Tình trạng lạm dụng corticoid có xu hướng tăng lên

Tình trạng lạm dụng corticoid có xu hướng tăng lên ở bệnh nhân nội tiết - đái tháo đường khiến họ mắc bệnh lý suy tuyến vỏ thượng thận. Đây là tình trạng được ghi nhận tại Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai thời gian gần đây.

Bệnh nhân có biểu hiện kiểu hình Cushing.
Bệnh nhân có biểu hiện kiểu hình Cushing.

Suy tuyến vỏ thượng thận vì lạm dụng corticoid

Mệt mỏi nhiều, ăn uống giảm, gầy sút 7 kg trong một tháng, bệnh nhân D.T.K (61 tuổi, ở Bắc Ninh) đã đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai. Bà K. là bệnh nhân nội trú đang điều trị tại Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai. Bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường tuýp 2 cách đây một năm (đang duy trì tiêm insulin hằng ngày).

Do có thêm bệnh lý đau khớp gối phải khoảng 10 năm, bà đã nhiều lần tiêm khớp không rõ thuốc. Bên cạnh đó, bà còn sử dụng thuốc nam để điều trị đau khớp theo kinh nghiệm truyền miệng.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân có biểu hiện kiểu hình Cushing: teo cơ tứ chi, béo bụng, rạn da vùng bụng, da mỏng, dễ xuất huyết …. Bệnh nhân suy tuyến vỏ thượng thận do lạm dụng các thuốc có chứa corticoid để điều trị bệnh lý khớp trong thời gian dài.

Sau 20 ngày điều trị, hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định và có thể xuất viện. Tuy nhiên, những tác dụng phụ mà corticoid gây ra với sức khỏe thì vẫn tiếp tục phải theo dõi và thăm khám định kỳ.

Cũng thêm một trường hợp được ghi nhận gần đây suy tuyến vỏ thượng thận do lạm dụng corticoid là bà N.T.H (72 tuổi, ở Hải Dương). Bà H. vào viện ngày 22-10 với biểu hiện mệt mỏi nhiều, yếu nửa người trái. Theo bác sĩ, bệnh nhân có tiền sử bị đái tháo đường, tăng huyết áp 10 năm, suy thận 2 năm.

Bên cạnh đó, vài năm gần đây, bà có thêm biểu hiện đau khớp gối hai bên và cột sống thắt lưng, đã tự mua thuốc thấp khớp gia truyền dạng viên hoàn uống hằng ngày. Cách đây một năm, bệnh nhân cũng đã được chẩn đoán suy tuyến thượng thận do lạm dụng corticoid, đang điều trị Hydrocortisone 15mg/ngày.

ThS, BS Phạm Thị Lưu - Khoa Nội tiết và Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, đây chỉ là hai trong số rất nhiều trường hợp bị suy tuyến thượng thận do lạm dụng corticoid điều trị tại khoa Nội tiết và Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai. 

Nhóm thuốc corticoid là nhóm thuốc chống viêm, giảm đau mạnh, chống dị ứng, ức chế miễn dịch; được áp dụng trong điều trị của nhiều chuyên khoa khác nhau: khớp, dị ứng, thận, hô hấp…

Bên cạnh những mặt lợi do nó mang lại thì còn có thể gây ra rất nhiều tác dụng phụ bất lợi: Đái tháo đường, tăng huyết áp, loãng xương, thay đổi kiểu hình Cushing, suy tuyến vỏ thượng thận nếu lạm dụng.

"Trung bình một ngày có thể có đến 1/3 số bệnh nhân nhập viện tại khoa có tình trạng lạm dụng corticoid. Đây thực sự là một hồi chuông đáng báo động", BS Lưu nói. 

Cảnh báo thói quen tự mua thuốc, dùng thuốc đông y 

Theo BS Lưu, các bác sĩ lâm sàng thường sẽ phải cân nhắc rất nhiều khi chỉ định điều trị bằng nhóm thuốc này và sẽ phải khuyến cáo người bệnh các tác dụng phụ cũng như cách theo dõi chúng.

"Với thực trạng tại Việt Nam hiện nay người bệnh có thể dễ dàng mua được nhóm thuốc này kể cả khi không có đơn của bác sĩ và khả năng tuân thủ điều trị kém của người bệnh thì tình trạng lạm dụng nhóm thuốc này càng đáng lo ngại. 

