Tình trạng lạm dụng corticoid có xu hướng tăng lên

Tình trạng lạm dụng corticoid có xu hướng tăng lên ở bệnh nhân nội tiết - đái tháo đường khiến họ mắc bệnh lý suy tuyến vỏ thượng thận. Đây là tình trạng được ghi nhận tại Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai thời gian gần đây.

Bệnh nhân có biểu hiện kiểu hình Cushing.
Bệnh nhân có biểu hiện kiểu hình Cushing.

Suy tuyến vỏ thượng thận vì lạm dụng corticoid

Mệt mỏi nhiều, ăn uống giảm, gầy sút 7 kg trong một tháng, bệnh nhân D.T.K (61 tuổi, ở Bắc Ninh) đã đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai. Bà K. là bệnh nhân nội trú đang điều trị tại Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai. Bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường tuýp 2 cách đây một năm (đang duy trì tiêm insulin hằng ngày).

Do có thêm bệnh lý đau khớp gối phải khoảng 10 năm, bà đã nhiều lần tiêm khớp không rõ thuốc. Bên cạnh đó, bà còn sử dụng thuốc nam để điều trị đau khớp theo kinh nghiệm truyền miệng.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân có biểu hiện kiểu hình Cushing: teo cơ tứ chi, béo bụng, rạn da vùng bụng, da mỏng, dễ xuất huyết …. Bệnh nhân suy tuyến vỏ thượng thận do lạm dụng các thuốc có chứa corticoid để điều trị bệnh lý khớp trong thời gian dài.

Sau 20 ngày điều trị, hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định và có thể xuất viện. Tuy nhiên, những tác dụng phụ mà corticoid gây ra với sức khỏe thì vẫn tiếp tục phải theo dõi và thăm khám định kỳ.

Cũng thêm một trường hợp được ghi nhận gần đây suy tuyến vỏ thượng thận do lạm dụng corticoid là bà N.T.H (72 tuổi, ở Hải Dương). Bà H. vào viện ngày 22-10 với biểu hiện mệt mỏi nhiều, yếu nửa người trái. Theo bác sĩ, bệnh nhân có tiền sử bị đái tháo đường, tăng huyết áp 10 năm, suy thận 2 năm.

Bên cạnh đó, vài năm gần đây, bà có thêm biểu hiện đau khớp gối hai bên và cột sống thắt lưng, đã tự mua thuốc thấp khớp gia truyền dạng viên hoàn uống hằng ngày. Cách đây một năm, bệnh nhân cũng đã được chẩn đoán suy tuyến thượng thận do lạm dụng corticoid, đang điều trị Hydrocortisone 15mg/ngày.

ThS, BS Phạm Thị Lưu - Khoa Nội tiết và Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, đây chỉ là hai trong số rất nhiều trường hợp bị suy tuyến thượng thận do lạm dụng corticoid điều trị tại khoa Nội tiết và Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai. 

Nhóm thuốc corticoid là nhóm thuốc chống viêm, giảm đau mạnh, chống dị ứng, ức chế miễn dịch; được áp dụng trong điều trị của nhiều chuyên khoa khác nhau: khớp, dị ứng, thận, hô hấp…

Bên cạnh những mặt lợi do nó mang lại thì còn có thể gây ra rất nhiều tác dụng phụ bất lợi: Đái tháo đường, tăng huyết áp, loãng xương, thay đổi kiểu hình Cushing, suy tuyến vỏ thượng thận nếu lạm dụng.

"Trung bình một ngày có thể có đến 1/3 số bệnh nhân nhập viện tại khoa có tình trạng lạm dụng corticoid. Đây thực sự là một hồi chuông đáng báo động", BS Lưu nói. 

Cảnh báo thói quen tự mua thuốc, dùng thuốc đông y 

Theo BS Lưu, các bác sĩ lâm sàng thường sẽ phải cân nhắc rất nhiều khi chỉ định điều trị bằng nhóm thuốc này và sẽ phải khuyến cáo người bệnh các tác dụng phụ cũng như cách theo dõi chúng.

"Với thực trạng tại Việt Nam hiện nay người bệnh có thể dễ dàng mua được nhóm thuốc này kể cả khi không có đơn của bác sĩ và khả năng tuân thủ điều trị kém của người bệnh thì tình trạng lạm dụng nhóm thuốc này càng đáng lo ngại. 

Thực tế, có nhiều trường hợp bệnh nhân tự mua thuốc theo đơn cũ không đi khám lại hoặc tự ý ra các hiệu thuốc mua thuốc về dùng theo kinh nghiệm truyền miệng, thấy hiệu quả giảm đau, chống viêm tức thì ngay sau khi sử dụng thì cho rằng đó là “thần dược” nên đã dùng thường xuyên", BS Lưu cho hay. 

Bên cạnh đó, nhiều bệnh nhân còn tìm đến các loại thuốc đông y, thuốc nam vì nghĩ nó “lành hơn” thuốc tây mặc dù không biết nguồn gốc xuất xứ. Điều này đặc biệt được ghi nhận ở các bệnh nhân mắc các bệnh lý mạn tính: đau khớp, gút, viêm mũi xoang, dị ứng…

Theo BS Lưu, nhóm thuốc nam này rất khó xác định được thành phần cũng như liều lượng corticoid trong đó. Chỉ đến khi các tác dụng phụ của việc lạm dụng corticoid nặng nề mới đến gặp các bác sĩ và phát hiện ra tác hại của nó.

