Tinh hoa ẩm thực Hà thành

ND - Mâm cỗ ngày Tết luôn tồn tại trong ký ức mỗi người với bao kỷ niệm về ông bà, cha mẹ. Với người Hà Nội, cỗ Tết thể hiện những nét tinh tế nhất trong phong cách ẩm thực người Tràng An, thể hiện cái tài, cái khéo của người con gái kinh kỳ. Hôm nay, xã hội có nhiều đổi thay, đã không ít gia đình đem cả những món "ăn nhanh" vào cỗ Tết, nhưng nghệ nhân Ánh Tuyết vẫn kiên trì gìn giữ và đem nét đẹp ấy đến mọi người.
Nghệ nhân Phạm Ánh Tuyết giới thiệu mâm cỗ Tết cổ truyền của người Hà Nội.
Nghệ nhân Phạm Ánh Tuyết giới thiệu mâm cỗ Tết cổ truyền của người Hà Nội.

Những ngày cận Tết, nghệ nhân ẩm thực Phạm Ánh Tuyết bận rộn hơn với những buổi giới thiệu về món ăn truyền thống của người Hà Nội trên truyền hình, hay với các khách hàng trong và ngoài nước. Lịch làm việc khá bận rộn với nhiều đối tượng, nhưng nghệ nhân Phạm Ánh Tuyết rất vui, vì qua công việc, bà gặp lại được nhiều người nặng tình với ẩm thực Hà thành. Nghệ nhân Ánh Tuyết tâm sự: "Có một khách hàng Việt kiều khi xem tôi giới thiệu về món ăn ngày Tết trên kênh truyền hình VTV4 đã tìm đến gặp tôi với bao nhiêu tâm sự. Vị khách ấy xa quê đã 47 năm, xưa nhà ở phố Hàng Bún. Ông ấy bảo rằng khi xem tôi làm món lòng gà xào dứa đã rưng rưng sống lại ký ức thủa nhỏ, mỗi độ Tết đến cụ thân sinh ông ấy lại làm món ăn này. Có lẽ, cuộc sống làm chúng ta xao nhãng những giá trị văn hóa mà ta đang có. Khi xa quê, người ta mới thật sự cảm nhận được giá trị của mâm cỗ Tết".

Nghệ nhân Ánh Tuyết là con gái phố cổ. Gia đình bà định cư tại

Thăng Long - Kẻ Chợ đã được bảy đời. Từ khi còn mấy tuổi, cô bé Ánh Tuyết đã được bà ngoại chỉ bảo cho cách nấu nướng, từ những việc nhỏ nhặt nhất như nhặt rau, cho đến chọn lựa thực phẩm, cách nấu nướng theo mùa... sao có lợi nhất cho sức khỏe con người. Bà ngoại của nghệ nhân cũng là người rất kỹ tính. Có lần làm món gà om nấm, tẩm xong đem rán ngay, bà ngoại nghe tiếng mỡ sôi nhanh quá, bèn cho cô bé một cái cốc đầu vì vừa ướp xong đã rán ngay như thế thì làm sao gia vị kịp ngấm. Ngoài cách chế biến, Tuyết còn được bà dặn dò kỹ lưỡng rằng mâm cơm dù ít, dù nhiều món, dù cỗ hay ngày thường đều cần chú ý cách bài trí món ăn sao cho tinh tế, đẹp mắt... Cứ thế, những nét văn hóa ẩm thực ngấm dần theo thời gian và lớn lên cùng năm tháng. Mỗi lần trổ tài nấu nướng cho gia đình, bạn bè, ai cũng "xúi" Ánh Tuyết mở nhà hàng. Năm 2001, bà "thử" đem một món ăn đi "so tài" trong liên hoan ẩm thực ở Khách sạn Horizon, thế là được trao Huy chương vàng. Ðiều đó càng thôi thúc nghệ nhân mở một cửa hàng nho nhỏ, vừa kinh doanh, vừa tạo một địa chỉ văn hóa góp phần giới thiệu, quảng bá món ăn Hà Nội. Những món ăn mà nghệ nhân Ánh Tuyết chế biến đều là những món ăn truyền thống của người Hà Nội, có thể kể đến một số món độc đáo như: Giò lưỡi tai, giò lụa, xôi dị, cá quả cuốn thịt, đặc biệt là nem Hà Nội với 15 món, mỗi món là một hương vị khác nhau...

Căn gác hai của gia đình nghệ nhân Phạm Ánh Tuyết trên phố Mã Mây được bài trí theo cách của người Hà Nội xưa, một không gian cổ kính, nơi có những bức hoành phi, câu đối, những pho tượng cổ... Khiêm tốn trong một góc nhà, là những tấm bằng khen, giấy chứng nhận danh hiệu nghệ nhân của nghệ nhân Phạm Ánh Tuyết. Trong không gian ấy, khách hàng được hướng dẫn, giới thiệu về từng món ăn, rồi được thưởng thức những món ăn do chính tay người phụ nữ Tràng An này chế biến.