Thực tế, có nhiều trường hợp bệnh nhân tự mua thuốc theo đơn cũ không đi khám lại hoặc tự ý ra các hiệu thuốc mua thuốc về dùng theo kinh nghiệm truyền miệng, thấy hiệu quả giảm đau, chống viêm tức thì ngay sau khi sử dụng thì cho rằng đó là “thần dược” nên đã dùng thường xuyên", BS Lưu cho hay. 

Bên cạnh đó, nhiều bệnh nhân còn tìm đến các loại thuốc đông y, thuốc nam vì nghĩ nó “lành hơn” thuốc tây mặc dù không biết nguồn gốc xuất xứ. Điều này đặc biệt được ghi nhận ở các bệnh nhân mắc các bệnh lý mạn tính: đau khớp, gút, viêm mũi xoang, dị ứng…

Theo BS Lưu, nhóm thuốc nam này rất khó xác định được thành phần cũng như liều lượng corticoid trong đó. Chỉ đến khi các tác dụng phụ của việc lạm dụng corticoid nặng nề mới đến gặp các bác sĩ và phát hiện ra tác hại của nó.

Việc sử dụng corticoid như con dao hai lưỡi. Vì vậy, để phát huy hiệu quả điều trị và hạn chế các tác dụng bất lợi của nhóm thuốc này, các bác sĩ khuyến cáo, người bệnh cần tuân thủ liệu trình điều trị và chỉ dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ.

Người dân tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị, đặc biệt các loại thuốc nam, thuốc bắc trôi nổi trên thị trường, không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng cần vào cuộc mạnh mẽ để siết chặt quản lý việc quảng cáo thuốc trên mạng cũng như việc mua bán thuốc không có đơn hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Các bác sĩ thuộc hệ thống y tế Thu Cúc TCI khám sức khỏe miễn phí cho công nhân Công ty Shints BVT.

Khám sức khỏe cho người lao động, nâng cao ý thức về tác hại của thuốc lá và bệnh nghề nghiệp

Hưởng ứng Ngày thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá 2026, ngày 28/5 Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI phối hợp Công ty TNHH Shints BVT (chuyên sản xuất hàng may mặc xuất khẩu) ở phường Thạch Khôi, thành phố Hải Phòng tổ chức chương trình khám sức khỏe miễn phí cho người lao động.

Nhiều bệnh viện ở Việt Nam đầu tư trang thiết bị hiện đại đáp ứng nhu cầu khám, điều trị của người dân.

Bộ Y tế xây dựng Tiêu chuẩn chất lượng bệnh viện nâng cao

Ngày 28/5, Bộ Y tế có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố; bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế và trường đại học; y tế các bộ, ngành; Tổng hội Y học Việt Nam; Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam... về việc góp ý dự thảo Tiêu chuẩn chất lượng bệnh viện nâng cao.

Các bác sĩ khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí cho người dân tỉnh Hưng Yên.

Phát hiện nhiều trường hợp nghi mắc hội chứng cushing do lạm dụng thuốc giảm đau

Trong chương trình khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân tỉnh Hưng Yên, các bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương ghi nhận nhiều trường hợp mắc bệnh nội tiết chưa được phát hiện hoặc kiểm soát hiệu quả. Đáng chú ý, nhiều người dân sử dụng thuốc giảm đau kéo dài có biểu hiện hội chứng cushing rõ rệt.

Bệnh nhân đang hồi phục sau can thiệp.

Tán sỏi thành công cho người bệnh gù vẹo cột sống nặng, thận “chui” sát vòm ngực

Các bác sĩ Bệnh viện E vừa thực hiện thành công ca tán sỏi qua da đặc biệt cho nam bệnh nhân 65 tuổi bị viêm cột sống dính khớp nặng suốt 18 năm. Biến dạng cơ thể khiến người bệnh không thể nằm thẳng, đường thở khó kiểm soát, thận nằm sát vòm ngực và đường tiếp cận viên sỏi gần như bị “khóa kín”.

Ê-kíp bác sĩ Bệnh viện K thực hiện ca phẫu thuật cho bệnh nhân.

