hỗ trợ mà trở thành động lực trực tiếp, quyết định năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh và tự chủ chiến lược của quốc gia.
Đồng chí Lê Xuân Định nhấn mạnh, bối cảnh quốc tế với cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt và trong nước với mô hình tăng trưởng cũ bộc lộ hạn chế đòi hỏi Việt Nam phải chuyển sang phát triển dựa trên tri thức, dữ liệu và công nghệ. Để hiện thực hóa quan điểm này, theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, cần đổi mới cách tiếp cận theo chuỗi “bài toán-công nghệ-sản phẩm-thị trường”; tái cấu trúc chương trình, tập trung công nghệ chiến lược; phát triển thị trường khoa học và công nghệ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm...
Truyền đạt chuyên đề “Quan điểm về báo chí, xuất bản trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”, đồng chí Lê Quốc Minh nhấn mạnh vai trò đặc biệt của báo chí, xuất bản trong công tác tư tưởng và sự nghiệp phát triển đất nước. Báo chí, xuất bản không chỉ là công cụ tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng mà còn là diễn đàn của nhân dân, phản ánh thực tiễn, định hướng dư luận, cổ vũ cái tốt, phê phán tiêu cực, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Theo đồng chí Lê Quốc Minh, qua gần 40 năm đổi mới, báo chí và xuất bản Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về quy mô, loại hình và công nghệ. Trong bối cảnh kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế sâu rộng, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định mục tiêu xây dựng nền báo chí, xuất bản, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại.
Trong đó, tính “chuyên nghiệp” đòi hỏi báo chí phải giữ vững tôn chỉ, nâng cao chất lượng, bản lĩnh chính trị và năng lực định hướng thông tin. Tính “nhân văn” yêu cầu lấy con người làm trung tâm, lan tỏa giá trị tích cực, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Tính “hiện đại” gắn với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, sản xuất nội dung đa nền tảng, cá nhân hóa và thích ứng nhanh với môi trường truyền thông mới.
Đồng chí Lê Quốc Minh khẳng định, trong môi trường thông tin đa chiều, báo chí phải vừa nhanh nhạy, vừa bảo đảm tính chính xác, giữ vững niềm tin của công chúng. Đội ngũ làm báo, xuất bản phải “vừa hồng, vừa chuyên”, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, năng lực chuyên môn cao và khả năng thích ứng với công nghệ mới.
Chuyên đề “Quan điểm về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng” do Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Hữu Phú trình bày. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Hữu Phú, Văn kiện Đại hội XIV đã khẳng định bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam. Văn hóa được xác định không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nền tảng phát triển, trụ cột và động lực nội sinh quan trọng, góp phần tạo sức mạnh mềm quốc gia.
Con người vừa là trung tâm, vừa là chủ thể và động lực của phát triển. Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Hữu Phú cho rằng, Văn kiện nhấn mạnh mối quan hệ biện chứng giữa xây dựng văn hóa và con người; chú trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát triển toàn diện trên cơ sở hệ giá trị quốc gia, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; đề cao các giá trị cốt lõi như: Yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức, sáng tạo và khát vọng cống hiến...
Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Trần Thanh Lâm nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của đội ngũ báo chí, xuất bản, văn nghệ sĩ và trí thức trong việc đưa Nghị quyết thấm sâu vào cuộc sống. Đại hội XIV được xác định là dấu mốc mở ra giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn, đòi hỏi sự đồng thuận cao về nhận thức và sự sáng tạo đột phá trong triển khai thực hiện.
Đồng chí khẳng định lực lượng báo chí, xuất bản và văn nghệ sĩ, trí thức là nòng cốt trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, khoa học công nghệ; có sứ mệnh dẫn dắt dư luận, củng cố niềm tin của nhân dân, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.
Để thực hiện hiệu quả Nghị quyết, đồng chí đề nghị, cần coi việc học tập, quán triệt là nhiệm vụ xuyên suốt, không hình thức; mỗi sản phẩm báo chí, xuất bản, nghệ thuật và khoa học phải thấm nhuần tinh thần Nghị quyết và phản ánh được khát vọng của cả dân tộc, hướng tới các giá trị nhân văn, giàu tính Đảng và thiết thực phục vụ nhân dân.
Trong đó, với báo chí, xuất bản, yêu cầu xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nội dung và vai trò định hướng thông tin. Đối với văn nghệ sĩ, cần sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị bền vững, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa và lan tỏa giá trị Việt Nam. Với đội ngũ trí thức, cần nghiên cứu, mạnh dạn đề xuất tháo gỡ những “nút thắt” về cơ chế quản lý, đầu tư và tự chủ đối với hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học và công nghệ.
Đồng chí yêu cầu các cơ quan, đơn vị khẩn trương xây dựng kế hoạch, chương trình triển khai cụ thể; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ; tạo điều kiện phát huy tốt nhất năng lực, trí tuệ, tâm huyết của văn nghệ sỹ, trí thức, đội ngũ những người làm công tác báo chí, xuất bản...
