Tinh hoa ẩm thực Hà thành

ND - Mâm cỗ ngày Tết luôn tồn tại trong ký ức mỗi người với bao kỷ niệm về ông bà, cha mẹ. Với người Hà Nội, cỗ Tết thể hiện những nét tinh tế nhất trong phong cách ẩm thực người Tràng An, thể hiện cái tài, cái khéo của người con gái kinh kỳ. Hôm nay, xã hội có nhiều đổi thay, đã không ít gia đình đem cả những món "ăn nhanh" vào cỗ Tết, nhưng nghệ nhân Ánh Tuyết vẫn kiên trì gìn giữ và đem nét đẹp ấy đến mọi người.
Nghệ nhân Phạm Ánh Tuyết giới thiệu mâm cỗ Tết cổ truyền của người Hà Nội.
Nghệ nhân Phạm Ánh Tuyết giới thiệu mâm cỗ Tết cổ truyền của người Hà Nội.

Những ngày cận Tết, nghệ nhân ẩm thực Phạm Ánh Tuyết bận rộn hơn với những buổi giới thiệu về món ăn truyền thống của người Hà Nội trên truyền hình, hay với các khách hàng trong và ngoài nước. Lịch làm việc khá bận rộn với nhiều đối tượng, nhưng nghệ nhân Phạm Ánh Tuyết rất vui, vì qua công việc, bà gặp lại được nhiều người nặng tình với ẩm thực Hà thành. Nghệ nhân Ánh Tuyết tâm sự: "Có một khách hàng Việt kiều khi xem tôi giới thiệu về món ăn ngày Tết trên kênh truyền hình VTV4 đã tìm đến gặp tôi với bao nhiêu tâm sự. Vị khách ấy xa quê đã 47 năm, xưa nhà ở phố Hàng Bún. Ông ấy bảo rằng khi xem tôi làm món lòng gà xào dứa đã rưng rưng sống lại ký ức thủa nhỏ, mỗi độ Tết đến cụ thân sinh ông ấy lại làm món ăn này. Có lẽ, cuộc sống làm chúng ta xao nhãng những giá trị văn hóa mà ta đang có. Khi xa quê, người ta mới thật sự cảm nhận được giá trị của mâm cỗ Tết".

Nghệ nhân Ánh Tuyết là con gái phố cổ. Gia đình bà định cư tại

Thăng Long - Kẻ Chợ đã được bảy đời. Từ khi còn mấy tuổi, cô bé Ánh Tuyết đã được bà ngoại chỉ bảo cho cách nấu nướng, từ những việc nhỏ nhặt nhất như nhặt rau, cho đến chọn lựa thực phẩm, cách nấu nướng theo mùa... sao có lợi nhất cho sức khỏe con người. Bà ngoại của nghệ nhân cũng là người rất kỹ tính. Có lần làm món gà om nấm, tẩm xong đem rán ngay, bà ngoại nghe tiếng mỡ sôi nhanh quá, bèn cho cô bé một cái cốc đầu vì vừa ướp xong đã rán ngay như thế thì làm sao gia vị kịp ngấm. Ngoài cách chế biến, Tuyết còn được bà dặn dò kỹ lưỡng rằng mâm cơm dù ít, dù nhiều món, dù cỗ hay ngày thường đều cần chú ý cách bài trí món ăn sao cho tinh tế, đẹp mắt... Cứ thế, những nét văn hóa ẩm thực ngấm dần theo thời gian và lớn lên cùng năm tháng. Mỗi lần trổ tài nấu nướng cho gia đình, bạn bè, ai cũng "xúi" Ánh Tuyết mở nhà hàng. Năm 2001, bà "thử" đem một món ăn đi "so tài" trong liên hoan ẩm thực ở Khách sạn Horizon, thế là được trao Huy chương vàng. Ðiều đó càng thôi thúc nghệ nhân mở một cửa hàng nho nhỏ, vừa kinh doanh, vừa tạo một địa chỉ văn hóa góp phần giới thiệu, quảng bá món ăn Hà Nội. Những món ăn mà nghệ nhân Ánh Tuyết chế biến đều là những món ăn truyền thống của người Hà Nội, có thể kể đến một số món độc đáo như: Giò lưỡi tai, giò lụa, xôi dị, cá quả cuốn thịt, đặc biệt là nem Hà Nội với 15 món, mỗi món là một hương vị khác nhau...