Ung thư lưỡi dễ nhầm nhiệt miệng: Bác sĩ cảnh báo dấu hiệu không nên chủ quan

Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa Ngoại đầu-cổ, Bệnh viện K, ung thư lưỡi là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất ở vùng khoang miệng. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với các tổn thương lành tính như nhiệt miệng, loét miệng do cọ xát răng, khiến người bệnh chủ quan bỏ qua.

Nam shipper nằm điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Mối nguy âm thầm từ những cơn khát bị bỏ quên trong tiết trời nắng nóng

Những ngày Hà Nội bước vào đợt nắng nóng đỉnh điểm, hàng nghìn người vẫn phải mưu sinh ngoài trời: công nhân, shipper, lao động tự do… Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần “chịu khó một chút” là vượt qua được. Nhưng thực tế, chỉ một cơn choáng váng hay vài giờ quên uống nước cũng có thể đẩy cơ thể vào tình trạng nguy hiểm.

Ảnh minh họa.

Trời nóng, uống nhiều nước dừa có tốt cho sức khỏe?

Nước dừa được nhiều người xem là “thần dược giải nhiệt” trong những ngày nắng nóng cực điểm. Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo việc uống quá nhiều nước dừa thay nước lọc có thể làm dư kali, rối loạn điện giải, tăng gánh nặng cho thận và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tim mạch.

Ảnh minh họa.

Từ lo âu đến khủng hoảng vì ám ảnh bệnh tật

Dù liên tục đi khám tại nhiều bệnh viện tuyến Trung ương và thực hiện hàng loạt xét nghiệm chuyên sâu nhưng không phát hiện bất thường, nam công nhân 27 tuổi ở Hà Nội vẫn sống trong nỗi sợ mắc bệnh hiểm nghèo. Tình trạng kéo dài khiến người bệnh rơi vào hoảng loạn, suy kiệt tinh thần và được chẩn đoán rối loạn lo âu nghi bệnh.

Giờ ôn thi tại Trường THPT Lê Văn Thịnh, Bắc Ninh.

Ôn thi ngày nóng: Đừng để não bộ quá tải

Ngoài cái nóng từ môi trường, hoạt động trí óc căng thẳng trong mùa ôn thi còn khiến cơ thể sinh thêm nhiệt nội sinh, tạo áp lực lớn lên tim mạch và hệ thần kinh. Nếu kéo dài, học sinh có thể giảm trí nhớ, suy giảm cảm xúc và tăng nguy cơ kiệt sức do nhiệt. 

Quang cảnh hội nghị.

Hoàn thiện hành lang pháp lý về công tác phòng bệnh, nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới

Chính phủ ban hành Nghị định số 165/2026/NĐ-CP có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về công tác phòng bệnh, chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số y tế, tạo lập và quản lý Sổ sức khỏe điện tử thống nhất trên toàn quốc.

[Infographic] Những điều cha mẹ nên biết để xử trí và phòng tránh trẻ bị say nắng, say nóng

[Infographic] Những điều cha mẹ nên biết để xử trí và phòng tránh trẻ bị say nắng, say nóng

Thời tiết nắng nóng oi bức, bên cạnh các bệnh lý thường gặp ở trẻ em như bệnh về đường tiêu hóa, hô hấp, da,… phụ huynh cần đề phòng tình trạng say nắng, say nóng ở trẻ. Trẻ bị say nắng, say nóng có thể bị tăng nhịp tim, khó thở, co giật, hôn mê, thậm chí có thể dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Ghi nhận bước tiến mới trong lĩnh vực ghép phổi khi các chuyên gia của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức lần đầu tiên tại Việt Nam áp dụng kỹ thuật gây mê bằng mask thanh quản cho người bệnh ghép phổi.

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thực hiện 21 trường hợp ghép tạng trong một tuần

Chỉ trong vòng 1 tuần (18, 19, 20 và 23/5/2026), Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã thực hiện thành công 21 trường hợp ghép tạng, đánh dấu một trong những đợt ghép đa tạng quy mô lớn nhất từ trước tới nay với số lượng tạng hiến từ người cho chết não đặc biệt cao và nhiều loại tạng ghép phức tạp được triển khai đồng thời.