Trong nghệ thuật ẩm thực, những tinh hoa của người Hà Nội được dồn vào mâm cỗ Tết. Theo nghệ nhân Ánh Tuyết, cỗ Tết cổ truyền của người Hà Nội phải đầy đủ sáu bát, tám đĩa. Thông thường, sáu bát gồm: măng, bóng, mực, miến, nấm thả, mọc; tám đĩa thường có cá trắm kho, thịt gà, chả quế, giò lụa, trứng muối, dưa hành, bánh chưng, dứa xào với lòng gà. Ngoài ra, còn có một số món tráng miệng. "Các món ăn của người Hà Nội đều cầu kỳ, tinh tế ở cả ba khâu: lựa chọn nguyên liệu, chế biến và thưởng thức. Tôi có thể lấy thí dụ đơn giản nhất trong ngày Tết là món chè kho. Ðể làm món này, phải chọn đỗ ngon, vo, đồ, giã, chà xát cho mịn rồi mới quấy thành chè. Riêng khâu quấy cũng rất cầu kỳ, phải mất ba đến bốn tiếng mới xong được một nồi chè kho, để khi ăn, cứ đặt lên miệng là chè tan ra. Chính sự cầu kỳ này cho nên việc nấu nướng được coi là "thước đo" đánh giá sự khéo léo của các cô gái Hà Nội xưa".

Từ ngày mở nhà hàng ẩm thực, nghệ nhân Ánh Tuyết tiếp xúc với rất nhiều khách quốc tế. Có những vị khách khi mới đến Hà Nội thắc mắc rằng họ thấy rất buồn, vì Tết ở Hà Nội, ngoài đường vắng vẻ. Nghệ nhân ôn tồn giải thích rằng: Ngày Tết, người Việt Nam dành thời gian quây quần bên gia đình, chuẩn bị mâm cỗ tất niên. Sang đến ngày mồng Một, những phụ nữ chuẩn bị mâm cơm cúng tổ tiên. Tất cả những gì ngon nhất, tinh túy nhất được thể hiện trong mâm cỗ Tết. Sau đó, các thành viên trong gia đình chúc Tết những người cao tuổi, nếu không còn ông bà thì anh em, họ hàng sẽ tập hợp tại nhà người con trai cả. Khi hiểu điều này, những người bạn đến từ Anh, Pháp, Mỹ, Ðức... đều tỏ ra rất trân trọng những giá trị riêng của Tết Việt. Tuy nhiên, trong khi người nước ngoài rất coi trọng giá trị văn hóa của Tết Việt thì chính một bộ phận người Việt lại có hiện tượng "quay lưng" với truyền thống. Ðiều này khiến một người tâm huyết như nghệ nhân Ánh Tuyết không khỏi bận lòng: "Giờ một phần do sức ép của cuộc sống, không phải gia đình Hà Nội nào cũng chuẩn bị được mâm cỗ ngày Tết như xưa. Nhiều món ăn vốn của Hà Nội có nguy cơ thất truyền. Hội nhập là điều tốt, nhưng tôi cho rằng, trong một năm, mình đã hòa nhập với thế giới 365 ngày rồi, nên dành mấy ngày Tết ít ỏi để trở về với cội nguồn".

Những năm gần đây, ngày càng nhiều khách du lịch quốc tế đến học chế biến các món ăn của nghệ nhân Ánh Tuyết. Phần lớn họ là những người đi qua nhiều nước, thưởng thức nhiều món ngon, nhưng luôn dành sự ngưỡng mộ với những món ăn truyền thống của người Hà Nội như canh bóng, riêu cua, riêu cá, bún chả, bún thang, cá hấp, nấu các loại xôi, làm các loại giò... Việc dạy nấu ăn giúp văn hóa Việt được quảng bá rộng rãi hơn với bạn bè quốc tế. Nhưng nghệ nhân Ánh Tuyết vẫn mong có nhiều người Việt đến với lớp dạy nấu ăn của bà, bởi bà tâm niệm người Việt nói chung, người Hà Nội nói riêng cần nhận thức, đánh giá đúng hơn về giá trị văn hóa ẩm thực của mình.

Có thể bạn quan tâm

Đổi mới phương thức lãnh đạo và tổ chức thực thi

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới với nhiều mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, thành phố Hà Nội nhận diện rõ “nút thắt” lớn nhất không chỉ nằm ở nguồn lực, mà còn ở phương thức lãnh đạo và tổ chức thực thi.

Siết chặt an toàn thực phẩm mùa cao điểm Tết

Thời điểm giáp Tết Nguyên đán, nhu cầu mua sắm thực phẩm của người dân tăng mạnh. Hầu hết các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm đều coi đây là dịp để đẩy mạnh sản xuất và kinh doanh. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những nguy cơ tiềm ẩn về mất an toàn vệ sinh thực phẩm, từ khâu sản xuất, bảo quản đến lưu thông.

Tăng tốc hoàn thành hai tuyến giao thông huyết mạch

Thực hiện chỉ đạo của Bí thư Thành ủy Hà Nội, sáng 14/1, Dự án đường vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu-Voi Phục đã chính thức được thông xe kỹ thuật, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện trục giao thông huyết mạch nội đô.

