Trước đây, các hộ dân thuộc điểm bản Tả Lèng Sung, Nậm Gia xã Bản Lang sinh sống ở nơi có độ dốc lớn, trên các điểm bản lại có nhiều tảng đá lớn nằm cheo leo có thể sạt xuống bất kỳ lúc nào nhất là mùa mưa.
Trước thực trạng đó, huyện Phong Thổ đã thực hiện dự án sắp xếp dân cư vùng có nguy cơ thiên tai; bảo đảm an toàn và ổn định đời sống cho 32 hộ dân tại nơi ở mới. Dự án hoàn thành vào tháng 7/2024; đến nay các hộ dân đã di chuyển đến khu tái định cư, làm nhà và đang từng bước ổn định cuộc sống mới.
Đến điểm bản tái định cư Bản Lang 2 xã Bản Lang, nơi 32 hộ dân mới được chuyển lên, ô-tô đã có thể đến cửa từng nhà, đường bê-tông rộng, các hộ dân đều xây nhà kiên cố, không có nhà gỗ, nhà tạm như trước đây.
Ông Giàng A Vẳng tâm sự, trước đây gia đình sống trong ngôi nhà gỗ đã xuống cấp, khi di chuyển tháo dỡ ra, nhà hỏng hết. Lên chỗ ở mới, từ nguồn hỗ trợ của nhà nước, gia đình vay thêm ngân hàng, nhờ anh em trong bản hỗ trợ… gia đình đã xây ngôi nhà mới khang trang. Nhà xây kiên cố, không sợ mưa dột và gió lùa. Giờ về đây, đi chợ hay đi xuống trung tâm xã rất thuận lợi, ở chỗ cũ chỉ cần mưa là không thể đi đâu được...
Tương tự, bà Giàng Thị Dua một hộ dân khác cho biết, trước đây gia đình bà sống ở điểm bản Tả Lèng Sung, rất vất vả; mùa mưa thì lúc nào cũng lo nơm nớp, không thể ngủ được. Nhất là mùa mưa năm 2023, một tảng đá lớn hơn 1 mét bỗng lăn xuống làm sụp cả chuồng lợn, may mắn là không bị thiệt hại về người. Giờ được nhà nước đầu tư chuyển về điểm tái định cư mới, gia đình vui lắm, mùa mưa này không còn phải lo lắng như trước nữa.
 |
| Bà con khẩn trương hoàn thiện nhà tại nơi ở mới trước mùa mưa. |
Trong giai đoạn 2021-2025, huyện Phong Thổ đã phê duyệt đầu tư 3 dự án bố trí sắp xếp ổn định dân cư ra khỏi vùng nguy cơ sạt lở; đến nay đã hoàn thành xây dựng, di chuyển 1 dự án.
Dự kiến, trong năm 2025 sẽ hoàn thành xây dựng thêm 2 dự án với tổng mức đầu từ hơn 50 tỷ đồng từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Dự án hoàn thành sẽ bố trí sắp xếp di chuyển 189 hộ dân sinh sống ở vùng nguy cơ sạt lở cao đến nơi ở mới an toàn. Hiện tại, các dự án đang gấp rút đẩy nhanh tiến độ.
Ông Vũ Mạnh Tuyến, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án huyện Phong Thổ khẳng định, để bảo đảm tiến độ thi công xây dựng, tiến độ giải ngân nguồn vốn, kịp thời di chuyển dân cư ra khỏi vùng có nguy cơ thiên tai theo kế hoạch, chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ cùng các đơn vị liên quan nhanh chóng giải quyết những vướng mắc trong quá trình đền bù, giải phóng mặt bằng. Đồng thời đôn đốc các nhà thầu thực hiện các biện pháp thi công bảo đảm đẩy nhanh tiến độ, không để người dân phải sống ở vùng nguy cơ chờ đợi dự án do bị chậm hay kéo dài tiến độ.
Hiện nay, ngoài dự án điểm tái định cư Bản Lang 2 đã hoàn thành, các điểm khác cũng đang được gấp rút thi công.
 |
| Một dự án sắp xếp dân cư khác đang khẩn trương được triển khai tại địa bàn huyện Phong Thổ. |
Tuy nhiên trong quá trình đền bù giải phóng mặt bằng ở các dự án thi công cũng còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Đơn cử như việc một số hộ gia đình có những yêu cầu về chế độ đền bù, hỗ trợ cao hơn định mức quy định; đề nghị thu hồi trọn vẹn thửa đất với diện tích đất nông nghiệp lớn, trong khi công trình chỉ ảnh hưởng một phần rất nhỏ, điều này là không phù hợp.
Trong quá trình tuyên truyền vận động, vẫn còn một số hộ dân không tiếp thu ý kiến giải thích, gây khó cho đơn vị thực hiện... Bên cạnh đó, nguồn vốn phân bổ cho các dự án đang triển khai nêu trên thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia, còn hạn chế về kinh phí; chưa đủ để đầu tư cho hạ tầng cơ bản, chưa có kinh phí để kiên cố hóa các tuyến đường, kinh phí để xây dựng những tuyến kè tại các vị trí xung yếu...
Để bảo đảm việc thi công đúng tiến độ, giúp bà con sớm có nơi ở mới, đơn vị chủ đầu tư đang phối hợp với chính quyền địa phương, các đoàn thể, tổ chức các buổi gặp mặt đối thoại với nhân dân nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về mặt chủ quan như đã nêu. Đồng thời, mong muốn các cơ quan liên quan, tiếp tục phân bổ kinh phí hoàn thiện hệ thống hạ tầng thiết yếu, đồng bộ. Như vậy, khi bà con chuyển đến nơi ở mới mới có thể yên tâm và nhanh chóng ổn định đời sống.