Căn gác hai của gia đình nghệ nhân Phạm Ánh Tuyết trên phố Mã Mây được bài trí theo cách của người Hà Nội xưa, một không gian cổ kính, nơi có những bức hoành phi, câu đối, những pho tượng cổ... Khiêm tốn trong một góc nhà, là những tấm bằng khen, giấy chứng nhận danh hiệu nghệ nhân của nghệ nhân Phạm Ánh Tuyết. Trong không gian ấy, khách hàng được hướng dẫn, giới thiệu về từng món ăn, rồi được thưởng thức những món ăn do chính tay người phụ nữ Tràng An này chế biến.

Trong nghệ thuật ẩm thực, những tinh hoa của người Hà Nội được dồn vào mâm cỗ Tết. Theo nghệ nhân Ánh Tuyết, cỗ Tết cổ truyền của người Hà Nội phải đầy đủ sáu bát, tám đĩa. Thông thường, sáu bát gồm: măng, bóng, mực, miến, nấm thả, mọc; tám đĩa thường có cá trắm kho, thịt gà, chả quế, giò lụa, trứng muối, dưa hành, bánh chưng, dứa xào với lòng gà. Ngoài ra, còn có một số món tráng miệng. "Các món ăn của người Hà Nội đều cầu kỳ, tinh tế ở cả ba khâu: lựa chọn nguyên liệu, chế biến và thưởng thức. Tôi có thể lấy thí dụ đơn giản nhất trong ngày Tết là món chè kho. Ðể làm món này, phải chọn đỗ ngon, vo, đồ, giã, chà xát cho mịn rồi mới quấy thành chè. Riêng khâu quấy cũng rất cầu kỳ, phải mất ba đến bốn tiếng mới xong được một nồi chè kho, để khi ăn, cứ đặt lên miệng là chè tan ra. Chính sự cầu kỳ này cho nên việc nấu nướng được coi là "thước đo" đánh giá sự khéo léo của các cô gái Hà Nội xưa".

Từ ngày mở nhà hàng ẩm thực, nghệ nhân Ánh Tuyết tiếp xúc với rất nhiều khách quốc tế. Có những vị khách khi mới đến Hà Nội thắc mắc rằng họ thấy rất buồn, vì Tết ở Hà Nội, ngoài đường vắng vẻ. Nghệ nhân ôn tồn giải thích rằng: Ngày Tết, người Việt Nam dành thời gian quây quần bên gia đình, chuẩn bị mâm cỗ tất niên. Sang đến ngày mồng Một, những phụ nữ chuẩn bị mâm cơm cúng tổ tiên. Tất cả những gì ngon nhất, tinh túy nhất được thể hiện trong mâm cỗ Tết. Sau đó, các thành viên trong gia đình chúc Tết những người cao tuổi, nếu không còn ông bà thì anh em, họ hàng sẽ tập hợp tại nhà người con trai cả. Khi hiểu điều này, những người bạn đến từ Anh, Pháp, Mỹ, Ðức... đều tỏ ra rất trân trọng những giá trị riêng của Tết Việt. Tuy nhiên, trong khi người nước ngoài rất coi trọng giá trị văn hóa của Tết Việt thì chính một bộ phận người Việt lại có hiện tượng "quay lưng" với truyền thống. Ðiều này khiến một người tâm huyết như nghệ nhân Ánh Tuyết không khỏi bận lòng: "Giờ một phần do sức ép của cuộc sống, không phải gia đình Hà Nội nào cũng chuẩn bị được mâm cỗ ngày Tết như xưa. Nhiều món ăn vốn của Hà Nội có nguy cơ thất truyền. Hội nhập là điều tốt, nhưng tôi cho rằng, trong một năm, mình đã hòa nhập với thế giới 365 ngày rồi, nên dành mấy ngày Tết ít ỏi để trở về với cội nguồn".