Thủ đô Hà Nội được trang hoàng rực rỡ đón chào sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước. (Ảnh BẢO LONG)

Sẵn sàng cho ngày hội lớn của đất nước

Những ngày này, thành phố Hà Nội trang hoàng rực rỡ chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Các phương án bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, vệ sinh môi trường… được các ngành chuẩn bị chu đáo. 

Bảo đảm sức khỏe cho học sinh những ngày rét đậm

Trước diễn biến rét đậm, rét hại kéo dài, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã yêu cầu các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó với thời tiết, bảo đảm sức khỏe, an toàn cho học sinh, nhất là học sinh cấp học mầm non và tiểu học.

Tăng tốc thi công các dự án giao thông trọng điểm

Sau hơn hai năm rưỡi triển khai, Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4- Vùng Thủ đô Hà Nội đã đạt nhiều kết quả tích cực, trong đó nổi bật là việc thành phố Hà Nội và các tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh đã cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trên toàn tuyến.

Chiến lược để hấp dẫn du khách

Năm 2025 ghi một dấu mốc ấn tượng với ngành du lịch Thủ đô khi thành phố đón hơn 33,7 triệu lượt khách, tăng gần 21% so với năm 2024, chính thức vượt qua kỷ lục năm 2019 trước đại dịch Covid-19.

Cơ chế mở tạo động lực triển khai các dự án hạ tầng lớn

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư cho phát triển hạ tầng đô thị ngày càng lớn nhưng nguồn lực ngân sách còn hạn chế, cơ chế thí điểm được Quốc hội cho phép đã mở ra không gian mới để Hà Nội mạnh dạn thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp lớn tham gia đầu tư các công trình mang tính chiến lược, có sức lan tỏa cao.

Chủ động triển khai các hoạt động đón Tết

Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 là Tết đầu tiên chính quyền địa phương hai cấp triển khai công tác phục vụ Tết. Các hoạt động đón Tết được thành phố Hà Nội thực hiện sớm hơn, kéo dài hơn, tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho nhân dân.

Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng hướng tới hiện thực hóa giấc mơ về một Thủ đô phát triển hài hòa, xứng tầm vị thế trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước. Trong ảnh: Một góc khu vực sông Hồng. (Ảnh THẾ ĐẠI)

Hiện thực hóa giấc mơ thành phố bên sông Hồng

Thành phố Hà Nội đang đứng trước cơ hội lịch sử để hiện thực hóa khát vọng phát triển đô thị hai bên sông Hồng, đưa “dòng sông mẹ” trở thành trục trung tâm của không gian đô thị Thủ đô.

Phấn đấu giải ngân 100% vốn đầu tư công

Năm 2025, thành phố Hà Nội được Thủ tướng Chính phủ giao giải ngân vốn đầu tư công hơn 83,7 nghìn tỷ đồng. Còn tổng mức vốn thành phố giao sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là 103,7 nghìn tỷ đồng, tăng 1,28 lần so với năm 2024.

Hỗ trợ chuyển đổi mô hình thuế khoán sang kê khai

Thực hiện chủ trương bỏ thuế khoán, tiến tới hiện đại hóa và minh bạch công tác quản lý thuế, cơ quan Thuế Thành phố Hà Nội đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán sang hình thức kê khai.

Dồn lực thi công các công trình trọng điểm

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ của thành phố Hà Nội trong nỗ lực hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, khi hàng loạt dự án quy mô lớn, có ý nghĩa chiến lược đồng loạt khởi công.

Bài 4: Hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô

Bài 4: Hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô

Hướng tới mục tiêu trở thành thành phố kết nối toàn cầu vào năm 2045, thành phố Hà Nội đang đứng trước yêu cầu kiến tạo mô hình quản trị mới, đủ năng lực dẫn dắt phát triển bền vững. Những hạn chế kéo dài như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, trật tự đô thị và ngập úng... đòi hỏi cấp bách phải được xử lý căn cơ.

Điểm hẹn văn hóa mới của Thủ đô

Chiều 30/11, tại Nhà Bát Giác, Vườn hoa Lý Thái Tổ (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội chính thức ra mắt Dự án “Âm nhạc cuối tuần”. Giữa không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm, những giai điệu Jazz vang lên đã mở đầu cho chuỗi hoạt động nghệ thuật công cộng được kỳ vọng sẽ trở thành điểm hẹn văn hóa mới của Thủ đô.

Hoàn thiện thể chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ 18, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô, cụ thể hóa Luật Thủ đô là một trong ba đột phá chiến lược; đồng thời là một trong 10 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của nhiệm kỳ.

Người dân sử dụng robot AI hỗ trợ, tư vấn thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội. (Ảnh LÊ HẢI)

Quyết tâm đột phá về chuyển đổi số

Sau gần một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thành phố Hà Nội đã đạt những kết quả quan trọng với cách làm bài bản, sáng tạo.