Tìm giải pháp để Văn Miếu – Quốc Tử Giám trở nên sống động

Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di tích quan trọng bậc nhất của Hà Nội. Nhưng thực tế, người dân Hà Nội thường chỉ đến để lễ bái, còn khách du lịch nơi xa thì chỉ đến một lần. Đó là lý do Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tìm giải pháp để di tích trở nên sống động.

Nét đẹp trầm tư của Văn Miếu – Quốc Tử Giám trong thời gian giãn cách xã hội.
Nét đẹp trầm tư của Văn Miếu – Quốc Tử Giám trong thời gian giãn cách xã hội.

Sáng 26/9, Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám phối hợp Dự án phi lợi nhuận về văn hóa và giáo dục Gavisto Diplomat tổ chức tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Đánh thức tiềm năng văn hóa Việt”.

Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một di tích quốc gia đặc biệt, là trường đại học đầu tiên của Việt Nam, nơi hun đúc giá trị đạo học của nước ta qua nhiều thế kỷ. Văn Miếu – Quốc Tử Giám cũng là một trong những quần thể di tích hiếm hoi được bảo tồn một cách đồng bộ không gian di tích, các hạng mục từ xa xưa để lại. Nổi bật trong số đó phải kể đến hệ thống bia Tiến sĩ, Văn Miếu Môn, Khuê Văn Các… Giá trị của di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám thì đã rõ.

Nhưng làm thế nào để thu hút cộng đồng, để người dân không chỉ đến tham quan với tư cách khách du lịch rồi ra về, để biến nơi đây thành một không gian văn hóa sinh động, qua đó truyền tải những giá trị văn hóa tốt đẹp của Văn Miếu – Quốc Tử Giám, của đạo học Việt Nam không phải là vấn đề đơn giản.

Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết: “Trong thời gian giãn cách, Văn Miếu không thể đón khách. Đường đi mọc rêu. Không có khách nên người lao động cũng khó có nguồn thu. Tuy nhiên, chúng tôi coi đây là quãng thời gian lắng lại, nghiên cứu lại giá trị, xây dựng sản phẩm để sau phục vụ du khách. Chúng tôi luôn trăn trở làm thế nào để đổi mới hoạt động.

Nói về làm mới, đầu tiên phải giữ nguyên tắc những gì thuộc về truyền thống thì phải giữ gìn; những cái gì nhận diện chưa đúng thì phải nhận thức lại, thí dụ như việc sờ đầu rùa, lễ bia hạ mã... Làm mới, tức là tìm cách đưa giá trị di sản vật thể, giá trị phi vật thể đó đến gần hơn những người tham quan, để hiểu hơn, ứng xử với di tích bằng những biện pháp mới mẻ”.

Trong buổi tọa đàm, các nhà nghiên cứu, chuyên gia đã đưa ra nhiều đề xuất, giải pháp để Văn Miếu – Quốc Tử Giám có thể trở thành một không gian văn hóa sống động. Theo ông Trương Quốc Toàn, dịch bệnh Covid-19 làm mọi người thay đổi nhu cầu. Chẳng hạn như xu hướng cá nhân hóa tham quan di tích. Khách không đi theo đoàn lớn mà đi theo nhóm nhỏ. Xu hướng tiếp theo là số hóa. Chính vì thế, các điểm tham quan, trong đó có Văn Miếu – Quốc Tử Giám cần thay đổi, chuyển mình cho phù hợp.

Trong thời gian gần đây, Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã phối hợp các cơ quan ra mắt Không gian Văn hóa Quốc Tử Giám. Dự án hướng đến mục tiêu đưa di tích trở thành không gian mở, nơi sinh hoạt chung của nhiều ý tưởng yêu di sản. Chỉ trong chưa đầy 1 tháng, dự án đã thu hút 1.500 người tham gia trên mạng xã hội. Các thông tin đăng tải về lịch sử, văn hóa, đạo học, truyền thống khoa bảng… nhận được rất nhiều tương tác. Đây chính là một trong những tìm tòi của Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám để Văn Miếu – Quốc Tử Giám đến gần hơn với công chúng.

Ông Lê Xuân Kiêu cho biết thêm: Trong thời gian tới, Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám sẽ số hóa toàn bộ di tích; đẩy mạnh đa dạng hóa các hoạt động để di tích trở thành điểm đến thường xuyên của cộng đồng, với các sinh hoạt định kỳ hằng tuần, hằng tháng; đẩy mạnh liên kết với các điểm di tích khác; ứng dụng rộng rãi công nghệ để giới thiệu di tích… Ông Lê Xuân Kiêu cũng cho rằng, Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã làm được một số việc, nhưng vẫn rất cần sự đóng góp ý kiến của các chuyên gia, nhà nghiên cứu để có thể trở nên sống động hơn nữa.