Những năm gần đây, ngày càng nhiều khách du lịch quốc tế đến học chế biến các món ăn của nghệ nhân Ánh Tuyết. Phần lớn họ là những người đi qua nhiều nước, thưởng thức nhiều món ngon, nhưng luôn dành sự ngưỡng mộ với những món ăn truyền thống của người Hà Nội như canh bóng, riêu cua, riêu cá, bún chả, bún thang, cá hấp, nấu các loại xôi, làm các loại giò... Việc dạy nấu ăn giúp văn hóa Việt được quảng bá rộng rãi hơn với bạn bè quốc tế. Nhưng nghệ nhân Ánh Tuyết vẫn mong có nhiều người Việt đến với lớp dạy nấu ăn của bà, bởi bà tâm niệm người Việt nói chung, người Hà Nội nói riêng cần nhận thức, đánh giá đúng hơn về giá trị văn hóa ẩm thực của mình.

Có thể bạn quan tâm

Bảo đảm chỗ ở, tạo sinh kế bền vững cho người dân khi di dời

Trước yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, thành phố Hà Nội đang tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), đồng thời chú trọng bảo đảm quyền lợi chính đáng về đất ở, nhà ở tái định cư cho người dân phải di dời.

Sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai

Tình trạng nhiều dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách đã được thành phố Hà Nội giao đất nhưng chậm triển khai kéo dài nhiều năm qua gây lãng phí nghiêm trọng tài nguyên đất đai, trở thành điểm nghẽn trong phát triển và làm xấu diện mạo đô thị.

Chuẩn hóa mô hình bếp ăn bán trú trong trường học

Sau khi cơ quan chức năng phát hiện vụ việc khoảng 300 tấn thịt lợn mang mầm bệnh bị tuồn ra thị trường, trong đó một số lượng đã được cung cấp vào bếp ăn bán trú các trường học tại Hà Nội, những ngày gần đây, lãnh đạo thành phố và các xã, phường tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm nhằm xây dựng mô hình bếp ăn bán trú tối ưu.

Sớm hoàn thành kế hoạch đấu giá đất

Sau nhiều nỗ lực chấn chỉnh công tác đấu giá quyền sử dụng đất, thời gian qua, nhiều địa phương trên địa bàn Thành phố Hà Nội tổ chức thành công các phiên đấu giá đất mang lại nguồn thu quan trọng để đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Nâng cấp tổng thể hệ thống đê điều

Trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện có tổng số hơn 626 km đê được phân cấp công trình và 43 tuyến đê bao, đê bối với chiều dài hơn 144 km chưa được phân cấp công trình, có vai trò bảo vệ Thủ đô qua nhiều trận lũ lớn lịch sử.

Đẩy nhanh hoàn thiện dữ liệu đất đai

Với mục tiêu hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước về đất đai, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai với yêu cầu đúng, đủ, sạch, thống nhất và dùng chung.

Bảo đảm an toàn giao thông và vệ sinh môi trường khi thi công chống ngập

Nhằm khắc phục tình trạng ngập úng trong mùa mưa, thành phố Hà Nội đã ưu tiên bố trí nguồn lực, rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục đầu tư, gấp rút triển khai mười dự án khẩn cấp có tổng mức đầu tư gần 5.600 tỷ đồng, quyết tâm hoàn thành các hạng mục chính trước mùa mưa bão năm 2026.

Tiếp tục cải thiện chất lượng phục vụ hành khách

Trước biến động giá nhiên liệu tăng, nhiều người dân Thủ đô thay đổi thói quen đi lại, chuyển từ phương tiện cá nhân sang sử dụng xe buýt, tàu điện. Xu hướng này không chỉ giúp mọi người tiết kiệm chi phí, mà còn phù hợp định hướng phát triển giao thông xanh, góp phần giảm tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường...