Việc sử dụng corticoid như con dao hai lưỡi. Vì vậy, để phát huy hiệu quả điều trị và hạn chế các tác dụng bất lợi của nhóm thuốc này, các bác sĩ khuyến cáo, người bệnh cần tuân thủ liệu trình điều trị và chỉ dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ.

Người dân tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị, đặc biệt các loại thuốc nam, thuốc bắc trôi nổi trên thị trường, không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng cần vào cuộc mạnh mẽ để siết chặt quản lý việc quảng cáo thuốc trên mạng cũng như việc mua bán thuốc không có đơn hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Bệnh nhân hiện đang được điều trị tích cực tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Liên cầu lợn gây viêm màng não, bác sĩ cảnh báo biến chứng phù não đe dọa tính mạng

Chỉ 2 ngày sau khi ăn tiết canh lợn, ông Đ.V.C. (45 tuổi, trú tại Bắc Ninh) đang khỏe mạnh bỗng sốt cao, đau đầu, buồn nôn rồi nhanh chóng rơi vào hôn mê, rối loạn ý thức. Bác sĩ cho biết bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, đồng thời khuyến cáo người dân tuyệt đối không ăn tiết canh và thịt lợn chưa nấu chín kỹ.

Quang cảnh lễ phát động chiến dịch cao điểm khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc cho người dân tỉnh Quảng Trị năm 2026,

Quảng Trị phát động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân

Sáng 12/7, tại Trạm Y tế phường Đồng Hới, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị tổ chức lễ phát động chiến dịch cao điểm khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc cho người dân toàn tỉnh năm 2026. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hoàng Xuân Tân và lãnh đạo các ngành, địa phương và bà con nhân dân Đồng Hới đến dự. 

Ê-kíp phẫu thuật đang cấp cứu người bệnh.

Cứu sống người phụ nữ bị mảnh kính cắt ngang cổ

Một chiếc xe tải mất lái lao vào tủ kính phía trước quán bún riêu, hàng loạt mảnh kính sắc nhọn bắn vào người chị H.N. (40 tuổi, ngụ xã Bến Cầu, Tây Ninh) đang bán bún. Kính cắt đã gây ra nhiều vết thương ở vùng đầu, mặt và đặc biệt là một vết rách dài 10cm ngang cổ chị H.N., làm chảy máu dữ dội, nguy hiểm tính mạng.

Đội ngũ y, bác sĩ Học viện Y-Dược học cổ truyền Việt Nam và Bệnh viện Tuệ Tĩnh khám, tư vấn về sức khỏe cho người dân trên địa bàn xã Kiều Phú.

Phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe người dân

Ngày 9/7/2026, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 1250/QĐ-TTg về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Thông báo số 68-TB/VPTW ngày 26/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về phát triển ngành Y học cổ truyền Việt Nam (Kế hoạch).

Người dân xã Cái Chiên được khám sức khỏe, tư vấn và sàng lọc bệnh miễn phí theo kế hoạch của tỉnh.

Quảng Ninh nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho nhân dân

Nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân, tỉnh Quảng Ninh đã xây dựng kế hoạch, hướng dẫn các địa phương, phân công cho các bệnh viện, đơn vị y tế hỗ trợ các xã, phường thực hiện rà soát, tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn tỉnh.

Diễn đàn Lãnh đạo Sinh hoạt Y khoa Pháp-Việt lần thứ 30 được tổ chức tại khách sạn Melia Hà Nội.

AS ONE: Chung tay hiện thực hóa mục tiêu kiểm soát tăng huyết áp và đái tháo đường tại Việt Nam, giai đoạn 2026-2030

Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động kỷ niệm 30 năm Sinh hoạt Y khoa Pháp-Việt và 10 năm Hệ sinh thái “Ngày Đầu Tiên”, Hội thảo chuyên gia AS ONE Expert Meeting và Diễn đàn Lãnh đạo Sinh hoạt Y khoa Pháp-Việt lần thứ 30 đã quy tụ các cơ quan quản lý y tế, chuyên gia trong nước và quốc tế, cơ sở khám chữa bệnh trên cả nước...

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu chỉ đạo. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Phát huy tính chủ động, sáng tạo để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế

Tại lễ khai trương Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Y tế tiếp tục hoàn thiện cơ chế, đổi mới quản trị bệnh viện, tạo điều kiện để các cơ sở y tế phát huy tính chủ động, sáng tạo, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và xây dựng hệ sinh thái y tế hiện đại, đồng bộ.

[Video] Khám phá bên trong Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình

[Video] Khám phá bên trong Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình

Sau hơn 10 năm chờ đợi, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình sẽ chính thức đi vào hoạt động từ chiều nay 9/7. Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình mở rộng mạng lưới khám chữa bệnh chất lượng cao của bệnh viện, đưa các kỹ thuật ngoại khoa chuyên sâu đến gần hơn với người dân khu vực Đồng bằng sông Hồng.