Có thể bạn quan tâm

Vẻ đẹp của Đại Nội Huế, một phần trong Quần thể di tích Cố đô Huế, mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử, kiến trúc của triều đại nhà Nguyễn. Nơi đây được tổ chức UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới vào năm 1993. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Sức hút của du lịch di sản: Đi để khám phá câu chuyện đằng sau mỗi điểm đến

Ngày nay, cách du khách lên kế hoạch cho các chuyến đi khám phá văn hóa tại Việt Nam đã có sự thay đổi không nhỏ. Du khách không chỉ tìm kiếm những điểm đến di sản, mà còn quan tâm tới cách thức để trải nghiệm thông qua các tour có hướng dẫn, chương trình biểu diễn văn hóa, cảnh quan địa phương và các di tích lịch sử.

Khách du lịch đến Thủ đô Hà Nội vào dịp Tết. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Du lịch Việt nỗ lực giữ vững quy mô, tốc độ tăng trưởng top đầu Đông Nam Á

Thực hiện Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Việt Nam đặt mục tiêu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, 160 triệu lượt khách nội địa vào năm 2030. Tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD, đóng góp trực tiếp 10-12% GDP cho đất nước. 

Công viên đá Núi Chúa kỳ thú dưới nắng chiều.

[Ảnh] Công viên đá Núi Chúa: "Bảo tàng địa mạo" triệu năm bên bờ biển Khánh Hòa

Nằm tĩnh lặng trong ranh giới Vườn Quốc gia Núi Chúa, Công viên đá Núi Chúa là một trong những điểm đến hoang sơ và kỳ vĩ bậc nhất Ninh Thuận (cũ). Trải qua hàng triệu năm kiến tạo địa chất, hàng vạn khối đá đã bị phong hóa, bào mòn thành những hình thù độc đáo, xếp chồng lên nhau vươn dài ra sát mép sóng.

Khách hàng trải nghiệm thanh toán QR xuyên biên giới. (Ảnh: HOÀNG TRANG)

Kết nối thanh toán, nâng trải nghiệm du lịch

Sự thay đổi trong cách lựa chọn điểm đến và sử dụng dịch vụ của du khách Trung Quốc đang đặt ra yêu cầu mới đối với du lịch Việt Nam. Bên cạnh sức hấp dẫn của cảnh quan, ẩm thực và văn hóa bản địa, khả năng thanh toán thuận tiện trở thành một mắt xích góp phần hoàn thiện trải nghiệm, mở rộng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Nâng cao hiệu quả chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng trong đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk

Chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã tạo được những kết quả bước đầu, hình thành một số mô hình, cải thiện điều kiện phục vụ khách du lịch, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc.

Bức tranh thiếu nữ đánh đàn, được làm bằng những cây lúa.

[Ảnh] Những cánh đồng "bội thu sớm" ở Trung Quốc

Những bãi đỗ xe gần như chật kín, dòng người đông đúc đổ về trải nghiệm văn hóa và cảnh sắc thôn quê, hài lòng với những bức ảnh check-in trên cánh đồng đa sắc màu rực rỡ, tuy chưa vào thời điểm thu hoạch nhưng đã cho thấy sự tốt tươi, được mùa. Đây là một trong nhiều lát cắt về công cuộc chấn hưng nông thôn ở Trung Quốc.

Hình ảnh nghệ nhân điêu khắc tác phẩm từ rễ tre trên phố cổ Hội An, thu hút nhiều du khách đến chiêm ngưỡng, tìm hiểu. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Khơi thông nguồn lực, đưa du lịch Việt Nam bứt tốc

Để khơi thông mọi nguồn lực phát triển, du lịch Việt cần đổi mới tư duy, cách tiếp cận và cách làm nhằm chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phương thức quản trị du lịch từ số lượng sang chất lượng. Qua đó, nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Du lịch và Công nghiệp văn hóa có mối quan hệ mật thiết. (Ảnh: VEC)

Nghị quyết số 26-NQ/TW: Khi hai trụ cột du lịch và công nghiệp văn hóa song hành

Nghị quyết số 26-NQ/TW đã định hướng phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, với mục tiêu đến năm 2030 đóng góp trực tiếp từ 10-12% GDP, đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế; đến năm 2045, tỷ lệ này đạt 14-15%, đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới.