Xây dựng cụm công nghiệp xanh, hiện đại

Trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện có 75 cụm công nghiệp đang hoạt động với tổng diện tích khoảng 1.469 ha. Trong đó, 70 cụm được thành lập trước năm 2018, nhằm đáp ứng nhu cầu mặt bằng sản xuất của các cơ sở tiểu thủ công nghiệp và làng nghề truyền thống.

Xây dựng hệ thống giao thông xanh, bền vững

Thực hiện mục tiêu giảm phát thải, cải thiện chất lượng môi trường đô thị và xây dựng hệ thống giao thông bền vững, Hà Nội đang đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện vận tải sang sử dụng năng lượng sạch.

Triển khai kỹ lưỡng công tác chuẩn bị bầu cử

Là địa bàn có quy mô dân số lớn, biến động cư trú phức tạp, số lượng đơn vị hành chính nhiều, công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 trên địa bàn Thủ đô Hà Nội đòi hỏi sự chuẩn bị cẩn trọng, kỹ lưỡng.

Chủ động ứng phó ngập úng

Mỗi khi mưa lớn kéo dài, nhiều khu vực nội đô Hà Nội và các tuyến giao thông trọng yếu lại ngập úng cục bộ. Theo các ngành chức năng của thành phố, những khu vực ngập úng có địa hình trũng thấp, hoặc chưa được đầu tư hệ thống thoát nước theo quy hoạch.

Kiên quyết chấm dứt hoạt động các trạm trộn bê-tông trái phép ven sông Hồng

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, hiện trên địa bàn Thủ đô có 45 trạm trộn bê-tông do 21 tổ chức, cá nhân lắp, dựng; trong đó có 31 trạm đang hoạt động. Khu vực phường Lĩnh Nam hiện có tới 16 trạm trộn bê-tông, nhựa asphalt, hình thành từ nhiều năm trước trên cơ sở các bãi tập kết vật liệu ven sông.

Nhiều chính sách mới nhằm thu hút và giữ chân người tài

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt về nguồn nhân lực chất lượng cao, việc thu hút, trọng dụng và phát huy hiệu quả đội ngũ trí thức, chuyên gia, người có tài năng đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Khẩn trương đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống

Thành phố Hà Nội khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 18 bằng những hành động quyết liệt, đồng bộ; bắt tay ngay vào triển khai các chương trình, dự án lớn, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Đổi mới phương thức lãnh đạo và tổ chức thực thi

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới với nhiều mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, thành phố Hà Nội nhận diện rõ “nút thắt” lớn nhất không chỉ nằm ở nguồn lực, mà còn ở phương thức lãnh đạo và tổ chức thực thi.

Siết chặt an toàn thực phẩm mùa cao điểm Tết

Thời điểm giáp Tết Nguyên đán, nhu cầu mua sắm thực phẩm của người dân tăng mạnh. Hầu hết các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm đều coi đây là dịp để đẩy mạnh sản xuất và kinh doanh. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những nguy cơ tiềm ẩn về mất an toàn vệ sinh thực phẩm, từ khâu sản xuất, bảo quản đến lưu thông.

Tăng tốc hoàn thành hai tuyến giao thông huyết mạch

Thực hiện chỉ đạo của Bí thư Thành ủy Hà Nội, sáng 14/1, Dự án đường vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu-Voi Phục đã chính thức được thông xe kỹ thuật, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện trục giao thông huyết mạch nội đô.

Thủ đô Hà Nội được trang hoàng rực rỡ đón chào sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước. (Ảnh BẢO LONG)

Sẵn sàng cho ngày hội lớn của đất nước

Những ngày này, thành phố Hà Nội trang hoàng rực rỡ chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Các phương án bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, vệ sinh môi trường… được các ngành chuẩn bị chu đáo.