Bãi đá cuội 7 màu ở biển Cổ Thạch, Lâm Đồng được xem kiệt tác địa chất hiếm có, thu hút khách du lịch khám phá. (Ảnh: TÙNG LÂM)

Mở hướng phát triển mới cho du lịch Lâm Đồng

Bằng việc tái cấu trúc không gian thành mô hình liên kết mới và khai thác vào chiều sâu di sản bản địa, ngành du lịch Lâm Đồng đang hướng tới mục tiêu phát triển xanh, bền vững, từng bước định vị thương hiệu điểm đến chất lượng cao với chuỗi trải nghiệm riêng biệt, thú vị cho du khách.

Trận bán kết lượt đi giữa hai đội Thẩm Dương và Trường Xuân, diễn ra ngày 11/9, tại sân vận động Thiết Tây, thành phố Thẩm Dương. (Ảnh: LẬP ĐÀ)

Một giải bóng đá bình dân hâm nóng ngành du lịch Trung Quốc

Mùa hè năm nay, có một giải đấu đã trở thành hiện tượng nóng bỏng trong giới thể thao Trung Quốc, không chỉ bởi sự quan tâm của những người yêu bóng đá và công chúng, mà còn bởi khả năng kích cầu tiêu dùng, hâm nóng ngành du lịch các tỉnh Đông Bắc, vốn chỉ nổi tiếng bởi các loại hình du lịch băng tuyết vào mùa đông.

[Video] Khám phá Đồi Cổ Thạch: Bí ẩn ngủ yên giữa lòng "xứ Nẫu"

[Video] Khám phá Đồi Cổ Thạch: Bí ẩn ngủ yên giữa lòng "xứ Nẫu"

Nằm giữa cụm danh thắng nhộn nhịp của vùng phía Bắc Phú Yên (cũ), Đồi Cổ Thạch là một "toạ độ" mang vẻ đẹp và sự bí ẩn với hệ thống đường và tường được cấu thành từ hàng chục ngàn viên đá đều tăm tắp. Du khách đến nơi đây bị cuốn hút bởi sự thanh bình, kỳ bí và cảm giác như đang bước vào một "bảo tàng" thiên nhiên.

Phố cổ Hội An luôn là điểm đến thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. (Ảnh: PHAN HẢI TÙNG LÂM)

Việt Nam nằm trong top 3 điểm đến châu Á có tỷ lệ du khách quay lại cao nhất

Từ nhịp sống sôi động của Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đến những bãi biển đẹp như tranh vẽ tại Đà Nẵng hay cảnh quan núi rừng hùng vĩ của Sa Pa, mỗi điểm đến đều cho du khách lý do mới để trở lại Việt Nam. Và năm nay, đất nước hình chữ S tiếp tục nằm trong top 3 điểm đến châu Á có tỷ lệ du khách quay lại cao nhất.

Nghị quyết số 26-NQ/TW xác định văn hóa, bản sắc và chất lượng trải nghiệm là nền tảng, lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam. (Ảnh Lăng Tự Đức: Dawnhwang)

Nghị quyết số 26-NQ/TW: Phát huy giá trị di sản, tạo động lực phát triển du lịch

Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Một trong những quan điểm xuyên suốt của Nghị quyết là xác định văn hóa, bản sắc và chất lượng trải nghiệm là nền tảng, lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Điểm dừng chân đầu tiên trải nghiệm, như “món khai vị” trước khi du khách ghé thăm Cồn Sơn là bè cá của ông Lý Văn Bon (Bảy Bon), để chiêm ngưỡng vẻ đẹp và sự đa dạng của các loài thủy sản trên sông Mê Kông.

[Ảnh] Cồn Sơn - nơi mộc mạc níu chân du khách

Cồn Sơn nằm giữa dòng sông Hậu thuộc phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ. Chỉ cần 10 phút qua thuyền máy từ bờ Bình Thủy, bạn sẽ có một ngày tham gia tour du lịch sinh thái cộng đồng, thưởng thức những món đặc sản nhà vườn khó quên.

Khách quốc tế thích thú khi được tham gia trò chơi dân gian Việt Nam. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Định vị thương hiệu du lịch Việt từ những trải nghiệm giàu bản sắc

Quá trình định vị, xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam gắn với phát triển xanh và bền vững đòi hỏi một chiến lược quản trị dài hạn, đồng bộ. Xuyên suốt quá trình ấy, mỗi cam kết về chất lượng dịch vụ lữ hành được đong đếm bằng chính trải nghiệm thực tế và sự hài lòng của du khách thập phương.

Du khách tham quan Tràng An, Ninh Bình. (Ảnh: HOÀNG TRƯỜNG)

Tạo không gian tăng trưởng mới cho du lịch Việt

Trong bối cảnh du lịch toàn cầu có nhiều biến động, du lịch Việt Nam buộc phải ứng phó linh hoạt và tiếp cận với chiến lược toàn diện, bền vững hơn, nhằm chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị từ số lượng sang chất lượng.